2022 թվականի ընթացքում հավաքագրվել է 1 տրիլիոն 926 միլիարդ դրամ հարկ․ Ռուստամ Բադասյան

Կառավարության պարտք/ՀՆԱ ցուցանիշի նվազեցման և մինչև 2026 թվականը 60 տոկոսից ցածր մակարդակի ապահովման, ինչպես նաև հարկաբյուջետային կանոններով սահմանված պետական ֆինանսների «ոսկե կանոնների» ամբողջական պահպանման վերադարձի թիրախներն ապահովված են. ասել է ՀՀ ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի` մարտի 13-ի նիստում ներկայացնելով «Հայաստանի Հանրապետության կառավարության ծրագրի (2021-2026 թթ.) 2022 թվականի կատարման ընթացքի և արդյունքների մասին» զեկույցը: Տեղեկանում ենք ԱԺ պաշտոնական կայքից:

Ըստ նախարարի` մասնավորապես 2022-2026 թվականների ՀՀ Կառավարության պարտքի բեռի նվազեցման ծրագրով նախատեսված էր 2022 թվականին 60,5 տոկոս, իսկ 2026 թվականին` 53,8 տոկոս, մինչդեռ 2022 թվականի արդյունքներով Կառավարության պարտք/ՀՆԱ ցուցանիշն արդեն իսկ նվազել է` 50 տոկոսից կազմելով 46,7 տոկոս: Սա ստեղծում է լրացուցիչ «կայունության պաշար» հնարավոր ռիսկերին դիմակայելու համար:

2022 թվականի ընթացքում պետական գանձապետական պարտատոմսերի տեղաբաշխման միջոցով պետական բյուջեի պակասուրդի զուտ ֆինանսավորումը կազմել է 252 մլրդ ՀՀ դրամ կամ ընդամենը ֆինանսավորման 79,2 տոկոսը, իսկ արտաքին վարկերի հաշվին պակասուրդի զուտ ֆինանսավորումը` 66,2 մլրդ ՀՀ դրամ կամ ընդամենը ֆինանսավորման 20,8 տոկոսը: Նախորդ տարվա համեմատությամբ ներքին աղբյուրների հաշվին ֆինանսավորման կշիռն աճել է 38,6 տոկոսով: 2022 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ՝ դրամով արտահայտված պարտքի կշիռը կազմել է 37,9 տոկոս` նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատությամբ աճելով 9,1 տոկոսով, որը մեղմել է պարտքի զգայունությունը փոխարժեքի տատանումների նկատմամբ:

ՀՀ ֆինանսների նախարարը նաև նշել է, որ Հարկային օրենսգրքում իրականացվել են մի շարք լրացումներ և փոփոխություններ, որոնք հնարավորություն են ստեղծել մետաղական օգտակար հանածոների համար վճարվող ռոյալթիի համակարգը դարձնելու մետաղների միջազգային գներին ավելի արձագանքող և ավելի պրոգրեսիվ` դրանով իսկ մետաղների բարձր գների պայմաններում պետական բյուջեի համար ապահովելով լրացուցիչ հարկային եկամուտներ: Բարձրացվել է նաև 2023 թվականի ռոյալթիի կանխավճարների չափը. 25 տոկոսի փոխարեն սահմանվել է 30 տոկոս: Բարձրացվել է խաղային ոլորտի ինտերնետ շահումով խաղերի տոտալիզատորի, ինտերնետ տոտալիզատորի հարկային բեռը, մասնավորապես, ինտերնետ շահումով խաղերի և տոտալիզատորի, ինտերնետ տոտալիզատորի մասով խաղադրույքներ ընդունելու իրավունք ձեռք բերելու համար սահմանվել են պետական տուրքեր` ինտերնետ շահումով խաղերի մասով յուրաքանչյուր 100 մլրդ ՀՀ դրամի չափով խաղադրույք ընդունելու իրավունք ձեռք բերելու համար` 175 մլն ՀՀ դրամի չափով, տոտալիզատորի, ինտերնետ տոտալիզատորի մասով` յուրաքանչյուր 50 մլրդ ՀՀ դրամի չափով խաղադրույք ընդունելու իրավունք ձեռք բերելու համար` 50 մլն ՀՀ դրամի չափով: Խաղային ոլորտի մասով վերոնշյալ պետական տուրքի դրույքաչափերը կիրառվելու են 2023 թվականի հուլիսի 1-ից:

