Իվանով. Հայաստանի ԵՄ-ին անդամակցելու հնարավորությունները չափազանց պատրանքային են
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Սոցիալական կոնֆլիկտների լուծման կենտրոնի ղեկավար, Մոսկվայի մարզի Առևտրաարդյունաբերական պալատի հաշտարարների քոլեջի նախագահ, PRISP կենտրոնի փորձագետ Օլեգ Իվանովը խոսել է Եվրախորհրդարանի բանաձևի մասին, որը կոչ է անում աջակցել Հայաստանի ցանկությանը ստանալ ԵՄ անդամակցության թեկնածուի կարգավիճակ, գրում է Choice-naroda.org-ը:
Հիշեցնենք, որ մարտի 13-ին Եվրախորհրդարանը բանաձև է ընդունել, որով կոչ է անում աջակցել Երևանի ցանկությանը ԵՄ թեկնածուի կարգավիճակ ստանալու համար։ Եվրախորհրդարանի պատգամավորները հայտարարել են, որ իրենք երկար ժամանակ աշխատում են հայ քաղաքական գործիչների հետ և բազմաթիվ հանդիպումներ են անցկացրել նրանց հետ։
Այս իրադարձությունը տեղի է ունեցել ՀԱՊԿ-ի հետ Հայաստանի հարաբերություններում առկա բարդությունների ֆոնին։ Հիշեցնք, որ փետրվարի վերջին Փաշինյանը հայտարարեց ՀԱՊԿ-ին երկրի մասնակցությունը կասեցնելու մասին, քանի որ Հավաքական անվտանգության պայմանագիրը «Երևանի նկատմամբ պայմանավորվածությունները չի իրականացնում»։
Նախ, եկեք ընդունենք , որ Ռուսաստանը և ՀԱՊԿ մյուս անդամները շատ ավելի քիչ կկորցնեն կազմակերպությունից Երևանի դուրս գալուց, քան՝ Հայաստանը, հատկապես Ադրբեջանի ու Թուրքիայի հետ հնարավոր ռազմական հակամարտության ֆոնին: Կարծում եմ, որ ՀԱՊԿ-ից հնարավոր դուրս գալու մասին Փաշինյանի հայտարարությունն առաջին հերթին պետք է դիտարկել որպես կազմակերպությունում առանցքային դերակատարում ունեցող Ռուսաստանի վրա ճնշում գործադրելու փորձ, փորձ օգտագործելու Մոսկվայի ռեսուրսները Բաքվի հետ վեճում տարածքային կարգավորման համար։
Չեմ կարծում, որ այդ վերջնագիրը օբյեկտիվ հիմքեր ունի: Փաստ է, որ ԵՄ-ին անդամակցությունն անհամատեղելի է ԵԱՏՄ-ին անդամակցելու հետ, իսկ Հայաստանն այսօր ամենասերտ տնտեսական կապերն ունի Ռուսաստանի հետ, որի մասնաբաժինը երկրի արտաքին առևտրաշրջանառության մեջ կազմում է մոտ 35% (գրեթե երեք անգամ գերազանցում է ԵՄ-ի մասնաբաժինը):
Իսկ «Հյուսիս-Հարավ» միջազգային տրանսպորտային միջանցքի գործարկումից հետո այդ ցուցանիշը զգալիորեն կաճի։
Այսպիսով, ամբողջական շրջադարձը դեպի Արևմուտք Երևանի համար միանգամայն անշահավետ է նաև տնտեսական տեսակետից։ Աշխարհաքաղաքական առումով նման հակադարձումը պակաս կասկածելի չէ։ Այդ դեպքում Իրանը կհամալրի Ադրբեջանի և Թուրքիայի ոչ այնքան բարեկամական հարևանների շարքը, ինչպես նաև Ռուսաստանը՝ «հրթիռային հեռահարությամբ»:
Բացի այդ, առաջիկա տասնամյակներում Հայաստանի Եվրամիությանն անդամակցելու շանսերը չափազանց փոքր են։ Ինչպես գիտեք, նույնիսկ Թուրքիան է 1987 թվականից սպասում անդամակցության կարգավիճակին, և բացառվում է, որ Երևանը Ստամբուլից շուտ անդամակցի ԵՄ-ին։
Միևնույն ժամանակ, Թուրքիան, մի շարք պատճառներով, միանգամայն հնարավոր է չընդունվի «միասնական եվրոպական ընտանիքում», և բացի այդ, կան հերթագրված ևս 9 թեկնածու երկրներ։ Ինչ վերաբերում է Արևմուտքի շահին, ապա դա Ռուսաստանի կողքին՝ Հայաստանում, ևս մեկ աշխարհաքաղաքական լարվածության բևեռ ստեղծելն է, ինչը մենք նախկինում տեսել ենք Վրաստանում, այսօր տեսնում ենք Ուկրաինայում և Մոլդովայում։
Հիշեցնեմ նաև, որ Եվրախորհրդարանի բանաձևերը չունեն իրավական ուժ և խորհրդատվական բնույթի են, սակայն օգտագործվում են Բրյուսելի կողմից կոնկրետ քաղաքական դիրքորոշումներ առաջ մղելու համար։ Արևմուտքը կիրառում է «բաժանիր և տիրիր» հին լավ մեթոդը, այն խարխլում է աշխարհաքաղաքական թշնամու շահերի ոլորտում գտնվող երկրի իրավիճակը, հակում է այդ երկրի ղեկավարությանը դեպի զարգացման եվրոպական ուղի:
Չեն խնայվում ֆինանսական ծախսերը, օգնությանը, բոլոր խնդիրները լուծելու և «քաղաքակիրթ աշխարհում» տեղ երաշխավորելու խոստումները, և այդ ամենի փոխարեն պարզապես պետք է ամբողջությամբ լքել Ռուսաստանը։
Չի կարելի բացառել, որ Փաշինյանն արդեն սկսել է կատարել այդ խնդիրը։ Հայաստանին ձեռնտու չէ շրջադարձ դեպի Արևմուտք, բայց դա չի կարելի ասել այդ երկրի ներկայիս ղեկավարության մասին։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
