ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (04 դեկտեմբեր)

ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ- Մեքսիկա՝ Արհեստավորի օր, Ռուսաստան՝ Ծրագրավորողի օր, Տոնգա՝ Պետականության հաստատման օր:

ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

1738 –ծնվել է պատմաբան Միքայել Չամչյանը:

1827 - ծնվել է գրականության պատմաբան, մատենագետ, թարգմանիչ Գարեգին Զարբհանալյանը:

1853-Ցարական կառավարությունը Գաբրիել Սունդուկյանին Թիֆլիսից աքսորել է Դերբենդ։

1914 - վախճանվել է քուրդ բանաստեծ, թարգմանիչ Խաչիկ Մուրադովը:

1918 –անհաջողությամբ է ավարտվելԶորավար Անդրանիկի ղարաբաղյան ռազմարշավը:

1920-Սարգիս Կասյանի գլխավորությամբ Երևան է մտել Հայ հեղկոմը և Հայաստանում հաստատվել է բոլշևիկյան կուսակցության մենիշխանություն։

1932 —ԽՍՀՄ-ում ընդունվել է օրենք, ըստ որի արգելվել է պարենային կտրոններ տալ պորտաբույծներին և պարազիտներին:

1967 - վախճանվել է   բանաստեղծ, հրապարակախոս, թարգմանիչ Հակոբ Անտոնյանը:

1987– վախճանվել է ամերիկահայ աշխարհահռչակ կինոռեժիսոր, կինոյում մի շարք նորարարությունների հեղինակ Ռուբեն Մամուլյանը:

2001- կայացել է «Արժանապատիվ ապագա» կուսակցության առաջին համագումարը:

2003- հայկական պատմաբանները և հնէաբանները պաշտոնական բողոք են ներկայացրել համապատասխան միջազգային կազմակերպություններին ադրբեջանցիների կողմից շարունակվող Ջուղայի հայկական խաչքարերի ոչնչացման կապակցությամբ:

2005 - վախճանվել է տնտեսագետ, աշխարհագրագետ, ակադեմիկոս Գրիգոր Ավագյանը:

2006-Ջիվան Գասպարյանը Ռուսաստանի սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ երկժամանոց համերգ է տվել Մոսկվայի Կրեմլի պետական պալատի լեփ-լեցուն դահլիճում:

2007- նախագահական ընտրություններում Լևոն Տեր-Պետրոսյանին սատարող ուժերը ձևավորել են «Լեգիտիմ նախագահ - 2008» շարժումը:

– վախճանվել է օպերային երգչուհի Զարուհի Դոլուխանյանը:

2008- Նախագահ Սերժ Սարգսյանն ու նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը մայրաքաղաքում միասին բացել են մոտ 8,5 միլիարդ դրամ արժողությամբ նորակառույց Խանջյան-Հերացի ավտոմայրուղին:

2014-Հայաստանի խորհրդարանը վավերացրել է ԵԱՏՄ պայմանագիրը՝ կողմ է քվեարկել 103 պատգամավոր, դեմ՝ 7-ը, ձեռնպահ՝ 1-ը։

2018 -Մարալիկի տարածաշրջանի լեռներում ՀՀ ԶՈւ ռազմական ՍՈւ-25  օդանավ է կործանվել, երկու օդաչուները զոհվել են:

2019-500 միլիոն դրամի հափշտակության մեղադրանք է ներկայացվել երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանին, խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու ստորագրությունը։ Նույն քրեական գործով մեղադրանք էառաջադրվել նաև Բարսեղ Բեգլարյանին:

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ

34 —ծնվել է հռոմեացի սատիրիկ-բանաստեղծ Աբլ Ֆլակկը:

1131 —վախճանվել է պարսիկ բանաստեղծ, մաթեմատիկոս և փիլիսոփա Օմար Խայամը:

1534- Թուրքական զորքերը  գրավել են Բաղդադ քաղաքը:

1574 —վախճանվել է գերմանացի մաթեմատիկոս և աստղագետ Հենրիխ Իոհախիմ ֆոն Ռետիկը, որը հանդիսացել է Կոպեռնիկոսի միակ աշակերտը և նրա տեսության քարոզիչը:

1642 —վախճանվել է ֆրանսիացի ազնվական, պետական գործիչ, «Կարմիր կարդինալ» մականունը ստացած Արման Ժան Դյու Պլեսսին՝ Հերցոգ դե Ռիշելյեն:

1676– տեղի է ունեցել Լունդեի ճակատամարտը, որը դանիա-շվեդական պատերազմի նշանավոր մարտերից մեկն է:

1798 –վախճանվել է  իտալացի բնագետ Լուիջի Գալվանին:

1791- Լույս է տեսել «The Observer»-ը՝ առաջին կիրակնօրյա թերթը:

1875– ծնվել է ավստրիացի բանաստեղծ Ռայներ Մարիա Ռիլկեն:

1892 —ծնվել է Իսպանիայի դիկտատոր, գեներալիսիմուս Ֆրանցիսկո Ֆրանկոն:

1909– հիմնվել է տափօղակով հոկեյի ամենահին ակումբը` «Մոնրեալ Կանադիենս»-ը:

1912 —Բուլղարիան, Հունաստանը, Սերբիան և Չեռնոգորիան հաշտության պայմանագիր են կնքել Թուրքիայի հետ, որով էլ ավարտվել է երկու ամիս շարունակված Առաջին Բալկանյան պատերազմը:

1942 –Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ  ԱՄՆ-ը սկսել է ռմբակոծել Իտալիան:

1946 —մոսկովյան  «Փոքրածավալ ավտոմեքենաների գործարանում» արտադրվել է առաջին մարդատար ավտոմեքենան՝  «Մոսկվիչ-400»-ը:

1963– ծնվել է ուկրաինացի ձողացատկորդ, օլիմպիական խաղերի և աշխարհի հնգակի չեմպիոն, 35 համաշխարհային ռեկորդների հեղինակ Սերգեյ Բուբկան:

1969– ծնվել է ամերիկացի ռեփեր Ջեյ Զինը:

1973- «Պիոներ 10» տիեզերական հրթիռը հասել է Յուպիտեր մոլորակին:

1976 —դերասանուհի Էլիզաբեթ Թեյլորը 7-րդ անգամ ամուսնացել է:

1977 - Ժան Բեդել Բոկասսան իրեն կայսր է հռչակել Հարավ Աֆրիկյան Հանրապետությունում:

1982 - Չինաստանը ընդունել է սահմանադրությունը:

2005 — փլվել է  ռուսական Չուսով քաղաքի  «Դելֆին» լողավազանը, որի հետևանքով զոհվել է 14 մարդ՝ որից 10-ը երեխաներ:

2009 - վախճանվել է  խորհրդային և ռուս դերասան Վյաչեսլավ Տիխոնովը:

2020 —վախճանվել է ամերիկացի ֆիզիկոս Նարինդեր Սինկխ Կապանին, որը հանդիսանում է օպտիկաթելային տեխնոլոգիայի հիմնադիրներից մեկը:

Կ. Խաչիկյան