ՀՀ ՊԵԿ նախագահ Ռուստամ Բադասյանը նշել է, որ 2022 թվականի ընթացքում հավաքագրվել է 1 տրիլիոն 926 միլիարդ դրամ հարկ, որը 339 միլիարդով ավելի է նախորդ տարվա համեմատ:

Նշվել է, որ 2022 թվականի շուրջ 8,5 մլրդ ՀՀ դրամ անվանական ՀՆԱ-ի պայմաններում փաստացի հարկեր/ՀՆԱ ցուցանիշը կազմել է մոտ 22,7 տոկոս` մնալով նույնը նախորդ տարվա համեմատ: Սակայն եթե վարչարարության գնահատման նպատակով 2021-2022 թվականների հարկային եկամուտների մեջ ներառվեն նաև եկամտային հարկի գծով վերադարձված գումարները, ինչպես նաև 2022 թվականին մաքսատուրքի գծով ԵՏՄ ընդհանուր բյուջեից շուրջ 58,3 մլրդ պակաս ստացված գումարը, ապա ճշգրտված հարկեր/ՀՆԱ ցուցանիշը կկազմի մոտ 23,9 տոկոս, որը նախորդ տարվա նույն ցուցանիշից (23,2 տոկոս) ավելի կլինի մոտ 0,7 տոկոսային կետով: Ընդ որում, նախորդ տարվա նկատմամբ էական աճ արձանագրվել է բոլոր հարկատեսակներով, մասնավորապես, ԱԱՀ աճը` 22,2 տոկոս, շրջանառության հարկը` 25,7 տոկոս, շահութահարկը` 40,5 տոկոս: Ըստ ՊԵԿ նախագահի` բացառությունը միայն մաքսատուրքն է, որը նախապես պլանավորվածից հայտնի հանգամանքների պատճառով ԵԱՏՄ-ից պակաս ստանալու հետևանքով հարկեր/ՀՆԱ ցուցանիշը չի բարելավվել: Մաքսատուրքերից մուտքերի նվազման պատճառը ԵԱՏՄ-ում լոգիստիկ շղթաների փոփոխություններն են և ԵԱՏՄ երկրներից հատկապես Ռուսաստանում մաքսատուրքերի հավաքագրման նվազումը, որի հետևանքով նվազել է նաև մաքսատուրքերի ԵԱՏՄ ընդհանուր բյուջեն:

1000 խոշոր հարկ վճարողների վճարված հարկերի ընդհանուր մեծությունը կազմել է շուրջ 1,5 տրլն ՀՀ դրամ կամ ընդհանուր հարկային եկամուտների շուրջ 78 տոկոսը, որը 32 տոկոսով ավելի է նախորդ տարվա համապատասխան ցուցանիշից: 2022 թվականի մակարդակն անհամեմատ բարձր է ոչ միայն 2021 թվականի, այլ նաև դրան նախորդող, այդ թվում` տնտեսական առումով առավել բարենպաստ կամ մինչճգնաժամային համարվող ժամանակահատվածի նկատմամբ: Շուրջ 212,3 մլրդ ՀՀ դրամով կամ 32 տոկոսով ավելացել է հարկային վճարումների ընդհանուր ծավալը 100 խոշոր հարկատուների մասով, իսկ ցանկի վերջին հարյուրյակում գտնվող հարկատուների վճարումները կազմել են շուրջ 28 մլրդ դրամ` 2021 թվականի համեմատ 10 մլրդ ՀՀ դրամով ավելի:

2022 թվականի արդյունքներով հաշվարկային փաստաթղթերով, այդ թվում` ՀԴՄ կտրոններով հարկ վճարողների կողմից հայտարարագրվել է շուրջ 10,2 տրլն ՀՀ դրամ շրջանառություն, որն ավելի է 2021 թվականի շրջանառությունից (8,2 տրլն ՀՀ դրամ) շուրջ 25 տոկոսով:

Օրվա բանախոսները պատասխանել են հանձնաժողովի անդամների հարցերին:

«Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության ծրագրի (2021-2026 թթ.) 2022 թվականի կատարման ընթացքի և արդյունքների մասին» զեկույցն ընդունվել է ի գիտություն: