«Փաշինյանը ռուսական զենքին փոխարինող է գտել»
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Svpressa.ru-ն գրում է, որ Հնդկական Bharat Forge ընկերությունը հաստատել է MArG 155 ինքնագնաց հաուբիցներ Հայաստան մատակարարելու ծրագիրը։ «Դա կարևոր հանգրվան է Հնդկաստանի պաշտպանական տեխնիկան միջազգային գործընկերներին արտահանելու ջանքերում»,- հայտնել է Defence Research Wing հրատարակությունը։ Նաև պարզաբանվել է, որ Հնդկաստանը դառնում է Հայաստանին պաշտպանական տեխնիկայի հիմնական մատակարարը։ Հրապարակման մեջ ընդգծվում է, որ 2020 թվականին Հայաստանը Հնդկաստանից ձեռք է բերել չորս Swati շարժական ռադիոտեղորոշիչ կայանք, իսկ 2022 թվականի սեպտեմբերին 245 միլիոն դոլարի պայմանագիր է կնքվել Pinaka բազմակի օգտագործման հրթիռային համակարգերի, հակատանկային հրթիռների և տարբեր զինամթերքի գնման համար։
«svpressa.ru»-ի հետ զրույցում ռազմական մեկնաբան, ՀՕՊ թանգարանի տնօրեն Յուրի Կնուտովը բացատրել է, որ MArG 155-ը ՆԱՏՕ-ի տրամաչափի հաուբիցներ են, որոնք արտադրվում են արևմտյան փորձը հաշվի առնելով, հետևաբար բավականին ժամանակակից են։
— Հնդկաստանն այժմ գնում է արտասահմանյան երկրների հետ համագործակցության ճանապարհով։ Բայց նա ոչ միայն զենք է գնում, այլ գնում է լիցենզիաներ մի շարք բաղադրիչների արտադրության համար, ներառյալ հավաքումը: Դրա շնորհիվ նրանք զարգացնում են սեփական արդյունաբերությունը։ MArG 155 հաուբիցը պատրաստված է ֆրանսիական CAESAR-ի և շվեդական Archer-ի սկզբունքով։ Մարտական անձնակազմը հինգ հոգի է, տեղակայման ժամանակը մինչև մեկուկես րոպե, մարտական վիճակի բերելը մոտ երկու րոպե, հեռահարությունը 24 կիլոմետր։ 155 մմ-ոց հաուբիցը բավականին լուրջ զենք է, որը համապատասխանում է այսօրվա պահանջներին։ Փաստացի, հնդկացիները պատճենել են ամերիկյան M-777 հաուբիցը և տեղադրել այն անիվավոր շասսիի վրա: Բայց պետք է խոստովանել, որ «երեք յոթերը» առանձնանում են կրակի բարձր ճշգրտությամբ և կրակի արագությամբ։ Իհարկե, նման զինատեսակի գնումը նպատակ ունի բարձրացնելու հայկական ցամաքային զորքերի կրակային հզորությունը։ Բացի այդ, Հայաստանի պայմաններում անիվավոր շասսին ավելի բարենպաստ է, քան թրթուրայինը մանևրելու և շարժունակության առումով։ Ի դեպ, բացի Հնդկաստանից, Երևանը նաև բանակցում է Փարիզի հետ ռադիոլոկացիոն կայանների գնման շուրջ և դիտարկում է Իրանից զենք գնելու հնարավորությունը։
«svpressa.ru».- Ի՞նչ եք կարծում, Երևանի ինչի՞ն է պետք այդ տեսակի զենքը։
- Հայաստանը փորձում է հեռանալ Ռուսաստանից, և դա չի թաքցնում: Նիկոլ Փաշինյանը շատ տարօրինակ քաղաքականություն է վարում, նրա թիմը մեղադրում է Մոսկվային, թե իբր Ռուսաստանը չի աջակցել ԼՂ-ի պահպանմանը, բայց միևնույն ժամանակ Հայաստանը հնարավորություն ուներ Ղարաբաղը ճանաչել որպես իր մաս, բայց դա չի արել։ Երբ խոսքը գնում է Ֆրանսիայից կամ Իրանից զենք գնելու մասին, իսկ հայերն այժմ դիտարկում են նման հնարավորությունը, նրանք Ռուսաստանից թույլտվություն չեն խնդրում։ Զարմանալի դիրքորոշում: Երևանը, իմ կարծիքով, փորձում է ցավոտ գլխից ամեն ինչ տեղափոխել առողջ գլխի վրա։ Կարծում եմ, որ Հայաստանն անտաղանդ ռազմական գործողություններ է իրականացրել Ղարաբաղը