Մեկնարկել են Փաշինյանի Հայաստանի ապամոնտաժմանն ուղղված ծրագրված «վարժանքները»
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ«Գազպրոմ Արմենիա»-ն հայտարարել է բնական գազի մատակարարման ծրագրված դադարեցման մասին կապված Ռուսաստանի տարածքում անցնող «Հյուսիսային Կովկաս-Անդրկովկաս» մայրուղային գազատարի վրա նախատեսված տեխնիկական սպասարկման և վերանորոգման աշխատանքների հետ, որոնք կատարվելու են սեպտեմբերի 15-ից 25-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Այդ համատեքստում փորձագետները Փաշինյանի համար ոչ մի լավ բան չեն կանխատեսում, գրում է politnavigator.news–ը։
«Կարծես թե հենց այսպես են ընթանում Նիկոլ Փաշինյանի Մոսկվա կատարելիք այցի նախապատրաստական աշխատանքները։
Մինչ ընթանում են «տեխնիկական սպասարկման աշխատանքները», Հայաստանի վարչապետին ժամանակ է տրվում ուշքի գալու և իր դիրքորոշումը մեղմելու համար։ Հակառակ դեպքում այցը կարող է չկայանալ, իսկ «ծրագրված վերանորոգումը» ձգձգվել», — գրել է լիբերալ լրագրող Դմիտրի Դրիզեն։
Ռուսաստանի միջազգային քաղաքական և տնտեսական ռազմավարությունների ինստիտուտի տնօրեն Ելենա Պանինան նույնպես կարծում է, որ գազի մատակարարման դադարեցումը «խորհրդանշական տեսք ունի»։ «Փաշինյանի Հայաստանը գլխապատառ գնում է Ուկրաինայի բռնած ուղով։ Սակայն տնտեսական աշխարհագրությունը շատ ավելի դանդաղ է փոխվում, քան քաղաքական աշխարհագրությունը։ Ռազմավարական նշանակություն ունեցող ռեսուրսի մատակարարման տասնօրյա դադարը բավարար ժամանակ է, որպեսզի Երևանը կշռադատի Փաշինյանի վարած աշխարհաքաղաքական խաղադրույքի դրական և բացասական կողմերը», — գրել է Պանինան։
Ռուսաստանը մատակարարում է Հայաստանի սպառած գազի 85%-ը՝ հազար խորանարդ մետրի դիմաց 177,5 դոլար գնով, ինչը զգալիորեն ցածր է եվրոպական սակագներից։ Ընդ որում Հայաստանում արտադրվող էլեկտրաէներգիայի 40%-ն ստացվում է գազով աշխատող ջերմաէլեկտրակայաններից։ «Եթե Փաշինյանը մտադիր է պահպանել իր եվրոպամետ ուղղությունը և միաժամանակ փորձում է պայմանավորվածություններ ձեռք բերել Ռուսաստանի հետ, ապա դա ծայրահեղ միամտություն է։ Մի՞թե Հայաստանի ղեկավարն իսկապես կարծում է, թե կարող է անդամակցել ԵՄ-ին, իսկ այդ ընթացքում Ռուսաստանը կշարունակի Հայաստանին գազ մատակարարել համեղ գներով: Դա խիստ կասկածելի է», — հայտարարել է էներգետիկ փորձագետ Վլաադիմիր Բոբիլյովը: Անդրադառնալով Հայաստանի էներգետիկ ոլորտին ավելի լայն տեսանկյունից նա նշել է, որ Մեծամորի ատոմակայանի՝ Հայաստանի էներգետիկ կարիքների 30–40%-ը բավարարող կայանի, շահագործման ժամկետը լրանում է ընդամենը մի քանի ամսից...
«Ռոսատոմ»-ը պատրաստ է արդիականացնել կայանը և երկարաձգել դրա շահագործման ժամկետը մինչև 2036 թվականը։ Սակայն Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը կտրականապես դեմ է դրան և պնդում է, որ կայանը չափազանց հին է։
Բոբիլյովը թերահավատորեն է վերաբերվում նոր ատոմակայանի կառուցմանը, մի նախագիծ, որի համար արդեն իսկ պայքարում են Ռուսաստանը, Չինաստանը և Ֆրանսիան։ Ավելին, ԱՄՆ-ը ի դեմս փոխնախագահ Ջ. Դ. Վենսի, Հայաստանին խոստացել է փոքր մոդուլային ռեակտորներ, մի տեխնոլոգիա, որի մասին համաշխարհային փորձագետները որևէ տեղեկություն չունեն։
Այս անորոշության պայմաններում էլ Ալիևն արդեն հայտարարել է մինչև տարեվերջ Հայաստանի և Ադրբեջանի էներգահամակարգերը միավորելու և դրանք Բաքվի կառավարման ներքո դնելու ծրագրերի մասին։
Ալիևը մտադիր է էներգիայի պակաս ունեցող Հայաստանին էլեկտրաէներգիա մատակարարել օգտագործելով վերջին տարիներին Ադրբեջանի կառուցած հիդրոէլեկտրակայանները, թեև դա կատարվելու է որոշակի պայմաններով։ «Տպավորություն կա, որ Ադրբեջանն այդ հիդրոէլեկտրակայանները կառուցում է ապագա սակարկությունների ակնկալիքով, ընդ որում՝ ոչ միայն էլեկտրաէներգիայի, այլ նաև ջրի հարցում։ Սցենարը կարող է զարգանալ այսպես. երբ հայկական ատոմակայանը դադարեցնի աշխատանքը, իսկ Ռուսաստանը դադարեցնի գազի մատակարարումը ներկայիս գներով և ծավալներով, Հայաստանն այլ ելք չի ունենա, քան էլեկտրաէներգիա գնել Ադրբեջանից։ Այդ դեպքում Ադրբեջանը կարող է օգտագործել իրավիճակը սակարկելու թե՛ էլեկտրաէներգիայի, թե՛ ջրի մատակարարման հարցերը», — ասել է Բոբիլյովը։
Նա կարծում է, որ Հայաստանը ստիպված կլինի իր հարևանին հասանելիություն տալ Սևանա լճի ջրային պաշարներին։ «Եթե ընթացիկ քաղաքականությունը չփոխվի, ապա մոտ ապագայում Հայաստանը կարող է մնալ առանց էլեկտրաէներգիայի, գազի, ջրի և անկախության», — եզրափակել է Բոբիլյովը:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am