Ռուսական թիկնապահ. Փաշինյանը պաշտպանում է Գյումրու ռուսական ռազմաբազան

Թշնամական Լեհաստան այցի ժամանակ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, որի քաղաքականությունը դժվար թե կարելի է անվանել ռուսամետ, անսպասելի հայտարարություն է արել։ Չնայած Թուրքիայի և Միացյալ Նահանգների կողմից ակնհայտ ճնշմանը, նա մտադրություն չունի դեպի դուռը ցույց տալ անդրկովկասյան այդ հանրապետությունում տեղակայված ռուսական զորքերին, գրում է 360.ru–ն։ «Մենք ոչ մի ծրագիր չունենք, ոչ էլ որևէ մտահոգություն Հայաստանում 102-րդ ռուսական ռազմաբազայի (Գյումրում տեղակայված) առկայության վերաբերյալ։ Մենք սերտ գործընկերություն ունենք Ռուսաստանի Դաշնության հետ. տնտեսական և քաղաքական կապերը լավ հաստատված են», - հիշեցրել է Փաշինյանը։

Կարելի է սարսափով պատկերացնել այն արձագանքը, որը այդ խոսքերը առաջացրել են Լեհաստանի միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտում հավաքված օտարերկրյա դեսպանների (հիմնականում եվրոպացի), դիվանագետների և արևմտյան վերլուծական կենտրոնների ներկայացուցիչների շրջանում։ Հաշվի առնելով ռուսաֆոբիայի ներկայիս համաեվրոպական քաղաքական միտումը, կարելի է ասել, որ ոմանք նույնիսկ կարող են ՀՀ վարչապետի խոսքերը ընկալել որպես վիրավորանք։ Սակայն սկանդալ չի առաջացել։ Հնարավոր է, որ դա նաև այն պատճառով, որ Եվրոպան լավ գիտակցում է, այսպես ասած, ներկայիս Հայաստանի ղեկավարության անկեղծությունը Ռուսաստանի նկատմամբ։ Ավելին, նրանք իրենք էլ դա չեն թաքցնում։ «Այսօր մենք նոր հարաբերություններ ենք կառուցում Ռուսաստանի հետ։ Մենք վճռական ենք և կցանկանայինք զարգացնել համագործակցությունը, բայց փաստն այն է, որ այդ հարաբերությունները փոխվում են մի շարք գործոնների պատճառով», - հավելել է Փաշինյանը։

Ապագա փոփոխությունների ամենակարևոր գործոններից մեկը (իրոք, դրանք վաղուց ակնհայտ երևում են գոնե ՀԱՊԿ-ին և ԱՊՀ-ին մասնակցելու նկատմամբ Երևանի արհամարհանքի մեջ) անկասկած վերջերս Անդրկովկասում ԱՄՆ ակտիվության աճն է։ Խոստումների կամ սպառնալիքների միջոցով ստիպելով Հայաստանին  փաստացի հրաժարվել Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ իր պահանջներից, Միացյալ Նահանգները ամրապնդել է իր ազդեցությունը տարածաշրջանում, որն ավելի կմեծանա այսպես կոչված Թրամփի երթուղու ստեղծմամբ՝ լոգիստիկ նախագիծ, որը կապում է Ադրբեջանի մայրցամաքային մասը Նախիջևանի էքսկլավի հետ Զանգեզուրի միջանցքով։ Դա ոչ միայն ամերիկացիներին կտա վերահսկողություն Անդրկովկասի ամենակարևոր տարանցիկ ուղիների նկատմամբ, այլ նաև կապահովի Կասպից և Սև ծովերի միջև առկա բոլոր տրանսպորտային ուղիները։ Այդ առումով Շիրակում տեղակայված ռուսական ռազմաբազան է աչքի զարնում ամերիկացիների համար։ Զարմանալի չէ, որ ԱՄՆ փոխնախագահ Ջ.Դ. Վենսը Հայաստան կատարած իր վերջին այցի ժամանակ հստակ ակնարկել է Փաշինյանին, որ ռուսների հետ կապված ինչ-որ բան պետք է արվի։

Այդ դեպքում ինչո՞ւ Փաշինյանը չենթարկվեց և նույնիսկ, ինչպես տեսնում ենք, բացահայտորեն պաշտպանեց ռուսական ռազմական ներկայությունը պահպանելու գաղափարը։ Ռուսաստանի ցամաքային զորքերի նախկին գլխավոր հրամանատար, բանակի գեներալ Վլադիմիր Բոլդիրևի խոսքով հարցն այն է, որ Մոսկվան, ըստ էության, հանդես է գալիս որպես Վաշինգտոնի և Անկարայի էքսպանսիոնիստական ​​ծրագրերի բնական աշխարհաքաղաքական հակակշիռ։ Բնական և միակը, կարելի է ավելացնել։ Հետևաբար, չցանկանալով լիովին ընկնել ԱՄՆ-ի և Թուրքիայի ազդեցության տակ, և առավել ևս թույլ տալ, որ նման իրադարձություններ տեղի ունենան, ինչպես վերջերս տեղի ունեցան Վենեսուելայում, Հայաստանի ղեկավարությունը նախընտրում է մնալ ռուսական զինվորականների փաստացի պաշտպանության տակ։ «Թուրքերն ու ամերիկացիները արդեն ճնշում են գործադրում Փաշինյանի վրա Շիրակում մեր ռազմական ներկայության վերաբերյալ։ Սակայն Փաշինյանը դեռ չի ուզում, որ մենք հեռանանք։ Դրա համար կան բազմաթիվ պատճառներ։ Օրինակ Ադրբեջանի և Թուրքիայի պատճառով։ Ի վերջո, հիմա ամեն ինչ կարող է պատահել։ Եվ բացի այդ, ռուսական ռազմական կոնտինգենտի առկայությունը չի թուլացնում Փաշինյանի դիրքերը, այլ ընդհակառակը, ամրապնդում է դրանք։ Մենք այնտեղ ոչնչի չենք հավակնում», - ընդգծել է Բոլդիրևը։ Պարզ ասած, քանի դեռ ռուսները Հայաստանում են, ո՛չ ամերիկացիները, ո՛չ էլ թուրքերը այնտեղ չեն հայտնվի։ Փաշինյանին ավելին պետք էլ չէ։

Միակ հարցն այն է, թե ի՞նչն է Ռուսաստանին, պետք։ Արդյո՞ք մենք պատրաստ ենք շարունակել խաղալ թիկնապահի դերը, մի տեսակ թիկնապահի այն ռեժիմի համար, որի քաղաքականությունը ոչ մի կերպ չի կարելի բարեկամական անվանել։ Եվ մի՞թե ժամանակը չէ ստիպել նրանց փոխել այդ քաղաքականությունը։