Հայաստանի իշխանությունները պատրաստ են հրաժարվել Արարատից
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Ng.ru-ն գրում է, որ Հայաստանի խորհրդարանի ղեկավար Ալեն Սիմոնյանն ասել է, որ երկրին անհրաժեշտ է նոր օրհներգ և զինանշան։ Երգի երաժշտությունը նրան թվում է ոչ այնքան հայկական, իսկ զինանշանի առյուծը նրան սմայլիկ է հիշեցնում։ Բացի այդ, Սիմոնյանը կարծում է, որ Հայաստանը չպետք է լինի «ջրի տակ»։ Փորձագետները կարծում են, որ այս կերպ իշխանությունները շարունակում են հասարակությանը նախապատրաստելով փոփոխությունների քննարկել Չորրորդ հանրապետության նախագիծը։
Սիմոնյանի բացահայտումը շատերն ընկալել են որպես հերթական զիջումն Ադրբեջանին և Թուրքիային։ Բանն այն է, որ օրհներգի տեքստը հիմնված է Դոնի Ռոստովում ծնված Միքայել Նալբանդյանի «Իտալացի աղջկա երգը» բանաստեղծության վրա, իսկ երաժշտությունը գրել է լիբանանահայ Բարսեղ Կանաչյանը։ Այն պատմում է, թե ինչպես է կինը տղամարդուն տալիս իր կարած դրոշը, որպեսզի նա չվախենա մեռնել հանուն ազատ ու անկախ հայրենիքի։ Ինչ վերաբերում է սմայլիկին, ապա զինանշանի վրա պատկերված կենդանիները խորհրդանշում են հին հայկական չորս թագավորությունները։ Պետական նշանի մեջտեղում Արարատ լեռն է, վերևում Նոյան տապանը, իսկ ներքևում ջուրը։ Ինչպես գիտենք այդ քնած հրաբուխը գտնվում է Թուրքիայի տարածքում, սակայն շարունակում է խաղալ հայկական ինքնության կարևորագույն դերերից մեկը։
Այսպիսով, ոմանք Սիմոնյանի խոսքերը մեկնաբանեցին որպես հայ ժողովրդի հնագույն պատմության հավակնություններից հրաժարվելու և նախկին մեծությանը վերադառնալու փորձերից հրաժարվելու առաջարկ։ Ընդ որում, նա ինքն էլ անուղղակիորեն հաստատել է դա։ «Մենք պետք է հասկանանք, թե ուր է գնում Հայաստանը և ինչ նպատակներ է հետապնդում։ Հանրապետությունը գոյություն ունի Մեծ Հայքը վերականգնելո՞ւ, թե՞ քաղաքացիների անվտանգությունն ու բարեկեցությունն ապահովելու համար։ Այդ հարցերին մենք պետք է պատասխանենք, և ես կարծում եմ, որ մեր հասարակության մեջ պատասխանները միանշանակ չեն»,- ասել է Սիմոնյանը Չեխիայի խորհրդարանի ղեկավար Մարկետա Պեկարովա Ադամովայի հետ բանակցություններից հետո կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ։
Հատկանշական է այն, որ դա միայն Սիմոնյանի անձնական կարծիքը չէ: Դեռևս 2023 թվականի ամռանը ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն առաջարկեց վերաշարադրել հիմնը և զարմացավ, որ զինանշանի վրա պատկերված են առյուծներ, թեև դրանք հանրապետությունում չկան։ 2024 թվականի սկզբին կառավարության ղեկավարը հայտարարեց Սահմանադրությունը վերաշարադրելու անհրաժեշտության մասին, որպեսզի երկիրն ավելի մրցունակ դառնա աշխարհաքաղաքական և տարածաշրջանային նոր պայմաններում։ Հայկական լրատվամիջոցները դա դիտեցին որպես փորձ Սահմանադրության նախաբանից բացառելու Անկախության հռչակագրին հղումը, որտեղ հիշատակվում է Ղարաբաղը և Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանությունը։ Բացի այդ, վարչապետի աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալ Տարոն Չախոյանն ասել է, որ եթե նույնիսկ Արարատի փոխարեն Էվերեստը հայտնվի զինանշանի վրա, իր երկրի համար ոչինչ չի փոխվի։ «Պետք է դուրս գալ սեղանային պերճախոսությամբ պետություն կառուցելու տրամաբանությունից։ Կենացներով չեն աջակցում պետությանը, պերճախոսությամբ ու պաթոսով պետություն չեն կառուցում, դրոշ այրելով ու նետելով հայրենիքը չեն փրկում,- կարծում է պաշտոնյան,– իսկ պետական խորհրդանիշների հարցում մենք պետք է ավելի զգայուն լինենք։ Նրանք պետության խորհրդանիշներն են, ոչ թե ժողովրդի։ Զինանշանը խորհրդանշում է Հայաստանը, այլ ոչ թե հայ ժողովրդին, որը դարեր շարունակ ապրել է առանց պետականության»։