պաշտպանելիս։ Դա խոսում է այն մասին, որ բանակը չափազանց վատ է պատրաստված եղել։ Բացի այդ, պետք է խոստովանել, որ Ադրբեջանին օգնել են այլ երկրներ։ Առաջին հերթին Թուրքիան։ Ի դեպ, տեղեկություններ կան, որ թուրքական հատուկ ջոկատայինները նույնիսկ մասնակցել են Ղարաբաղում գործողությանը։ Տեղեկություններ կան նաև, որ Իսրայելն Ադրբեջանին է մատակարարել մարտական միջոցներ, որոնք հնարավորություն են տվել ոչնչացնել հայկական Ս-300 համալիրը։ Ըստ երևույթին, դա Harop անօդաչու թռչող սարք է եղել: Այսպիսով, Իսրայելը ևս իր ավանդն է ունեցել։ Ընդհանուր առմամբ, Հայաստանին անհրաժեշտ են արմատական բարեփոխումներ պաշտպանական ոլորտում։ Բայց Երևանը որոշել է այդ բարեփոխումներն իրականացնել տարօրինակ ձևով, Ռուսաստանի վրա կենտրոնանալու փոխարեն կենտրոնանում է տարբեր երկրների վրա, ինչը սպառազինությունը կդարձնի դիվերսիֆիկացված, դժվար պահպանվող և դժվար սովորվող: Բայց դա այն ճանապարհն է, որով գնում է Փաշինյանը և իր թիմը, և դա, կարծում եմ, ճիշտ ճանապարհ չէ։
«svpressa.ru».- Եթե համեմատենք Երևանի և Բաքվի զենքերը, ինչպես հասկանում եմ, ադրբեջանականը «ավելի հզոր» է և ավելի ամբողջական...
— Այո, Ադրբեջանը գնացել է այն ճանապարհով, երբ արդիականացվել են անգամ հին խորհրդային համակարգերը, դրանց վրա տեղադրվել է ժամանակակից էլեկտրոնիկա, և դրա շնորհիվ կրակի ճշգրտությունն ու արդյունավետությունը բարելավվել են։ Բացի այդ, Ադրբեջանը լայնորեն է կիրառել անօդաչու թռչող սարքեր: Իսկ Հայաստանը հակաօդային պաշտպանության համակարգը չի ստեղծել որպես համակարգ, S-300-ները միշտ չէ, որ ծածկված են եղել այլ ժամանակակից համալիրներով։ Կային ընդամենը չորս Tor M-2 և S-300 համալիրներ, իսկ մնացած համալիրները լիովին հնացած էին և, բնականաբար, չէին կարողանում կատարել իրենց խնդիրները, երբ սկսվեց անօդաչու սարքերի զանգվածային օգտագործումը: Ուզում եմ ձեր ուշադրությունը հրավիրել այն փաստի վրա, որ Ադրբեջանն Իսրայելից, Թուրքիայից և այլ երկրներից ձեռք էր բերել ժամանակակից հարձակողական և պաշտպանական համակարգեր։ Եվ, ըստ էության, ադրբեջանական բանակը տեխնիկական հագեցվածությամբ հիմա էլ գերազանցում է հայկական բանակին, այն էլ զգալիորեն։
«svpressa.ru».- Կարելի՞ է ենթադրել, որ եթե ոչ մոտ ապագայում, ապա ինչ-որ ժամանակ Երևանի և Բաքվի միջև հակամարտությունը կսրվի։
- Ես կարծում եմ, որ այժմ Հայաստանը պետք է մտածի ոչ թե Ղարաբաղի, այլ իր տարածքը պաշտպանելու համար բավարար ռեսուրս ունենալու մասին։ Հիմա Երևանը խաղադրույք է կատարում ԵՄ-ի, առաջին հերթին Ֆրանսիայի վրա։ Բայց, իմ կարծիքով, դա սխալ մոտեցում է, ֆրանսիացիները թողեցին Չադը, հեռացան Մալիից, նրանք իրենց չդրսևորեցին որպես բարեխիղճ ռազմիկներ։ Ուստի հուսալ, որ Փարիզը կպաշտպանի Հայաստանի տարածքը Բաքվի կամ Անկարայի բանակից, շատ միամիտ մոտեցում է։ Բայց ցավոք սրտի, պետք է խոստովանել, որ Ադրբեջանը ներկայումս ինքնուրույն քաղաքականություն չի վարում, իրականում նա մեծապես կախված է Թուրքիայից։ Իսկ Թուրքիան շահագրգռված է Կովկասում առաջխաղացումով։ Ուստի Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև բախման հավանականությունը չի վերացել։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
