Պատմական հիշողությունը կարելի է ամորձատել, բայց այդ դեպքում ազգը կդադարի գոյություն ունենալ իր նախկին տեսքով
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Kavkaz-uzel.eu-ն գրում է, որ պետությանը, հասարակությանը, ինչպես մարդուն, կարող են ամորձատվել, և նա կսկսի «նոր» կյանք։ Բայց դա կարող է անել միայն հաղթողը նվաստացնելով և պարտադրելով ենթարկվել պարտվածին:
Տղամարդը (պետությունը) իր կամքով երբեք ամորձատում չի կատարի և չի վերածվի անսեռ մեկի, որին կկերակրեն, աշխատանք կտան և կընդունեն, ասենք, ինչ-որ համայնք կամ նույնիսկ «դրախտի պարտեզ»։ Բայց, հաշվի առնելով տարածքների և ազդեցության համար պայքարի մշտական նշանի ներքո ընթացող համաշխարհային պատմության ընթացքը, միշտ և ամենուր գերիշխում է բանաձևը. հաղթողը գրում է պատմությունը և սահմանում կանոններ, վայ հաղթվածներին, ամեն մեկին իրենը: Իմ կարծիքով, պատմության մեջ ոչինչ առանց հետքի չի անհետանում, եթե այս կամ այն ազգը, երկիրը և հատկապես կայսրությունը չի պարտվել։
Բերենք մի քանի անոլոգիաներ
Վրաստան - Աբխազիա և Հարավային Օսիա: Ոչ մի հիմք չկա հավատալու, որ վաղը այդ հակամարտությունները կլուծվեն, և թզենու տերևի տակ դատարկ թերթիկներ կլինեն... Կա ռազմական լուծման հնարավորություն։ Բայց հիշենք հիշողության մասին։ Ես շատ լավ գիտեմ խաղաղության մասին հեքիաթներն ու շուրջպարերը, որոնցով իբր ավարտում են հակամարտությունները: Այնուամենայնիվ չկա կասկած, որ դրանք ապակե ուլունքներ են հիմարների և խաբվել ցանկացողների համար։
Ուկրաինա - Դոնբաս: Անգամ խոսք չի կարող լինել: Հիմա այդ հակամարտությունը թևակոխել է պարզ ու անմիջական փուլ։ Հատուկ ռազմական գործողության արդյունքում ուր հասնի Ռուսաստանը, այնտեղ էլ կլինի Ռուսաստանը, ուր էլ որ մնա Ուկրաինան, այնտեղ կլինի Ուկրաինան: Այսինքն այս փուլում ամեն ինչ հենց այդպես է։ Արդյո՞ք կա «քաղաքականացված ուկրաինացիների և քաղաքականացված ռուսների» միջև նորմալ հարաբերությունների հեռանկար։ Բացարձակապես ոչ: Քաղաքականացված ռուսը կամ ուկրաինացին, իհարկե, ազգություն չեն, դա հոգեվիճակ է, կողմնորոշում, մտածելակերպ։
Ադրբեջան - Հայաստան: Ինչքան էլ որ Նիկոլ Փաշինյանը խորամանկորեն ծրագրի ու հարևանների հետ վատ հարաբերությունների խնդիրը բարդի չարի կայսրության վրա, իմ կարծիքով, սա սովորական «ուտիճավազք» է շատ փոքր, բայց հպարտ ազգերի համար, և չկան նախադրյալներ, որ վաղը հայերը, ադրբեջանցիները և թուրքերը միասին կապրեն, յոլա կգնան, լավ բաներ կանեն ու ԱՄՆ-ի ու ԵՄ-ի դրոշների տակ շուրջպար կբռնեն ու այլ ուրախ միջոցառումներ կանեն։ Չեմ հավատում։
Սերբեր- ալբանացիներ: Այստեղ ավելի շատ շանսեր կան հաշվի առնելով այն, որ սերբական հասարակության մի զգալի մասը կարող է հրաժարվել «տոտալիտար անցյալից» և ենթարկվել կաստրացիայի ընթացակարգին։ Ես չգիտեմ կլինի դա թե ոչ, բայց դա եթե լինի, ապա կլինի հաղթանակ Արևմուտքի և պարտություն պատմական Սերբիայի համար։
Թուրքեր-հույներ: Չկա որևէ նախանշան, որ այս ազգերը մոտակա տասնամյակներում ինչ-որ բան կմոռանան:
Ռուսներ- բալթներ ու լեհեր: Որևէ բան հորինելու պատճառ չկա։ Նախկինի պես հաստատ չի լինի։
ԱՄՆ- մեքսիկացիներ: Սեր չկա ու չի լինի։
Եվրոպայում սիրո մասին... դա կոշտ ձեռքի տակ է, և շատ ժողովուրդներ պատրաստ են ամեն ինչի, բայց մինչ այժմ ես չեմ տեսնում հարևանների պատմական հիշողությունների ինքնաոչնչացում։
Արաբներ- հրեաները: Արժե՞ հարցնել:
Հինդուս - Պակիստան: Մի՞ թե:
Միգուցե՞ իռլանդացիներն ու անգլիացիները սիրահարվեն միմյանց։ Արդյո՞ք շվեդները սկսել են ֆիններին իրենց հավասարը համարել։ Գուցե՞ Բրյուսելում վալոններն ու ֆլամանդացիները դարձան մեկ «բելգիական» ամբողջություն: Կամ Իսպանիայում բասկերը, կատալոնացիներն ու իսպանացիները մոռացե՞լ են իրենց նախկին դժգոհությունները: Ֆրանսիայում մի՞ թե խնդիրներ չկան կորսիկացիների հետ և ոչ միայն: Եվ այդպես շարունակ....
Ասեմ ավելին, առաջիկա տասնամյակներում հիմքեր չկան հավատալու, որ աշխարհը կմոտենա միմյանց, և ոչ թե հակառակը։ Թե՞ դուք այլ կերպ եք մտածում։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
