Թուրքիայի կայսերական հավակնությունները և Ռուսաստանի գլխավոր շահը. պատերազմը և խաղաղությունը Կովկասում
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ
Eadaily.com-ը գրում է, որ Թուրքիան առանձնանում է համաշխարհային տերության հավակնություններով և այնպիսի «հանգույց» լինելու ակնհայտ ցանկությամբ, որ աշխարհի սիրտը կլինի, աշխարհի բոլոր մասերը միավորող համակարգի կենտրոնը: Սակայն, չնայած Եվրոպայի և Ասիայի խաչմերուկում ունեցած իր աշխարհաքաղաքական շահեկան դիրքին, այդ երկիրը դեռևս չունի «էլիտար ակումբի» մաս դառնալու հնարավորություններ։ Նման կարծիք է իր հեռագրային ալիքում հայտնել ռուս առաջատար թուրքագետ Վլադիմիր Ավատկովը։
Ականավոր արևելագետն այս օրերին այցելել է Հայաստան, որտեղ հանդիպումներ է ունեցել այդ Անդրկովկասյան հանրապետության տեղի փորձագիտական հանրության ներկայացուցիչների և ռուս դիվանագետների հետ։
«Թուրքերը գիտեն, որ եթե դու ռեսուրսներ չունես, ապա պետք է գտնել նրան, ով ունի դրանք և սիրով կկիսվի քեզ հետ: Այնուամենայնիվ, այստեղ պետք է զգույշ լինել և խուսափել Արևմուտքի սխալներից, այսինքն պետք չէ կծել քեզ կերակրող ձեռքը։ Հենց այստեղ է թաքնված այն հարցի պատասխանը, թե ինչո՞ւ Անկարան չաջակցեց հակառուսական պատժամիջոցներին։ Հակառակ դեպքում ի՞նչ կլինի Ս-400-ների և կառուցվող Աքքույու ատոմակայանի հետ։ Ի՞նչ անել զբոսաշրջության հետ և որտեղի՞ց այդ դեպքում ռեսուրսներ հայթայթել»,- գրել է Ավատկովը:
Ավելի վաղ, երևանյան մի շարք հանդիպումներից հետո, թուրքագետը լրագրողների հետ հարցազրույցում նշել էր, որ արտաքին խաղացողներից ոչ ոք այդքան շահագրգռված չէ Հարավային Կովկասում խաղաղությամբ, որքան Ռուսաստանը։
«Մի կողմից, բոլոր կողմերի մոտ հակամարտությունից հոգնածություն կա։ Այն ինչ որ կերպ հաղթահարելու ցանկություն կա, և Ռուսաստանը միշտ էլ նպաստել է դրան և շարունակելու է նպաստել խաղաղությանն ու անվտանգությանը։ Դրան կարելի է հասնել ենթակառուցվածքային նախագծերի, բանակցությունների, սահմանների որոշման հարցերի միջոցով, որը արդեն մեկնարկած գործընթաց է և բավականին դժվար է կանգնեցնել, թեև շատերը փորձում են դա անել»,- ասել է նա:
Ավատկովը հետպատերազմյան տարածաշրջանում տևական խաղաղության հաստատումը բնորոշել է որպես երկարաժամկետ գործընթաց, որի շրջանակներում «կարող են հետընթացներ լինել, նոր կոնֆլիկտային դաշտեր ի հայտ գալ»։
Միաժամանակ, պետք է նաև հաշվի առնել արտաքին խաղացողների բավական հզոր ազդեցությունը Կովկասի այդ հարավային հատվածի գործընթացների վրա։
«Բոլորը փորձում են ստեղծված իրավիճակից առավելագույնս օգտագործել իրենց օգտին։ Արտաքին խաղացողներից ոչ մեկն այնքան շահագրգռված չէ Հարավային Կովկասում խաղաղությամբ, որքան Ռուսաստանը, քանի որ Հարավային Կովկասը պատմականորեն կապված է Հյուսիսային Կովկասի և Ռուսաստանի հետ։ Մենք միասին շատ բան ենք տեսել, և մեզ բացարձակապես պետք չէ տարածաշրջանում որևէ հակամարտություն»,- ընդգծել է ռուս թուրքագետը հիշեցնելով, որ հենց դրա համար էլ Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի անվտանգությունն ապահովում է Ռուսաստանը:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
