ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ( 05 հունիս)

ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ- Շրջակա միջավայրի պաշտպանության համաշխարհային օր, Ադրբեջան՝ Մելորատորների
օր, Բելոռուս՝ Եֆրոսիա Պոլոցկայայի հիշատակի օր, Դանիա՝ Սահմանադրության և Հոր օր, Ղազախստան՝
Բնապահպանի օր, Ռուսաստան՝ Բնապահպանի օր, Սեյշելյան կղզիներ՝ Ազատության օր:

ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ
1896- Վանում թուրքերը մի քանի անգամ փորձել են գրավել Այգեստանը, բայց մատնվել են
անհաջողության: Պաշտպանները հերոսաբար հետ են մղել հակառակորդի բոլոր գրոհները:
1818-ծնվել է բանասեր, բժիշկ, տնտեսագետ, հասարակական գործիչ Գևորգ Ախվերդյանը:
1858-ծնվել է դրամատուրգ, թատերական գործիչ Ալեքսանդր Աբելյանը:
1907– ծնվել է նշանավոր երգչուհի Արաքսյա Գյուլզադյանը:
1921- Կավբյուրոյի նիստը չեղյալ է համարել նախկին որոշումը, և Լեռնային Ղարաբաղը բռնակցել է
Ադրբեջանին հետևյալ հիմնավորումով. «Ելնելով հայերի և մահմեդականների ազգային հաշտեցման
անհրաժեշտությունից»: 
1926-ծնվել է գեներալ-գնդապետ Գուրգեն Դալիբալթայանը:
1929-ԽՍՀՄ-ի Աշխատանքի և պաշտպանության խորհուրդը որոշում է ընդունել երկրում Մեքենա-
Տրակտորային Կայաններ ստեղծելու մասին:
1937-ծնվել է դերասան Գուժ Մանուկյանը:
1961-ծնվել է ռուսաստանցի հայազգի բանաստեղծ Կարեն Կավալերյանը:
1968– վախճանվել է հանճարեղ դերասան Վահրամ Փափազյանը։
1977-վախճանվել է քանդակագործ Թորգոմ Չորեքչյանը:
1995-կայացել է խորհրդրանական ընտրությունների առաջին փուլը, զուգահեռ անց է կացվել
սհմանադրական հանրաքվե, որի արդյունքում ընտրողների մոտ 64 %-ը կողմ է արտահայտվել
սահմանադրությանը, որը պետք է փոխարիներ խորհրդային սահմանադրությանը և նախատեսում էր երկրի
նախագահական կառավարում։
1999– սկսվել է Արագածոտնի մարզի Արա գյուղում գտնվող Որդեկորույս մայրերին նվիրված Սուրբ
Մարիամ - Սուրբ Եղիսաբեթ մատուռի կառուցումը։
2006-Թուրինում շախմատի 37-րդ համաշխարհային օլիմպիադայում Հայաստանի տղամարդկանց
հավաքականը 150 երկրների շարքում հաղթող է ճանաչվել՝ չկրելով ոչ մի պարտություն:
2008-Հայաստանի նախկին արտգործնախարար Վարդան Օսկանյանը Երևանում հիմնել է «Ցիվիլիտաս»
հիմնադրամը:
2012-կատաղի բախումներ են տեղի ունեցել հայ - ադրբեջանական սահմանագծի հյուսիսային
հատվածում: Նոյեմբերյանի տարածաշրջանի սահմանային հատվածում զոհվել են ադրբեջանցի հինգ
զինծառայողներ:
2013- Հռոմի պապ Ֆրացիսկոսը, հրապարակավ արտահայտել է իր հայտնի դիրքորոշումը, ըստ որի «20-
րդ դարի առաջին ցեղասպանությունը հայերի ցեղասպանությունն է»:
2015-«Օրինաց երկիր»-ը հայտարարել է «Հայկական վերածնունդ» միավորում ստեղծելու մասին:
2017-Գեղարքունիքի մարզի մոտ 20 գյուղերի բնակիչներ կեսօրից փակել են Վարդենիս-Մարտունի
ավտոճանապարհը՝ իրենց բողոքն արտահայտելով համայնքների խոշորացման ծրագրի դեմ:
2020-տեղի է ունեցել ԲՀԿ քաղաքական խորհրդի հրատապ նիստ, որտեղ հայտարարվել է, որ
կառավարությունը 100 տոկոսով պետք է փոխել, որովհետև բոլոր ոլորտները ձախողված են:

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ
754-գերմանացի անհավատների ամբոխը սպանել է անգլիացի քրիստոնեության քարոզիչ Բոնիֆացիին,
որը ներկայումս ամենահարգված սրբերից մեկն է համարվում:
1706-Մոսկվայում բացվել է զինվորական հոսպիտալ, ներկայումս դա Բուրդենկոյի անվան գլխավոր
կլինիկական հոսպիտալն է:
1783– Ֆրանսիայում Մոնգոլֆիե եղբայրները օդ են բարձրացել օդով լցված առաջին թռչող սարքով, որը
նրանց անունով ստացել է«Մոնգոլֆիեր» անվանումը։
1798-ծնվել է կոմպոզիտոր և գեներալ Ալեքսեյ Լվովը, «Աստված, պահպանիր ցարին» ռուսական հիմնի
հեղինակը:
1862– Սայգոն (ներկայիս Հոշիմին) քաղաքում կնքված պայմանագրով Ֆրանսիային է անցել Հնդկաչին
թերակղզու Կոխինխինա պատմական տարածքը։
1873-Անգլիայի ճնշման տակ փակվել է աշխարհի ամենամեծ Զանզիբարի ստրուկների շուկան:
1898– ծնվել է իսպանացի մեծագույն գրողներից մեկը հանդիսացող Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկան։
1910-վախճանվել է ամերիկացի նշանավոր գրող Օ. Հենրին:
1912-Կուբայում ափ է իջել ամերիկյան ծովային դեսանտը:
1940-ԱՄՆ-ում ցուցադրվել են առաջին սինթետիկ ռետինից պատրաստված անվադողերը:
1945-Բեռլինը բաժանվել է օկուպացիոն զոնաների:
1967– Մերձավոր Արևելքում սկսվել է արաբա-իսրաելական Վեցօրյա պատերազմը։
1975-8 տարյա դադարից հետո բացվել է Սուեզի ջրանցքը:
1977-վաճառքում է հայտնվել առաջին անհատական համակարգիչը՝ Apple-2-ը:
1981-ԱՄՆ-ի Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնում առաջին անգամ
հայտնաբերվել և նկարագրվել է ՄԻԱՎ վիրուսը:
1983-Ուլյանովսկում «Ալեքսանդր Սուվորով» շոգենավի վթարի հետևանքով զոհվել է 176 մարդ:
2000-նկատվել է Եվրոպայի ամենախոշոր Էթնա հրաբխի ակտիվացում:
2004-վախճանվել է ԱՄՆ-ի 40-րդ նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանը:
2006-Սերբիան հայտարարել է իր անկախությունը, Սերբիա-Չեռնոգորիա պետական կազմավորումը
վերջնականորեն լիկվիդացվել է:
2016-Ղազախստանի Ակտոբե քաղաքում տեղի ունեցած ահաբեկչական գործողության արդյունքում զոհվել
են 7 քաղաքացի, 38-ը վիրավորվել են, ոչնչացվել են 13 ահաբեկիչներ:

Կ.Խաչիկյան