Չի կարող խաղաղության պայմանագիր կնքվել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև, իսկ Արցախի կարգավիճակը դուրս մնա այդ շրջանակից
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Վերջին օրերի պատերազմական գործողությունների վերաբերյալ տարբեր երկրների կողմից հնչում են հայտարարություններ, որտեղ հավասարության նշան են դնում Հայաստանի և ագրեսոր Ադրբեջանի միջև:
Այս թեմայով զրուցել ենք Կառուցողական կուսակցության ղեկավար Անդրեաս Ղուկասյանի հետ։
Հարցին, թե ինչո՞վ է պայմանավորված այդ հավասարությունը` Անդրեաս Ղուկասյանը ասաց․ «Ռազմական գործողություններն սկսվեցին փարիզյան հանդիպումից հետո, երբ Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարները հանդիպեցին ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին և հավանաբար ստացան Մինսկի խմբի համանախագահների միջև արդեն համաձայնեցված ինչ-որ մի առաջարկ: Միջազգային հանրության տեսակետից դրանից հետո անմիջապես ռազմական գործողությունների վերսկսելը դիտարկվեց քայլ, որն ուղղված է այդ գործընթացները տապալելուն, Մինսկի խմբի հովանու ներքո արվող խաղաղ կարգավորման ջանքերը զրոյացնելուն: Ադրբեջանն իր ռազմական գործողությունները սկսելուց առաջ Հայաստանին պահանջ է ներկայացնում, որի մասին Նիկոլ Փաշինյանը ԱԽ նիստին, ըստ էության, ասաց: Ասելով, որ Հայաստանը չի ենթարկվի ինչ-որ պահանջների, ըստ էության, ակնարկեց, որ եղել է վերջնագիր: Հասկանալի է, որ այդ վերջնագիրը խաղաղության մասին պայմանագիր կնքելու պահանջն է Ադրբեջանի կողմից՝ շրջանցելով Մինսկի խումբը: Դա եղել է Ադրբեջանի ցանկությունը անցյալ տարվա նոյեմբերի 9-ին, և դա այս ամբողջ տարվա ընթացքում եղել է Ադրբեջանի գլխավոր նպատակը: Ֆրանսիան և ԱՄՆ-ն կտրուկ դեմ են դուրս եկել այդպիսի գործողություններին և պահանջել են, որ խաղաղության մասին պայմանագիրը կարող է կքնվել միայն Մինսկի խմբի հովանու ներքո, ինչի հետ և Ռուսաստանը նույնպես ստիպված եղավ համաձայնվել անցյալ տարվա դեկտեմբերի 2-ին Մինսկի խմբի համանախագահող պետությունների համապատասխան հայտարարությանը: Այս իրավիճակում, երբ Հայաստանի ղեկավարության դիրքորոշումը, որ Հայաստանը պատրաստ է այդպիսի պայմանագիր կնքել, թեպետև Նիկոլ Փաշինյանը հավելում է, որ դա չպետք է Արցախի կարգավիճակին վերաբերի, իհարկե, Ֆրանիսայի և ԱՄՆ-ի կողմից դիտվում է որպես Մինսկի գործընթացի դեմ ուղղված քայլ: Եվ այսօր, բնականաբար, որևէ վստահություն չկա միջազգային հանրության կողմից թե Հայաստանի, թե Ադրբեջանի նկատմամբ, և դրա համար էլ այս գնահատականները եղան երկու կողմին ուղղված: Այլ կերպ ասած, սրա ուղերձը հետևյալն է՝ եթե դուք ուզում եք տապալել այն գործընթացը, որը Մինսկի խմբի շրջանակում կատարվում է, մենք ձեզ դա թույլ չենք տա: Կարծում եմ, որ բոլորին պետք է հասկանալի լինի, որ չի կարող խաղաղության պայմանագիր կնքվել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև, իսկ Արցախի կարգավիճակը դուրս մնա այդ շրջանակից: Ինչպես Նիկոլ Փաշինյանն է ասում՝ դա անհնար է: Այդ առումով այս հարցի շուրջ ստեղծված իրավիճակը հեռանկար չի կարող ունենալ և Հայաստանի համար կունենա ծանր հետևանքներ»:
Անդրադառնալով այն հարցիրն, թե ի՞նչ կարող ենք սպասել, առհասարակ, Ռուսաստանը ինչ շահեկան բան կարող է մեզ առաջարկել հաշվի առնելով, որ Փաշինյանը կողմ է դելիմիտացիա և դեմարկացիա սկսելու Ռուսաստանի առաջարկած տարբերակին կուսակցության ղեկավարն ասաց․ «Ոչ մի շահեկան բան Ռուսաստանը չի կարող առաջարկել Հայաստանին այս հարցում, որովհետև և ԱՄՆ-ն և Ֆրանսիան պնդում են, որ Արցախի խնդրի կարգավորումը պետք է լինի համապարփակ և ընդգրկուն համաձայնագրի հիման վրա և չեն կարող ինչ-որ հարցեր տրոհվել, դուրս բերվել այդ կարգավորման փաթեթից: Պարզ և հստակ ասվում է և Հայաստանին, և Ադրբեջանին, որ միակ ճանապարհը խնդրի ամբողջական լուծումն է: Բոլոր փորձերը, որոնք այսօր արվում են Ռուսաստան-Թուրքիա-Ադրբեջան ճամբարի կողմից՝ գտնել մի մասնակի լուծում, որ կարգավիճակի հարցը մնա չլուծված, բայց բացվեն ճանապարհները, դելիմիտացիա արվի, խաղաղության պայմանագիր հաստատվի Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև, չեն ընդունվի Ֆրանսիայի և ԱՄՆ-ի կողմից: ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի և ԵՄ-ի այսօրվա հայտարարությունները դրա մասին են վկայում: Այսինքն ընդունել դիրքորոշում, հակադրվել Արևմուտքին և այս հարցում ակնկալել, որ ռուսական առաջարկի ճանապարհով գնալով կարելի է որևէ դրական արդյունքի հասնել, շատ միամիտ և ոչ հեռատես քայլ է»:
Սոնա Գիշյան
