«Խոստումնալից ուղղություն». կաթնաթթվային բակտերիաները կփրկե՞ն COVID-19-ից
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Gazeta.ru-ն գրում է, որ կաթնաթթվային բակտերիաները՝ Lactococcus lactis-ը լայնորեն օգտագործվում են պանրի արտադրության մեջ, իսկ դրանց որոշ ենթատեսակներ, ինչպես ենթադրվում է, կարող են ուժեղացնել իմունային համակարգի ակտիվությունը խթանելով պլազմացիտոիդ դենդրիտային բջիջները, որոնք սկսում են արտադրել ինտերֆերոններ և այնուհետև «ներկայացնել» անտիգենների բեկորները T-լիմֆոցիտներին, որոնք էլ խթանում են T-բջջային իմունիտետը:
Նագասակիի համալսարանական հիվանդանոցի և այլ հետազոտական կենտրոնների ճապոնացի գիտնականները որոշել են պարզել, թե արդյո՞ք Lactococcus lactis-ի ենթատեսակներից մեկի՝ այսպես կոչված LC պլազմայի օգտագործումը արդյունավետ կլինի COVID-19-ի դեմ։ Թեև այն օգուտ է տվել այլ վիրուսների նկատմամբ ավելի վաղ ուսումնասիրություններին, այն դեռևս չի ուսումնասիրվել COVID-19-ի դեմ: Հետազոտողները մանրամասնել են իրենց աշխատանքը medRxiv preprint-ում հրապարակված հոդվածում:
«Սրանք վաղուց հայտնի փաստեր են, սա բաց տեղեկատվություն է, լայնածավալ ուսումնասիրություններ են իրականացվել, ուսումնասիրվել է միկրոբիոմի ազդեցությունը և նրա գաղութացման դիմադրությունը, հակակովիդային հատկությունները և ազդեցությունը լորձաթաղանթային պատնեշի իմունիտետի վրա,- gazeta.ru-ին ասել է իմունոլոգ, վիրուսաբան Գեորգի Վիկուլովը,- այս մասին մասնագետները վաղուց գիտեն, սա խոստումնալից ուղղություն է»։
Կրկնակի կույր ուսումնասիրությունը, որը սկսվել է 2021 թվականի դեկտեմբերին, կշարունակվի մինչև 2023 թվականի ապրիլ: Այդ ընթացքում գիտնականները նախատեսում են հավաքագրել ասիմպտոմատիկ և թեթև COVID-19-ով 100 կամավորների, որոնցից կեսը երկու շաբաթվա ընթացքում կընդունի LC-պլազմային պարկուճներ, իսկ կեսը՝ պլացեբո: Հետազոտողները հույս ունեն պարզել, թե արդյո՞ք LC պլազմայով բուժվող հիվանդները զգում են ավելի քիչ հոտի կորուստ, հոգնածություն, շնչառություն խանգարում և COVID-19-ի այլ ախտանիշներ: Նրանք նաև կգնահատեն վիրուսային բեռի մակարդակը, հակամարմինների կոնցենտրացիան և բիոմարկերների մակարդակը, որոնք արտացոլում են հիվանդության ընթացքը։ «Քանի որ LC-պլազմայի հավելումը ուժեղացնում է ինչպես բնածին, այնպես էլ հարմարվողական իմունային պատասխանները պլազմացիտոիդ դենդրիտային բջիջների ակտիվացման միջոցով, մենք ենթադրում ենք, որ LC-պլազմայի հավելումը կարող է մեղմել COVID-19-ի ախտանիշները, - գրել են հեղինակները,- թեթև COVID-19-ով հիվանդների համար հասանելի բուժումները սահմանափակ են, ուստի այս հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել COVID-19-ի ասիմպտոմատիկ և թեթև դեպքերի դեմ պայքարում»:
Աղիքային միկրոբիոզը, որտեղ ներթափանցում են բակտերիաները, իսկապես կարող է ազդել ինչպես բնածին, այնպես էլ ձեռքբերովի իմունիտետի վրա, Gazeta.Ru-ին ասել է MIPT գենոմային ինժեներական լաբորատորիայի ղեկավար Պավել Վոլչկովը, սակայն հետազոտության արդյունքները դժվար թե ինչ որ բան պարզաբանեն։ «Մի բան է, երբ օգտագործվում են այնքան շատ կենդանիներ, որտեղ յուրաքանչյուր խումբ ունի 50 առանձնյակ, և որոնք գենետիկորեն նույնական են,- բացատրել է Վոլչկովը,- այլ է 50 մարդու օգտագործումը, որոնք բոլորը գենետիկորեն տարասեռ անհատներ են: Եվ փոփոխականությունը կարող է այնքան մեծ լինել, որ էական արդյունք չտա: Այս կոնկրետ ուսումնասիրությունը պարզապես վիճակագրության խնդիր է: Փորձնական խումբը չափազանց փոքր է»: Մյուս խնդիրն այն է, որ Lactococcus lactis բակտերիաները գաղութացնող ֆունկցիա չունեն, այլ կերպ ասած չեն կարողանում մնալ աղիներում, հավելել է փորձագետը, նրանք կարող են այնտեղ մնալ միայն հակաբիոտիկների ինտենսիվ օգտագործմամբ, ինչը կկործանի սեփական աղիքային միկրոֆլորան։ Նմանապես գործում են նաև հակաբիոտիկների ֆոնի վրա հայտնված փորլուծության ժամանակ գործող լակտոբակտերիաները և բիֆիդոբակտերիաները։
«Այս բակտերիաները սովորաբար աճեցնում են հատուկ միջավայրերի վրա,- ասել է Վոլչկովը,- նրանք կորցնում են ցանկացած բան գաղութացնելու ունակությունը: Նրանք հարմարվում են ապրելու արհեստական սննդարար միջավայրի իդեալական պայմաններում և չեն կարող մրցել իրական աղիքային միկրոֆլորայի հետ։ Հետևաբար, նման դեղեր ընդունելը հանգեցնում է նրան, որ դրանք նույնիսկ ժամանակ չունեն ձեր աղիքներում երկար մնալու: Նրանք սովորաբար ոչ մի բանի վրա իմաստալից կերպով չեն կարող ազդել: Բակտերիաների օգնությամբ պլազմացիտոիդ դենդրիտային բջիջների ակտիվացումը նկատվում է միայն լաբորատոր պայմաններում, իրականում արդյունքները կարող են զգալիորեն տարբերվել»,- նշել է Վոլչկովը։
Նույնիսկ մեղմ ձևով ընթացող COVID-19-ը կարող է հանգեցնել երկարաժամկետ հետևանքների։ Ներկայումս մոնոկլոնալ հակամարմինները կարող են օգտագործվել մեղմ և միջին ծանրության դեպքերի բուժման համար, սակայն հիվանդների համար դրանք դժվար է ձեռք բերել, և բուժումն ինքնին ունի մի շարք հակացուցումներ: Եթե LC պլազման դեռ արդարացնի իրեն, այն կդառնա հարմար և մատչելի գործիք, որը կարող է նվազեցնել բարդությունների վտանգը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
