Ի՞նչ արդյունք կունենա ՀԱՊԿ-ից Հայաստանի դուրս գալը
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հայկական բանակից մեկնաբանել են ՀԱՊԿ-ից Հայաստանի ամբողջական դուրս գալու հնարավոր հետևանքները, գրում է vvesti.com-ը։
Ավելի վաղ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը զգուշացրել էր, որ Երևանը կարող է դուրս գալ այդ կազմակերպությունից։ Հայաստանի իշխանությունները, փաստացի, թաքցնում են հանրությունից ստույգ տեղեկությունը, թե ինչի կհանգեցնի Հայաստանի դուրս գալը ՀԱՊԿ-ից։
Համապատասխան հայտարարությունն արել է ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետ Էդվարդ Ասրյանը։ Լրագրողներից մեկը նրան հարցրել էր նման քայլի հնարավոր հետևանքների մասին։ «Հայաստանը դեռ դուրս չի եկել ՀԱՊԿ-ից, կազմակերպությունից դուրս գալու հնարավոր հետևանքները պետական գաղտնիք են»,- ասել է Ասրյանը:
Ավելի վաղ Հայաստանում անցկացված հարցումը ցույց էր տվել, որ մեծամասնությունը՝ երկրի բնակիչների գրեթե 60%-ը, դեմ է Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների խզմանը։ Հարցվածների գրեթե 30%-ը կողմ է եղել ՀԱՊԿ-ին անդամակցությունը շարունակելուն։ ՆԱՏՕ-ին անդամակցելուն աջակցել է հարցվածների 22%-ը։ Ռազմական քաղաքագետ, Ռուսաստանի տնտեսական համալսարանի քաղաքական վերլուծության և սոցիալ-հոգեբանական գործընթացների ամբիոնի դոցենտ Ալեքսանդր Պերենջիևը կանխատեսել է այն հետևանքները, որոնք Էդվարդ Ասրյանն անվանել է «պետական գաղտնիք»։
«ՀԱՊԿ-ից Հայաստանի դուրս գալով լուրջ վտանգներ կառաջանան պետականության համար, բանն այն է, որ Հայաստանն իրականում իրեն կզրկի իր տարածքային ամբողջականության պաշտպանությունից, Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև տարածքային վեճերը կարող են զգալիորեն աճել, և նաև Թուրքիան կարող է ներգրավվել դրանում, իսկ Երևանին դժվար կլինի հույսը դնել որևէ մեկի օգնության վրա, Արևմուտքն այս դեպքում Հայաստանին չի օգնի»,- ասել է նա առաջին հերթին։
«Կան նաև այլ ռիսկեր, ամենայն հավանականությամբ, նրանք կփորձեն Հայաստանում ՆԱՏՕ-ի բազաներ տեղակայել որոնք ուղղված կլինեն, ի թիվս այլ բաների, Իրանի դեմ, ինչը նշանակում է, որ հայ-իրանական հարաբերություններում սրացում կլինի, ինչի արդյունքում Հայաստանը կարող է հայտնվել լրիվ թշնամական միջավայրում, նույնիսկ Վրաստանը նման պայմաններում կարող է օգտվել իր հարևանի թուլությունից, չեմ խոսում տարածքային պահանջների մասին, բայց Վրաստանի կողմից քաղաքական շանտաժը հնարավոր է հասկանալով, որ Հայաստանը անպաշտպան պետություն է: Այդ ամենից հետո Արևմուտքում նոր գործընկերները կանեն այն, ինչ ուզում են, և Արևմուտքը կօգտագործի Հայաստանը որպես գործիք և հաստատ չի պաշտպանի նրա ազգային շահերը»,- ընդգծել է Ալեքսանդր Պերենջիևը։
«Քանի դեռ Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի կազմում է, ՀԱՊԿ-ը երաշխավորում է տարածքային պաշտպանվածությունը, գոնե Ռուսաստանը միանշանակ երաշխավորում է այդ անվտանգությունը, եթե իրավիճակն այնպես զարգանա, որ Հայաստանը դուրս գա ՀԱՊԿ-ից, ապա ՀԱՊԿ-ը, ինչպես ասում են ձեռքերը կլվանա, այն ինչ լինելու է, լինելու է բացառապես Հայաստանի իշխանությունների, ոչ թե ՀԱՊԿ-ի պատասխանատվությունը»,- հավելել է ռազմաքաղաքագետը նշելով, որ Հայաստանն ունի փոխզիջումային տարբերակներ հետագա գործողությունների համար, որոնք կապված չեն լինի ՀԱՊԿ-ից լիակատար հրաժարման հետ։
«Կա ՀԱՊԿ գործընկերոջ կարգավիճակ ստանձնելու տարբերակ: ՀԱՊԿ-ի գործընկերն այն երկիրն է, որը կազմակերպության անդամ չէ, բայց համագործակցում է նրա հետ: Այդ դեպքում կպահպանվի հավանականությունը, որ ՀԱՊԿ-ը որոշակի իմաստով, կկարողանա երաշխավորել Հայաստանի համար ինչ-որ անվտանգություն, այդ կարգավիճակը մտցվել է մոտ ութ տարի առաջ: Ենթադրվում էր, որ Ուզբեկստանը կդառնա ՀԱՊԿ-ի գործընկեր, բայց Տաշքենդը չընդունեց գործընկերոջ կարգավիճակը, նաև Չինաստանն է հետաքրքրություն ցուցաբերել այդ հարցում: Եվ Հայաստանը կարող է գնալ այդ ճանապարհով, եթե Երևանը ցանկանում է քաղաքական ակցիա իրականացնել, ապա լավ տարբերակ կլինի ՀԱՊԿ-ի անդամից ՀԱՊԿ-ի գործընկեր անցումը»,- եզրափակել է Ալեքսանդր Պերենջիևը:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