Սակայն իշխող վերնախավում ոչ բոլորն են համաձայն նման արմատական փոփոխություններին։ Այսպես, խորհրդարանի փոխնախագահ Ռուբեն Ռուբենյանն ասել է, որ նոր Սահմանադրության նախագիծ դեռ չկա, ուստի այն պնդումները, թե իբր այն կազմվել է Ադրբեջանի թելադրանքով, հիմք չունեն։ Միաժամանակ, քաղաքական գործիչն ընդգծել է, որ իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը հիմնի և զինանշանի փոփոխության վերաբերյալ որոշում չի կայացրել, և ինքը դեմ է դրան։
«Իշխանությունները վաղուց են բարձրացնում Սահմանադրության, զինանշանի և օրհներգի փոփոխության հարցը, քանի որ կարծում են, որ այդ զիջումները կնպաստեն Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագրի կնքմանը և Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորմանը։ Բայց հասարակությունը շատ բացասաբար է ընկալում այդ մոտեցումը, ուստի Փաշինյանը դեռ խոսքից գործի չի անցել»,- «ng.ru»-ի հետ զրույցում ասել է Ռազմավարական հետազոտությունների և նախաձեռնությունների վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Հայկ Խալաթյանը։ Միևնույն ժամանակ, նա կարծում է, որ եթե նույնիսկ Երևանը հրաժարվի Արարատից, վերաշարադրի հիմնը և նույնիսկ պատմության դասագրքերը, որպեսզի լավագույնս բավարարի Բաքվի և Անկարայի ներկայիս ակնկալիքները, դա դեռ կարող է բավարար չլինել լիարժեք խաղաղություն կնքելու համար։ «Սկզբում ենթադրվում էր, որ Լեռնային Ղարաբաղը բավարար է խաղաղության համար, սակայն, ինչպես տեսնում ենք, այժմ դա բավարար չէ։ Վերջին հաշվով, Բաքուն և Անկարան հայկական գործոնը տեսնում են որպես սպառնալիք իրենց շահերի համար, ուստի բոլոր ուժերով փորձում են չեզոքացնել այն։ Եվ նրանք ընտրություն ունեն դա անել «փափուկ», մարդասիրական և տնտեսական ուժի միջոցով, բայց երկարաժամկետ հեռանկարով, կամ էլ ուժի կիրառմամբ ավելի արագ ճանապարհով գնալ»,- ընդգծել է Խալաթյանը։
«Ըստ ամենայնի, իշխանությունները մտածում են այն մասին, թե ինչպիսին պետք է լինի Չորրորդ Հանրապետությունը, ուստի աստիճանաբար ընդհանուր քննարկման են դնում նոր Սահմանադրության, օրհներգի և զինանշանի մասին գաղափարները։ Միաժամանակ Սիմոնյանը նշել էր հիմնը փոխելու անհրաժեշտության մասին դեռ թավշյա հեղափոխությունից անմիջապես հետո, բայց այն ժամանակ նրա առաջարկին արձագանքը բավականին սուր էր: Խորհրդարանի նախագահին դուր է գալիս Խորհրդային Հայաստանի օրհներգի երաժշտությունը, որը գրել է Արամ Խաչատրյանը, սակայն մինչ 2020 թվականի պատերազմը դա ընկալվում էր որպես ինքնիշխանության կորստի նշան։ Հիմա էլ արձագանքը կարող է լինել սուր, բայց այլ պատճառով»,- ասել է հայ քաղաքական վերլուծաբան Արշալույս Մղդեսյանը։
Ըստ փորձագետի մի քանի տարի առաջ անհնար էր անգամ պատկերացնել, որ իշխանությունները կդադարեն Հայաստանին համարել Լեռնային Ղարաբաղի անվտանգության երաշխավոր։ Համարվում էր, որ քաղաքացիները չեն ների իշխող ռեժիմին նման փոփոխությունը։ Բայց պրակտիկան ցույց է տալիս, որ որքան երկար է թեման քննարկվում լրատվամիջոցներում, այնքան ավելի հեշտ էր այն ընդունվում որպես նորմ:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
