«Մեր ապրելու ուժը Նարեկին ապրեցնելն է». հրետանավոր Նարեկ Սահակյանն անմահացել է հոկտեմբերի 26-ին Մարտունիում. «Փաստ»
ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
«Նարեկս աշխույժ, աչքի ընկնող երեխա էր և՛ արտաքինով, և՛ խել քով։ Հավասարակշռված տղա էր, մեծի հետ մեծ էր, փոքրի հետ՝ փոքր»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Նարեկի հորաքույրը՝ տիկին Էլիզան։ Նարեկը ծնունդով Երևանից է։ «Արաբկիրում է անցել նրա մանկությունն ու պատանեկությունը։ Նա կոմիտասցի Նարոն էր, իրեն բոլորն այդպես են ճանաչում»։
Դպրոցական տարիների մասին հիշելիս տիկին Էլիզան ասում է՝ սիրում էր դպրոցն ու դասընկերներին։ «Դպրոցում էլ էր աչքի ընկնող։ Ուսուցիչները, դասընկերներն իրեն շատ են սիրել։ Դպրոցին զուգահեռ նաև սպորտի է հաճախել, մի կարճ ժամանակաշրջան՝ արևել յան մարտարվեստի։ Ի դեպ, սրա հետ կապված հիշում ենք, որ Նարեկս մի օր ասաց. «Չեմ կարող ուրիշին հարվածել, որովհետև կցավեցնեմ»։ Զբաղվել է լողով։ Նաև թատերական խմբակ էր հաճախում»։
Նարեկը ցանկացել է ընդունվել Թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտ, սակայն ինչ-որ պահի մտափոխվել է՝ որոշելով դառնալ գինեգործ։ «Ցանկանում էր այգի հիմնել և գինեգործությամբ զբաղվել։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվեց Ագրարային համալսարանի «Պարենամթերքի տեխնոլոգիա» ֆակուլտետը: Մեկ կիսամյակ սովորեց և զորակոչվեց ծառայության»։
2020 թվականի հունվարի 29-ին Նարեկը զորակոչվում է ժամկետային ծառայության։ Ծառայում էր Արցախում՝ Իվանյանի (Խոջալու) զորամասում։ «Ի դեպ, Նարեկս մինչև բանակ գնալը ընկերների հետ եղել էր Արցախում և շատ տպավորված էր վերադարձել։ Նրա համար Արցախում ծառայելը պատիվ էր։ Նարեկին բանակում ծառայելիս հանդիպել ենք միայն երդմնակալության արարողության օրը։ Ծառայության ընթացքում անընդհատ մեզ հետ կապի մեջ էր։ Իր ծառայելու ժամանակը համընկավ նաև համավարակի շրջանի հետ, և միշտ նշում էր՝ այնքան խրախուսանքներ ունեմ, երբ հնարավոր լինի, առաջիններից մեկն ինձ թույլ կտան արձակուրդ մեկնել։ Ծառայության ժամանակ այնքան մեծ հարգանք էր ձեռք բերել իր զորամասում, այնքան վստահություն ուներ հրամանատարության շրջանում»։
Սեպտեմբերի 27-ին սկսվում է պատերազմը։ «Սեպտեմբերի 24-25-ին Նարեկը զրուցել էր ընկերների հետ, ասել էր՝ պատերազմ է լինելու, դուք չգիտե՞ք, տեղյա՞կ չեք։ Ծառայող տղաներն արդեն գիտեին, որ ինչ-որ բան լինելու է։ Պատերազմն սկսվեց, Նարեկից ոչ մի լուր չունեինք։ Զանգահարեց սեպտեմբերի 29-ին։ Այդ օրն աղջկաս դպրոց էի տանում, ճանապարհին ասում՝ եթե իններ ստանաս, եղբայրդ կզանգի։ Տուն վերադառնալիս Նարեկս զանգեց։ Հեկեկոցով փողոցում լաց էի լինում։ Բավականին երկար զրուցեցինք. «Հիմա լավ եմ, ամեն ինչ նորմալ է, ձեզ մոտ ի՞նչ նորություններ կան, ի՞նչ են խոսում»։ Անընդհատ կապի մեջ էր մեզ հետ։ Որպեսզի չանհանգստանանք, զանգահարում էր, ասում՝ հնարավոր է, երկու օր կապ չլինի, չանհանգստանաք, ուղղակի պետք է անվտանգություն ապահովել։
Հետո արդեն տարբեր տեղերից իմանում ենք, որ հոկտեմբերի 6-ից 10-ը եղել է Ջրականում։ Նա մեզ ասել էր՝ ինձ չեն տանելու առաջնագիծ, հանգիստ եղեք։ Մտածում էինք՝ քանի որ Նարեկս միակողմանի ծնողազուրկ է, գուցե նաև այդ պատճառով իրեն չեն տանում թեժ կետեր։ Հետո, իհարկե, փորձում էինք մեզ հանգստացնել նրանով, որ մեծ է առաջնագիծ գնացողների հոսքը, և գուցե ժամկետային զինծառայողները մնում են երկրորդ, երրորդ գծում։ Չզանգահարելն էլ հիմնավորում էինք նրանով, որ ամեն ինչ անվտանգության համար է արվում։ Ջրականից հետո Նարեկս տեղափոխվում է Հադրութ։ Զանգերից մեկի ժամանակ կրակոցների ձայներն էի լսում։ Իրեն հարցնում էի՝ Նարե՛կ, այդ ի՞նչ պայթյունի ձայներ են, որտե՞ղ ես։ Արձագանքում էր՝ տղերքը երգում են։ Մեկ ուրիշ զրույցի ժամանակ էլ անկեղծացավ. «Էլի՛զ, այսօր այնքան շատ «պուլտով խաղալիք» կար»։ Անօդաչու թռչող սարքերը նկատի ուներ»։ Հեռախոսազրույցների ժամանակ ամեն զինատեսակին իր սեփական անունն էր տվել Նարեկը, օրինակ՝ տանկերն էլ փղեր էին։
