Թուրք փորձագետը նշել է Իրանի ռիսկերը կապված «Զանգեզուրի միջանցքի» հետ
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
realtribune.ru–ն գրում է, որ թուրք քաղաքագետ Ֆեհիմ Թաշթեքինը Al Monitor-ի համար հոդվածում անդրադարձել է Անկարայի և Բաքվի կողմից ծրագրված այսպես կոչված Զանգեզուրի միջանցքի հարցում Իրանին սպառնացող ռիսկերին։
Ըստ նրա «Զանգեզուրի միջանցքի` որպես աշխարհաքաղաքական սպառնալիքի մասին Իրանի տեսլականի հիմքում ընկած անհանգստությունը կարելի է ամփոփել հետևյալ կերպ.
–Իրանը կարող է կորցնել Հայաստանի հետ սահմանային և ուղիղ տրանսպորտային կապը, նրա մուտքը Կովկաս և Ռուսաստան կարող է դժվարանալ, Իրանը կարող է կորցնել ազդեցությունը Կովկասում։
–Նախագիծը թույլ կտա ՆԱՏՕ-ին շրջապատել Իրանը:
–Թեհրանը տնտեսական կորուստների կենթարկվի, եթե մինի սուլթանությունը դադարեցնի Իրանի միջոցով Նախիջեւանի հետ շփումը, ինչը կնվազեցնի նաև Իրանի ազդեցությունը Բաքվի վրա։
–Իրանը կարող է կորցնել առավելությունները Ասիայի և Եվրոպայի միջև: Իրանի ռազմավարական նշանակությունը Չինաստանի «Մեկ գոտի, մեկ ճանապարհ» նախաձեռնության մեջ կարող է նվազել:
–Թուրքմենական գազը Թուրքիա և Եվրոպա փոխադրելու համար Սյունիքով անցնող երթուղու օգտագործումը կնվազեցնի իրանական գազի պահանջարկը։
–Իրանի մուտքը Սև ծով կարող է արգելափակվել:
–Սյունիքում ստատուս քվոյի փոփոխությունը, որը Իլհամ Ալիևն անվանում է « իր նախնիների երկիր», կարող է հանգեցնել նրան, որ Բաքուն վերահսկողության տակ վերցնի Արաքս գետը»։
Թուրքիան ասում է, որ Թեհրանի մտավախություններն անհիմն են, իսկ Բաքվի ռեժիմի ղեկավար Իլհամ Ալիևը պնդում է, որ Իրանը վրդովված է դեպի Եվրոպա «թմրանյութերի առաքման ճանապարհի կորստով», հիշեցրել է թուրք փորձագետը։ Խոսքը Ալիևի 2021 թվականի հոկտեմբերի 15-ի հայտարարության մասին է, երբ ԱՊՀ երկրների ղեկավարների խորհրդի նիստում նա Հայաստանին և Իրանին մեղադրել էր Արցախի տարածքով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության մեջ։
Եթե լուրջ ընդունենք Ալիևի մեղադրանքները Իրանի հասցեին, ապա կստացվի, որ մինի սուլթանությունը, օգտագործելով Հայաստանով անցնող «միջանցքը», պատրաստվում է զավթել թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառությունը Աֆղանստանից և իր վրա վերցնել մատակարարումները Կենտրոնական Ասիայի երկրներից։
Ըստ ԵՄ Թմրամիջոցների գործակալության (Թմրամիջոցների և թմրամոլության մոնիտորինգի եվրոպական կենտրոն /EMCDDA), Բաքվի մինիսուլթանատի կազմակերպված հանցավոր ցանցերը ներգրավված են սինթետիկ թմրամիջոցների արտադրության մեջ Հարավային Կովկասի որոշ երկրներում: Ըստ գործակալության Ադրբեջանում արտադրվող Մետամֆետամինի քանակը աճել է 2018 թվականից ի վեր։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
