Հայաստանի վարչապետը խուսափում է անձնական պատասխանատվությունից. ռուսաստանցի քաղաքագետ
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
«Ասում են, որ Լեռնային Ղարաբաղի ներկայիս իշխանությունները վերացրել են ԼՂՀ-ն։ Բայց փաստորեն այս գործընթացն անխուսափելի դարձավ 2016 թվականի օգոստոսին բանակցային գործընթացում տեղի ունեցած բովանդակային փոփոխությունների արդյունքում»։ Այս թեզը հնչեցրել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Տավուշի մարզում իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության ակտիվիստների հետ հանդիպման ժամանակ։ Այս մասին սոցցանցերում գրել է ռուս քաղաքագետ Սերգեյ Մարկեդոնովը։
«Այս լուրի հետ կապված ամեն ինչ հետաքրքիր է, հայտարարության ընդհանուր պաթոսը, աշխարհագրական դիրքը և հանդիպման ձևաչափը (սրտանց զրույց համախոհների հետ): Տավուշի մարզն այն մարզն է, որտեղ ժամանակին ադրբեջանական զինուժի հետ զինված սրացումներ տեղի են ունեցել ոչ պակաս հաճախակի, քան ղարաբաղյան «շփման գծում»։ Ավելին, 2020 թվականի ամռանը Տավուշում տեղի ունեցած սրումը մեծապես կանխորոշեց երկրորդ պատերազմը Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ։
Կուսակցական ակտիվիստների հետ զրույցը կարևոր ձևաչափ է, քանի որ կուսակիցներն են, որ, ներեցեք ամպագոռգոռ արտահայտությունների համար, լինելու են ՀՀ վարչապետի քաղաքական ուղերձի մի տեսակ «առաքյալները»։ Եվ հիմա, վերջապես, հարցի էությունը: Ի՞նչում է ռացիոնալ սերմը: Այն, որ Սամվել Շահրամանյանի նախաձեռնությունից շատ առաջ Ղարաբաղի հարցը կորցնում էր իր սրբությունը, դադարում լինել հայ ազգաշինության համակարգող տարր, ակնհայտ է Հարավային Կովկասի գործընթացների ցանկացած անաչառ դիտորդի համար։
Այնուամենայնիվ, կան նրբերանգներ։ Իսկ նրբերանգները հիմնարար են: Եթե ամեն ինչ պարզ էր դեռ 2016 թվականին, ապա ինչո՞ւ Փաշինյանը վարչապետի պաշտոնը ստանձնելուց անմիջապես հետո տհաճ երկխոսություն չսկսեց սեփական ժողովրդի հետ։ Եվ նա չհամաձայնեց փոխզիջման: Հայաստանի վարչապետը նախատում է իր նախորդներին՝ երեք տասնամյակ շարունակ Ղարաբաղում ռեսուրսները անիմաստ վատնելու համար։
Ասենք, բայց էլ ո՞վ, եթե ոչ Փաշինյանը, բուռն կերպով ԼՂՀ-ի հետ ուղիղ բանակցելու կոչ արեց ու նաև պաթետիկ բացականչեց. «Արցախը Հայաստան է, վե՛րջ»։ Բայց հենց սա այս ամենը չէր, որ Բաքվին դրդեց կոշտ պատասխանի և, ի վերջո, հրահրեց ռազմական ելքի, որն այնքան էլ ձեռնտու չէր Երևանին։ 2020-ի վերոնշյալ դեպքերից հետո Փաշինյանը չէ՞, որ դրանք համեմատեց 1918-ի Սարդարապատի ճակատամարտի հետ։ Եվ արդյոք նա չէ՞ր, որ հետաձգեց հրադադարի հասնելը մինչև 2020 թվականի նոյեմբեր, թեև հոկտեմբերին պայմանավորվածություններով Շուշին պետք է պահվեր ԼՂՀ-ի վերահսկողության տակ։ Հարցերը հռետորական են։
Քաղաքական գործիչը պատմաբան կամ քաղաքագետ չէ, նրա խնդիրները չեն ներառում բարդ գործընթացների բոլոր հանգամանքների օբյեկտիվ ուսումնասիրությունը, նա ձգտում է ազատվել պատասխանատվությունից և ապահովել իշխանության պահպանումը։ Հավանաբար Փաշինյանի՝ սեփական հասարակության հետ անկեղծ զրույցի կոչը, կարելի էր միայն ողջունել։ Բայց առանցքային խնդիրն այն է, որ անձամբ Հայաստանի վարչապետը խուսափում է անձնական պատասխանատվությունից։ Այո, դա բացառիկ չէ, նա իրավամբ կարող է դա կիսել Հայաստանի բոլոր ղեկավարների հետ։ Բայց, կարծես թե, դա նրա անմիջական ծրագրերի մեջ չէ»,- գրել է քաղաքագետը։
