Մերօրյա «Լևիթանը»
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Իր կառավարման առաջին իսկ պահից սկսած՝ Նիկոլ Փաշինյանը փոշիացնում է հայկականը, այդ թվում հայկական պետականությունը, նա ամենօրյա ռեժիմով Հայաստանը դարձնում է խղճուկ, խաղաղություն մուրացող, բայց փոխարենը հարվածներ ստացող, դրանց չպատասխանելուց հետո ավելի ստորացող պետություն։ Հայաստանը՝ որպես պետություն, գրեթե անդառնալիորեն զրկվել է արժանապատվությունից․ մենք կորցրել ենք մեր ազգային դիմագիծը, ու սա է Նիկոլի վեցամյա կառավարման արգասիքը։
Միանշանակ է, որ այս գործում Փաշինյանի դերն առանցքային է, սակայն իրականում իշխանության կողմից ղեկավարվող գործընթացին մասնակցում են տասնյակ համակարգեր՝ հարյուրավոր բարձրաստիճան, միջին մակարդակի ու շարքային պաշտոնյաներով։
Մենք տեսնում ենք, որ տասնյակ, եթե ոչ հարյուրից ավել ի բարձրաստիճան զինվորականներ, գեներալներ, դատաիրավական համակարգում աշխատանք իրականցնող անձիք, ինչպես են լուռ հետևում քաղաքական իշխանության կողմից զինված ուժերը արժեզրկելու, հեղինակազրկելու գործընթացին (ի դեպ՝ ցավալի է, բայց ամենալավը հենց նրանք են գիտակցում բանակը քանդելու կործանարար հետևանքները)։
Այսինք, բազմամյա փորձ ունեցող գեներալը լուռ տեսնում է, թե ինչպես են իրեն բարոյազրկում ու հեղինակզրկում, թքում նրա արած գործի, իր ունեցած վաստակի վրա, սակայն գլխիկոր հանդուրժում է այդ պրոցեսը, ավելին, գիտակցելուց բացի, կոնֆորմիստի դեմքով պատիվ առնում ու «պարոնով» դիմում այդ ամենն իրականացնողին։
Ըստ էության, հաղթանակած բանակի ղեկավարությունը լռելյայն հետևում է ձախողված քաղաքական ղեկավարության պատճառով կրած պարտությունից հետո բանակի գիտակցված թուլացման գործընթացին։ Սա խոսում է համակարգում համատարած փտախտի մասին, որը խժռում է մեզ ու անկուշտ ու անհագ հրեշի նման շարունակում է իր սև գործը։ Ի դեպ, բանակն ու զինվորականությունը, դատաիրավական համակարգի աշխատակիցները միայնակ չեն, ոչ պակաս անմխիթար ու ողբերգական մի իրավիճակ է նաև արտաքին քաղաքականության ոլորտում։
Ակնհայտ է, որ այսօր պաշտոնավարող դեսպանների առնվազն մի մասը կանգնած է եղել հայկական դիվանագիտության ակունքներում, Արցախյան առաջին պատերազմից հետո աշխարհում ներկայացրել է հաղթանակած պետությունը, բայց այսօր գլխիկոր սպասարկում է երկրին արժանապատվությունից զրկելուն ուղղված արտաքին քաղաքականությունը։ Միաժամանակ լռելայն տանում պարտվածի ու բարոյալքվածի այն խարանը, որ բոլորիս ճակատին դաջել է Փաշինյանը։
Ընդհանուր առմամբ կարող ենք արձանագրել, որ Հայաստանի պետական համակարգերը, փաստացի չունեն արժանապատվություն, որը նրանց կստիպեր գոնե դիմադրության, վարվող քաղաքականության հետ անհամաձայնության նշաններ ցույց տալ։Հարյուրավոր բարձրաստիճան և հազարավոր ավելի ցածր պաշտոնյաներ հաշտ են իրականության հետ, որում իրենք ծառայում են պետության նվաստացմանը։ Հայաստանը ներկայիս իրավիճակին է հասցրել համակարգերի ու համակարգային կոնֆորմիզմը, որը տարբեր մեխանիզմներով պրոյեկցվել է նաև հասարակության վրա։ Բայց այս իրավիճակի առանձնահատկությունն այն է, որ պետության արժանապատվությունը կարող է վերականգնվել միայն հասարակության կողմից՝ իշխանությունից զրկելով բոլոր նրանց, ովքեր պետությանը զրկում են արժանապատվությունից։
Այնպես որ, հանրության կողմից տարբեր առիթներով հնչող՝ «ախպեր բա ե՞րբ» կամ «լավ ինչքա՞ն պիտի սրան հանդուրժենք» հայտնի հարցադրումների պատասխանը նաև վերը նշված մարդկանց է վերաբերում, ովքեր իրենց տաքուկ աշխատասենյակներում նստած վայելում են մի բաժակ տաք «Ամերիկանոն» ու սպասում հերթական պարգևավճարի «ծընգոցին»։
Կառավարման ապարատի ողբերգական այս պայմաններում Նիկոլի նման ազգադավը հաճույքով շարունակում է իշխել և կտոր-կտոր քամուն տալ հայրենիքի ծվենները, իսկ ԱԺ ամբիոնից անամոթաբար հայտարարում, թե սա «Հայրենիք չէ, հայրենիքի մնացորդ է»։
Արմեն Հովասափյան