Հոկտեմբերի 19-ին էր Նարեկի և ընտանիքի անդամների վերջին զրույցը։ «Շատ երկար ենք խոսել։ Աղջիկս երաժշտական դպրոց է հաճախում, այդ օրը երգեց Նարեկիս համար։ Նա ինձ մեր վերջին զրույցի ժամանակ ասաց. «Էլիզ, ինչ ուզում է լինի, հանկարծ Անուշին երաժշտական դպրոցից չհանես»։ Նա գիտեր, որ իրենից հետո երգը կլռի մեր տանը, գույներն էլ կսևանան։ Վստահ եմ՝ դրա համար այդ օրը նման բան ինձ ասաց»։
Նույն հեռախոսազրույցի ժամանակ Նարեկը հարազատներին տեղեկացնում է՝ մի քանի օրով տեղ է գնում, կապ չի լինելու, գա, կզանգի։ «Մտածեցի՝ գուցե բունկերներ են գնում, թաքստոցում են լինելու։ Բայց հոկտեմբերի 17-ին իրենց տարել են Մարտունի, ճանապարհի կեսին իրենց զենքի՝ Դ-30-ի անսարքություն են հայտնաբերել։ Տղաները ոտքով վերադարձել են զորամաս։ Հոկտեմբերի 19-ին վերադարձել են «Մարտունի-2»։ Հոկտեմբերի 23-ին պետք է հերթափոխ գնար իրենց մոտ, բայց հերթափոխ չեն ունեցել։ Հիմա մտածում եմ՝ եթե իջնեին այնտեղից, ողջ կմնային։ Այդ օրն իրենք ուժեղ մարտերի մեջ են եղել, զգուշացրել են, որ թիրախի տակ են։ Տղաներից մեկի ծնողին ասել են, որ նրանք զոհվել են հոկտեմբերի 25-ին, մեզ փոխանցած թղթերում նշված է հոկտեմբերի 26-ը։ Այդ օրն ենք նշում՝ որպես Նարեկիս հիշատակի օր։ Վարկածներ ունենք, որ դեպքը եղել է հոկտեմբերի 23-ի լույս 24-ի գիշերը։ Մեզ ասել են, որ դեպքը տեղի է ունեցել հոկտեմբերի 25-ի լույս 26-ի գիշերը»։
Պաշտոնական վարկածով Նարեկը զոհվել է հոկտեմբերի 26-ին «Մարտունի-2»-ում։
Նրա մարտական ուղին փաստում է. «Շարքային Նարեկ Կարենի Սահակյանը զբաղեցրել է ՊԲ N զորամասի ինքնագնաց հաուբիցային հրետանային դիվիզիոնի 3-րդ ինքնագնաց հրետանային մարտկոցի 1-ին կրակային դասակի 2-րդ հաշվարկի նշանառուի պաշտոնը։ Պատերազմի ժամանակ որպես հաշվարկի նշանառու մասնակցել է Ջրականի և Վարանդայի պաշտպանության համար մղվող մարտերին՝ 2020 թվականի հոկտեմբերի 6-ից 10-ը հաշվարկի կրակով կարողացել է հակառակորդին պատճառել կենդանի ուժի զգալի կորուստներ, որից հետո հոկտեմբերի 19-ից 25-ը ներգրավվել է Մարտունու ուղղությամբ պաշտպանության համար մղվող մարտերին։ Մարտունու Դիլիղարդա կոչվող տեղամասում կրակային դիրքից մարտական խնդիր կատարելիս հերոսաբար զոհվել է հակառակորդի ԱԹՍ-ի հարվածից»։
Նարեկի ընկերները բոթը լսելուն պես ուղևորվել են Գորիս, այնտեղից նրանց ուղղորդել են Հերացի։ «Եվ Նարեկիս անմիջապես ճանաչել են։ Ստիպված չենք եղել արյուն հանձնել կամ էլ երկար փնտրել իրեն»։
Դպրոցում, համալսարանում Նարեկի մասին աշակերտներին և ուսանողներին պատմում են տղաների հիշատակին նվիրված անկյունները։ Իսկ Նարեկի ընկերները նրա տան բակում խաչքար են տեղադրել և պուրակ կառուցել՝ ի հիշատակ իրենց՝ «խաղաղության աղավնի» համարվող ընկերոջ։
Ապրելու ուժի մասին։ «Գոյատևում ենք, չենք ապրում։ Մեր ապրելու ուժը Նարեկին ապրեցնելն է։ Նարեկը մեր լույսն էր, հիմա էլ նա մեզ համար խորհրդանիշ է դարձել, ամեն ինչ անում ենք, որ իր պատիվը բարձր պահենք։ Չէր հանդուրժում չծառայելու հետ կապված որևէ զրույց։ Ասում էր. «Եթե ես չգնամ, մյուսը չգնա, բա ո՞վ է մեր հայրենիքը պաշտպանելու»։ Իր խոսքն էր. «Ես այնպիսի մարդ եմ դառնալու, որ ինձ բոլորը ճանաչեն, ես հայտնի եմ լինելու»։
Հ. Գ. - Նարեկ Սահակյանը հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով։ Հուղարկավորված է Եռաբլուրում։
ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում