Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ … Սամբուկա լիկյոր
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՍամբուկա լիկյորը այն քիչ խմիչքներից մեկն է, որը հարմար չէ կոկտեյլներ պատրաստելու համար: Այնուամենայնիվ, այն չափազանց տարածված է ամբողջ աշխարհում, քանի որ այն հիանալի մարսողական միջոց է։
Այս լիկյորի պատմությունը կապված է այն տարածքի հետ, որը գտնվում է այժմյան Իտալիայում: Հայտնի է, որ դեռևս միջնադարում սարակինոսների կողմից Հռոմ է բերվել աստղաձև անիսոնի (բադիան) վրա հիմնված ալկոհոլային խմիչք: Սկզբում այն օգտագործվել է որպես դեղամիջոց՝ բազմաթիվ օգտակար հատկություններով, հետագայում այն նորաձև է դարձել որպես ալկոհոլային խմիչք, որը մատուցվում էր ճաշի վերջում: Այդ սարակինոսական լիկյորն էլ այժմ համարվում Սամբուկայի նախնին, բայց ներկայիս անունը կրող խմիչքը հայտնվել է շատ ավելի ուշ։
«Սամբուկա» անունով առաջին ալկոհոլային խմիչքի բաղադրատոմսը մշակվել է 1851 թվականին Չիվիտավեկիայի (Հռոմից 50 մղոն հյուսիս) բնիկ Լուիջի Մանզիի կողմից: Այդ խմիչքը ի սկզբանե կոչվել է Սամբուկա Մանզի դի Չիվիտավեկիա: Այն ոչ միայն այսօր էլ արտադրվում է, այլ նաև բավականին տարածված է Իտալիայում և հայտնի է արտասահմանում: Լիկյորի անվանման պատճառը մնում է վիճելի, և տեսություններից ոչ մեկը հատկապես հավանական չի թվում։ Մանզիից գրեթե մի քանի տարի անց Անջելո Մոլինարին է սկսել փորձարկումներ անել անիսոնի թուրմերով: Տարբեր բուսական թուրմեր տեղական գինիների և սպիրտային խմիչքների հետ խառնելով լայնածավալ փորձարկումներից հետո նա մշակել է յուրահատուկ բաղադրատոմս, որը սպառողներին ներկայացվել է 1945 թվականին «Սամբուկա Էքստրա» անվամբ: Խմիչքը ներառում էր ցորենի սպիրտ, շաքար, անիսոն, աստղաձև անիսոն, բազեծաղիկ և այլ անուշաբույր խոտաբույսեր: Ինչպես ընդունված է, ճշգրիտ բաղադրատոմսը եղել և մնում է խիստ պահպանվող գաղտնիք:
Համոզված լինելով խմիչքի հաջողության մեջ Անջելո Մոլինարին Չիվիտավեչիայում հիմնադրել է թորման գործարան, և Մոլինարի ընտանիքը միավորվել է բիզնեսը զարգացնելու համար: Սկզբում Անջելոյին օգնում էին իր երեք եղբայրները, ապա զարմիկները, հատկապես Մարիոն:
Սամբուկան խմելուց առաջ այրելու գաղափարը հիանալի մարքեթինգային հնարք էր: Այդ ինքնատիպ մեթոդը այն առանձնացնում էր մյուս խմիչքներից, և այժմ այն սպառվում է ոչ միայն Իտալիայում, քանի որ «Մոլինարի Սամբուկա Էքստրա» լիկյորը կազմում է Իտալիայի Սամբուկայի շուկայի առնվազն 70%-ը:
«Սամբուկան կրակի վրա դնելու» համար մշակվել են բազմաթիվ մեթոդներ։ Ամենապարզը լիկյորը կրակի վրա դնելն է, ապա տաքանալուց հետո կրակը մարելը և խմելը։ Եվրոպական շատ երկրներում, ինչպիսիք են Գերմանիան կամ Մեծ Բրիտանիան, որտեղ գարեջուրը նախընտրելի է գինուց, սամբուկան հաճախ վայելում են այդ կերպ գարեջրային երեկոյի վերջում։ Սակայն կան նաև շատ ավելի բարդ տարբերակներ, օրինակ սամբուկայով ծածկված սպիրտային խմիչքների շերտավոր կոկտեյլ պատրաստելը, այն կրակի վրա դնելը և ծղոտով խմելը։
Հայաստանում Սամբուկան ներկայացված է ներմուծվող ալկոհոլային խմիչքների տեսականու մեջ։ Հայկական շուկայում կարելի է հանդիպել միջազգային հայտնի ապրանքանիշերի, այդ թվում Sambuca Molinari, Ramazzotti Sambuca և այլ տեսակների։

Կ.Խաչիկյան