Հայաստանը դառնում է ԱՄՆ հաշվողական ենթակառուցվածքային համակարգի մաս

Հայաստանը դառնում է ԱՄՆ հաշվողական ենթակառուցվածքային համակարգի մաս, հայտարարել է «Լեռների սեկտոր» Telegram ալիքը, գրում է eadaily.com–ը։

Հիշեցնենք, որ օգոստոսի 1-ին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը այցելել է Գեղարքունիքի մարզի Գագարին քաղաքում գտնվող Eleveight AI հաշվողական համալիր։ Կենտրոնը բացվել է հունիսի 1-ին, և այցը նշանավորել է ընդլայնման հաջորդ փուլը։ Առաջին փուլի արժեքը գնահատվում է 150 միլիոն դոլար, որից մոտ 70 միլիոն դոլարն արդեն ներդրվել է։ Նախագծային հզորությունը 5 ՄՎտ է, և նախատեսվում է այն հասցնել մինչև 40 ՄՎտ։

Կենտրոնի տեխնիկական միջուկը 512 NVIDIA Blackwell Ultra B300 արագացուցիչներ են, որոնք միավորված են 64 HGX B300 համակարգերի մեջ։ Ընկերությունը վաճառում է ռեսուրսների հասանելիություն մոդելների ուսուցման, գեներատիվ AI-ի, ճարտարագիտական ​​հաշվարկների և տվյալների մշակման համար։ Տելեգրամ ալիքի հրապարակման համաձայն Հայաստանը այլևս չի արտահանում ծրագրավորման աշխատուժ և ՏՏ ծառայություններ, այլ ցուցադրում է հաշվողական հզորություն։

Գործարկման պահին առևտրային առումով հասանելի բեռը կազմել է մոտավորապես 1.5 ՄՎտ: Այն ամբողջությամբ ամրագրվել է մեկ ամսվա ընթացքում: Պահանջարկ կա, բայց հաճախորդների բազան և պայմանագրի պայմանները չեն հրապարակվում: Դեռևս անհնար է խոսել արհեստական ​​բանականության մեծ ներքին շուկայի մասին: Հզորության մի մասը կարող է սպասարկել օտարերկրյա ընկերություններին, որոնց Հայաստանը առաջարկում է ինժեներական տաղանդ, մատչելի տարածք և ներքին տվյալների պահեստավորում: Ռեսուրսների մինչև 20%-ը խոստանում են հատկացնել համալսարաններին և հետազոտական ​​կենտրոններին: Հունիսին կառավարությունը և Eleveight AI-ը ստորագրել էին հուշագիր համակարգչային տեխնոլոգիաների, ամպային ծառայությունների և պետական ​​​​կառավարման մեջ արհեստական ​​բանականության կիրառման զարգացման վերաբերյալ:

B300-ի մատակարարումը հնարավոր է դարձել ԱՄՆ արտահանման լիցենզիա ստանալուց հետո: Երևանը դա կապում է 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին ստորագրված արհեստական ​​​​բանականության և կիսահաղորդիչների ոլորտում նորարարական գործընկերության վերաբերյալ հայ-ամերիկյան հուշագրի հետ: Փաստաթուղթը նախատեսում է արտահանման վերահսկողության ուժեղացում և ռեսուրսների երրորդ երկրներ փոխանցման կանխարգելում: Միացյալ Նահանգները Հայաստանին հասանելիություն է տվել առաջադեմ պրոցեսորներին, բայց նաև այն ներառել է իր սեփական տեխնոլոգիական վերահսկողության մեջ:

«Հետևաբար, վաղաժամ է խոսել համակարգչային լիակատար անկախության մասին։ Սերվերները գտնվում են Հայաստանում և կառավարվում են հայկական ընկերության կողմից, սակայն ճարտարապետությունը պատկանում է NVIDIA-ին, սարքավորումները մատակարարվում են արտաքինից, իսկ ընդլայնումը և արագացուցիչների նոր սերունդներին անցումը, ինչպես միշտ, կախված են Վաշինգտոնի որոշումներից։ Հայաստանը վերահսկում է հաշվողական սարքավորումների տեղակայումը, բայց ոչ սարքավորումների արտադրությունը կամ դրանց մատակարարման կանոնները», - նշել է «Լեռների սեկտոր» Telegram ալիքը։

Նշվում է, որ 40 ՄՎտ հաստատուն բեռի դեպքում համալիրը տարեկան կսպառի մոտ 350 միլիոն կՎտժ, որը կազմում է մոտ 3.5%-ը 2025 թվականին Հայաստանում արտադրված ամբողջ էլեկտրաէներգիայի։ Մեկ օբյեկտի համար սա զգալի քանակ է։ Անհրաժեշտ կլինի առանձին ցանցի հզորություն, պահեստային հզորություն և էլեկտրաէներգիայի կայուն գին։ Գագարինի բարձր լեռնային դիրքը նվազեցնում է սառեցման ծախսերը, իսկ արևային վահանակները մասամբ ծածկում են սպառումը, այնուամենայնիվ, 24/7 աշխատանքը կախված է ընդհանուր էլեկտրացանցից։

«Նախագծի տեխնոլոգիական բաղադրիչը ինտեգրված է ամերիկյան լիցենզավորման համակարգում, մինչդեռ Հայաստանի էներգետիկ ոլորտը շարունակում է կախված լինել ռուսական գազի և միջուկային վառելիքի մատակարարումներից: Ամերիկյան արագացուցիչները կգործեն այնպիսի ենթակառուցվածքների վրա, որոնց կայունությունը կապված է մնում Ռուսաստանի հետ», - ընդգծել է հեռագրային ալիքի հեղինակը։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am