Սյունքիում ստեղծված իրավիճակը հաղթահարելու երկու ճանապարհ կա
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ադրբեջանցի սահմանապահ ոստիկանները Որոտանում դրված իրենց անցակետում իրանական բեռնատար մեքենաներից գումար են պահանջում՝ ճանապարհի թույլտվության համար: Սա կարող է պատճառ հանդիսանալ, որ իրանական կողմի բեռնատարները այլևս Հայաստան ինչի արդյունքում հայկական կողմը տնտեսական նոր խնդիրների առջև կկանգնի։
Այս թեմայով զրուցել ենք Աուդիտորների պալատի նախագահ Նաիրի Սարգսյանի հետ։
Հարցին, թե ինչ այլընտրանքային տարբերակ` Նաիրի Սարգսյանը պատասխանել է․ «Կարող եմ ասել, որ այստեղ տնտեսական կորուստներից բացի կա ավելի կարևոր բան՝ դա մարդու կյանքին և անվտանգությանը սպառնացող վտանգն է։ Քիչ առաջ լուրերով կարդացի, որ իրանցի երկու վարորդ են ձեռբակալել։ Այսինքն այն կանխատեսումները, որ անում էինք, որ դա ադրբեջանական վերահսկողության տարածք է և կսկսի մարդկային ձեռբակալություններ, քրեական գործեր, նույնիսկ առևանգումներ և բեռների և տրանսպորտային միջոցների յուրացում սպասվում է։ Եվ իմ կանխատեսումը հետևյալն էր, որ լավագույն դեպքում սցենարը հետևյալ կերպ է գնալու․ լինելու են ապրանքների թանկացումներ, ինչը ազդելու է բնակչության վրա։ Իսկ վատագույն սցենարի դեպքում իրանական կողմը պարզապես հրաժարվելու են այդ ճանապարհով մատակարարել, ինչը Հայաստանի տնտեսությանը լիակատար կոլապսի մեջ է գցելու։ Այսինքն այն կանխատեսումը, որ ընդամենը մի գործողությունից հետո կատարեցինք, այսօր արդեն տեղի է ունեցել հետևաբար սրա լուծման ճանապարհը այլընտրանքային ճանապարհի կառուցումն է, որը պիտի կատարվեր մեկ տարի առաջ։ Ընդ որում այս այլընտրանքային ճանապարհը պետք է լինի թունելների, կամուրջների և լայն, հարթ ճանապարհների համակցություն։ Դա կարող է լինել լուծում։ Լուծման երկրորդ տարբերակը կարող է լինել թշնամի պետության ուժերին հետ շպրտելը պետք է լինի այժմյան տեղակայման դիրքերից։ Այնպիսի հեռավորության վրա պետք է հետ շպրտեն, որ հնարավորություն չլինի ինչ-որ սադրանքի արդյունքում կրկին վտանգի տակ հայտնվենք։ Այս երկու սցենարներից մեկը պետք է իրագործենք իսկ եթե երկուսն էլ չիրագործենք ապա մենք յուրաքանչյուր օր որպես պետություն դադարում ենք գոյություն ունենալ։ Եվ յուրաքանչյուր րոպե մենք կորցնում ենք մեր պետության մի մասնիկը»։
Հարցին, թե արդյոք իրանական կողմը կարող է պարզապես հրաժարվել Հայաստանի հետ համագործակցելուց` տնտեսագետը պատասխանել է․ «Այսօր երկու իրանցի վարորդ ձեռբակալվել է, հետևաբար այսօր իրանական կողմը միայն գումարի կորուստ չի ունենում և իրանական կողմին այսօր հետաքրքրում է իր աշխատողների անվտանգությունը։ Ու եթե ստացվի, որ նրանց ձեռբակալելու են, բնականաբար Իրանը հրաժարվելու է մատակարարում իրականացնելուց։ Շուտով կլսեք նաև, որ Իրանը Հայաստանին այլևս ապրանք չի մատակարարելու և մենք դրա հետևանքով կանգնելու ենք լուրջ խնդիրների առջև։ Ինչ վերաբերում է միայն նյութական կորուստներին, ապա եթե մեր տարածքում չունենայինք ձեռբակալություններ և առևանգումներ և եթե միայն լիներ գումարային պահանջը, ապա իրանական կողմի վրա ծառայությունը թանկ էր նստելու և բնականաբար իրանական կողմը դա պահանջելու էր հայկական կողմից։ Իսկ հայկական կողմը այդ գումարը բնակիչներից էր պահանջելու այսինքն ամեն ինչ թանկ գնով էր իրացնելու։ Սա նվազագույն վատագույն սցենարն է, սրանից ավելի վատ միայն մատակարարման խաթարումն է, որը ավելի լուրջ սպառնալիք է քան թանկացումները»։
Սոնա Գիշյան
