Ընդդիմության հանրահավաքը Երևանում. արդյո՞ք կհաջողվի թույլ չտալ Փաշինյանին հանձնել Արցախը
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Eadaily.com-ը գրում է, որ երկարատև ընդմիջումից հետո Երևանում տեղի է ունեցել ընդդիմության հանրահավաքը։ Խորհրդարանական «Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» խմբակցություններն այն նվիրել են Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) պաշտպանությանը։ Հանրահավաքը նախորդել է Բրյուսելում Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հանդիպմանը։
Հայ հասարակության մեջ հիմնավոր կասկածներ կան, որ բրյուսելյան հանդիպման ժամանակ Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարները Եվրամիության միջնորդությամբ խաղաղության պայմանագիր կնքելու համար կիրականացնեն կոնկրետ գործողությունների մեկնարկ Բաքվի հնչեցրած 5 սկզբունքների հիման վրա, որոնցից գլխավորը Հայաստանի կողմից Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության ճանաչումն է։ Մի խոսքով, չեն բացառվում կուլիսային այնպիսի նոր պայմանավորվածությունները, որոնց մասին միայն արձանագրված փաստից հետո է իմանում Հայաստանի ու Արցախի բնակչությունը։
Ավելին, Երևանն արդեն պաշտոնապես հայտարարել է, որ Ադրբեջանի ԱԳՆ-ի հնչեցրած հինգ սկզբունքներն ընդունելի են հայկական կողմի համար։ Միևնույն ժամանակ, վերջին ամիսներին Հայաստանի իշխանությունների հռետորաբանությունն ու գործողություններն ակնհայտորեն ցույց են տալիս Արցախի անվտանգության երաշխավոր լինելու Հայաստանի պարտավորություններից վերջնական հրաժարվելը, ինչպես նաև Լեռնային Ղարաբաղը որպես ադրբեջանական տարածք ճանաչելու պատրաստակամությունը։ Դրա վկայությունն էր, օրինակ, մարտի վերջին Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը կառավարության նիստում, որտեղ նա նախ ասել է, որ Ադրբեջանն ուզում է ավարտին հասցնել Արցախում էթնիկ զտումների իր քաղաքականությունը, իսկ ընդամենը մեկ րոպե անց, կարծես ոչինչ չի եղել, արդեն հայտարարել է, որ ոչինչ չի կարող ստիպել իրեն շեղվել Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ «խաղաղության դարաշրջան» բացելու ճանապարհից։ Միառժամանակ իշխանությունները փորձում են Արցախին բաժին ընկած բոլոր դժբախտությունների մեջ մեղադրել ռուս խաղաղապահներին ապատեղեկատվություն տարածելով առ այն, թե իբր Հայաստանի նախկին իշխանություններն արդեն իսկ ճանաչել են Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը Արցախի մասով: Հարց է առաջանում. այդ դեպքում ինչի՞ մասին են Բաքուն և Երևանը այս ամբողջ տարիների ընթացքում բանակցություններ վարել, և ինչո՞ւ է այդ դեպքում Ալիևը Փաշինյանից պահանջում ճանաչել Արցախը որպես Ադրբեջանի մաս, եթե դա արդեն արել են Հայաստանի նախկին իշխանությունները։
Այն, որ իշխանությունը կորցնելուց սարսափելի վախեցող Փաշինյանն այսքան վստահ գնում է Արցախը հանձնելու ճանապարհով, միայն մեկ բացատրություն ունի. նա վստահ է, որ հայ ժողովուրդը հաշտվել է պարտության մտքի հետ և պատրաստ է հրաժարվել իր պատմական հայրենիքի մի մասից սահմանների բացման և Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հետ առևտրից ակնկալվող հավանական «բարիքների» դիմաց։ Եվ հենց այդ տեսանկյունից էր կարևոր ընդդիմության բազմահազարանոց հանրահավաքը, քանի որ գործող իշխանությունը տեսավ, որ հասարակության մեջ դեռևս չի կոտրվել դիմադրության ոգին, որ հասարակության մի զգալի հատվածը դեռ պատրաստ է պայքարել հանուն Արցախի։ Եվ այս ամգամ ցուցարարները, բացի արդեն ավանդական դարձած «Հայաստանն առանց Նիկոլ» և «Նիկոլ դավաճան» կարգախոսներից վանկարկել են «Հայաստան վեր կաց», «Արցախ վեր կաց» և «Հայ ժողովուրդ վեր կաց»։ Իսկ բուն հանրահավաքն ավարտվել էր Երևանի կենտրոնական հրապարակներից մեկում Արցախի Հանրապետության դրոշի ծածանմամբ։
Խորհրդարանական ընդդիմության հանրահավաքի կազմակերպիչներն իրենց հայտարարության մեջ պահանջել են Փաշինյանից դադարեցնել ադրբեջանա-թուրքական օրակարգի իրականացումը և հաստատել, որ Հայաստանը շարունակում է մնալ Արցախի ժողովրդի անվտանգության և ինքնորոշման իրավունքի երաշխավորը, ինչպես նաև բացառել Արցախի ցանկացած կարգավիճակ Ադրբեջանի կազմում:
Բայց ազդարարելով Փաշինյանին իշխանությունից հեռացնելու համար փողոցային պայքարի նոր փուլի սկիզբը և իր կողմնակիցներին հնարավոր հաջողության հույս ներշնչելով՝ ընդդիմությունը՝ ի դեմս «Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» դաշինքների, պետք է ամեն ինչ անեն ընդդիմադիր ընտրազանգվածին հերթական անգամ չհիասթափեցնելու համար: Ի վերջո, գաղտնիք չէ, որ վերջին ամիսներին շատերն են հիասթափվել խորհրդարանական ընդդիմությունից իշխանությունների դեմ կոշտ փողոցային պայքարից հրաժարվելու պատճառով։ Դրա համար էլ ընդդիմությունը պետք է ապացուցի, որ 2020-2021 թվականների ձմռանը Փաշինյանին փողոցում տապալելուց հրաժարվելը և արտահերթ ընտրություններ անցկացնելուն համաձայնվելը դժբախտ սխալ էր, բացի դա անփոփոխ է Փաշինյանին հեռացնելու կուրսը։ Եվ ապացուցել այն, որ ընդդիմությունը չի պատրաստվում ուղղակի իշխանությունների դեմ պայքարի իմիտացիա անել հանգիստ սպասելով հաջորդ խորհրդարանական ընտրություններին (որտեղ Փաշինյանին հաղթելու ավելի քիչ շանսեր կունենա, քան ուներ 2021 թվականի ամռանը) այն ժամանակ, երբ վերջնականապես Արցախը կորցված կլինի։
Առաջիկա շաբաթները ցույց կտան, թե որքան լուրջ են ընդդիմության ներկայիս առաջնորդների մտադրությունները։ Նրանց առջև բարդ խնդիր է դրված, որն է, չկորցնելով իրենց համախոհների վստահությունը, պայքարի ու բողոքի ցույցերի մեջ ներգրավել մարդկանց այն հսկայական զանգվածին, որը, ընդհանրապես լինելով Փաշինյանի դեմ, հիասթափվել է քաղաքականությունից և փակվել իր հարմարավետության գոտու անձնական փոքրիկ աշխարհում։ Միայն այն դեպքում, երբ այդ հսկայական զանգվածի գոնե մի մասին հնարավոր լինի ներգրավվել փողոցային պայքարի մեջ, այդ դեպքում Փաշինյանին տապալելու ընդդիմության հնարավորությունները կտրուկ կաճեն։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
