ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (21 հունվար)

ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ- Հոլլանդիա՝ Գրկախառնությունների օր, Դոմինիկյան հանրապետություն՝ Սուրբ Ալտագրասիի օր, Ռուսաստան՝ Ինժիներական զորքերի օր:

ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

1864- Երևանի և Թիֆլիսի միջև հաստատվել է հեռախոսային կապ:

1872 - վախճանվել է  բանաստեղծ Պետրոս Դուրյանը:

1878- ծնվել է նշանավոր բանաստեղծ Վահան Թեքեյանը:

1887 –ծնվել է բանաստեղծ, հրապարակախոս, թարգմանիչ Հակոբ Անտոնյանը:

1916 - վախճանվել է հանրահայտ  բժիշկ Հրանտ Հայրամեն:

1919 –հայ-վրացական պատերազմի ժամանակ Լոուտոնը բրիտանական թագուհու անունից պահանջել է հայկական իշխանությունից դադարեցնել ռազմական գործողությունները և սպասել հրահանգների Թիֆլիսում գտնվող բրիտանական շտաբից, որը ընդունվել է հայկական կողմից:

1921– Հայաստանում վերացվել են քաղաքացիական աստիճանները և դասերը, և սահմանվել է մեկ ընդհանուր կոչում` Հայաստանի քաղաքացի:

1921- ստեղծվել է ՀԽՍՀ Ժողտնտխորհուրդը:

1938 - ծնվել է  կենդանաբան Ֆելիքս Դանիելյանը:

1938 - ծնվել է  տնտեսագետ Գևորգ Եղիազարյանը:

1950 - ծնվել է  դերասան Վլադիմիր Եպիսկոպոսյանը:

1960 - ծնվել է  հայազգի ռուսաստանցի դերասան Դմիտրի Խառատյանը:

1967 – ծնվել է  շախմատիստ, գրոսմայստեր, Թուրինի 37-րդ համաշխարհային օլիմպիադայի հաղթող Արտաշես Մինասյանը:

1978 - ծնվել է  քանդակագործ Արփինե Քեթցյանը:

1989 – ծնվել է ճանաչված ֆուտբոլիստ, Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի առաջատար Հենրիխ Մխիթարյանը:

1992 – Առաջին ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ հայկական զինված խմբավորումները ջախջախել են Ստեփանակերտում գտնվող ադրբեջանական ՕՄՕՆ-ի հենակետը, կենդանի մնացածները փախել են Աղդամի ուղղությամբ:

1999-Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Հաիթիի հետ:

2006-Ստամբուլի դատարանը որոշում է կայացրել կարճել աշխարհահռչակ գրող և հրապարակախոս Օրհան Փամուկի գործը, որը մեղադրվել էր «թուրքերի ազգային ինքնությունը վիրավորելու» մեջ:

2007-Էջմիածնում և աշխարհի բոլոր եկեղեցիներում հոգեհանգստի արարողություն է տեղի ունեցել ի հիշատակ «Ակոս» թերթի խմբագրապետ Հրանտ Դինքի, որը  սպանվել էր Ստամբուլում:

2008- մեկնարկել է փետրվարի 19-ին կայանալիք նախագահական ընտրությունների թեկնածուների քարոզարշավը:

2017-տեղի է ունեցել «Ելք» դաշինքի առաջին համաժողովը:

2019-«Հինգերոդ ալիք» հեռուստաընկերությունը հեռարձակել է «Գործ N° մարտի 1» փաստավավերագրական ֆիլմը, որը ըստ ՀԱԿ-ի ադամների  մեղադրյալ Քոչարյանի պատվերով է նկարահանվել:

2020-Քաշքշուկ է տեղի ունեցել Ազգային ժողովում. խորհրդարանում կրքերը բորբոքվել են երեք տառով բառի հիշատակմամբ հայտարարությունից հետո։ Արման Բաբաջանյանը պահանջել է ներողություն խնդրել խայտառակության համար, Գևորգ Պետրոսյանը և ևս 3 ԲՀԿ-ական մեկ օրով զրկվել են նիստերի դահլիճ մուտք գործելու իրավունքից։

2021- 30 տարուց ավելի Արցախի թեմի առաջնորդ հանդիսացող Պարգև սրբազանը ազատվել է թեմի առաջնորդի պաշտոնից և նշանակվել է հատուկ հանձարարություններով հայրապետական նվիրակ։ Վրթանես եպիսկոպոս Աբրահամյանը դարձել է Արցախի թեմի առաջնորդ ազատելով Հայաստանի Զինված Ուժերի հոգևոր առաջնորդի պաշտոնից։

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ

1338 —ծնվել է Վալուաների դինաստիայի ֆրանսիայի թագավոր Կարլ 5-րդ Իմաստունը:

1506 – Հռոմի Պապ Հուլիոս 2-րդի նախաձեռնությամբ ստեղծվել է Վատիկանի զինված ուժերի գլխավոր մաս կազմող շվեյցարական գվարդիան:

1609 –վախճանվել է  ֆրանսիացի պատմագիր Ժոզեֆ Սկալիգերը:

1743 —ծնվել է ամերիկացի գուտարար, ԱՄՆ-ում առաջին շոգեքարշ ստեղծող Ջոն Ֆիտչը:

1774 –վախճանվել է Օսմանյան կայսրության սուլթան Մուստաֆա 3-րդը:

1775 —Մոսկվայի Բոլոտնի հրապարակում մահապատժի է ենթարկվել խռովարար Եմելյան Պուգաչովը:

1789– վախճանվել է ֆրանսիացի մատերիալիստ փիլիսոփա, աթեիստ, գիտական աթեիզմի հիմնադիրը Փոլ Անրի Հոլբախը:

1793 – Մեծ ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ դատարանի վճռով գիլյոտինով մահապատժի է ենթարկվել ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս 16-րդը ազգի ազատության և պետության ընդանուր անվտանգության դեմ դավադրություն կազմակերպելու մեղադրանքով:

1854 – Ատլանտյան օվկիանոսում իռլանդական Լամբեյ կղզու մոտ վթարի է ենթարկվել անգլիական RMS Tayleur նավը, ինչի հետևանքով զոհվել է 362 մարդ:

1855 —ծնվել է ամերիկացի գյուտարար, հրազենի նախագծող Ջոն Բրաունինգը:

1906 - ծնվել է  բալետի խորհրդային արտիստ և բալետ-մայստեր Իգոր Մոիսեևը:

1924 - վախճանվել է  Խորհրդային Միության հիմնադիր Վլադիմիր Լենինը:

1925 —Ճապոնիան ճանաչել է ԽՍՀՄ-ը և ճապոնական զորքերը լքել են Հեռավոր Արևելքը:

1941 - ծնվել է  իսպանացի տենոր Պլասիդո Դոմինգոն:

1950 - վախճանվել է  անգլիացի գրող Ջորջ Օրվելը:

1954 —ԱՄՆ-ում ջուր է իջեցվել աշխարհում առաջին ատոմային սուզանավը՝ «Նաուտիլիուսը»:

1961 - Ֆրի Սթեյթ երկրամասում հանքախորշի փլուզման հետևանքով կենդանի թաղվել են 435 հանքափորներ:

1976 — «Կոնկորդ» ինքնաթիռը իրականացրել է իր առաջին կոմերցիոն թռիչքը Լոնդոնից Բահրեյն:

1977 —Իտալիայում թույլատրել են աբորտները:

1968 – սկսվել են Կխեշանի պաշարման մարտերը, որոնք եղել են վիետնամա-ամերիկյան պատերազմի ամենանշանավոր մարտերը:

Կ.Խաչիկյան