Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ … կեղծամ
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Կեղծամների մասին առաջին հիշատակությունները թվագրվում են մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակով: Կեղծամ կրելը նորաձև է եղել հին եգիպտացիների մոտ, իսկ փարավոնների մոտ անգամ եղել են հատուկ նշանակություն մասնագետներ, որոնց պարտականությունն էր կեղծամների ստեղծման վերահսկողությունը: Այդ ժամանակներում շքեղ կեղծամներ պահանջվում էր կրել ցանկացած հատուկ առիթների դեպքում: Ավելին, կանանց կեղծամները տղամարդկանց կեղծամների հետ համեմատած շատ ավելի պարզ և համեստ էին: Ժամանակին զուգընթաց կեղծամներ պատրաստելու տեխնոլոգիան կատարելագործվել է: Օրինակ պարզվել է մոմի օգնությամբ արհեստական գանգուրներ ստեղծելու տեխնոլոգիան: Հ
նագետների կողմից հայտնաբերված մի կեղծամ, որը թվագրվում է մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակով, ունի բազմաթիվ գանգուր խոպոպներ, ինչպես նաև հետևի կողմից մի քանի երկար ուղիղ հյուսներ: Մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակի կեսերին կեղծամների նորաձևությունը տարածվել է Միջերկրական ծովի և Մերձավոր Արևելքի երկրներում: Այս տարածքների կեղծամները ևս իրենց շքեղությամբ չեն զիջել եգիպտական փարավոնների կեղծամներին: Կեղծամներ կրել են նաև Հին Հունաստանում: Այնտեղ ամենից հաճախ կեղծամները օգտագործվել են թատերական նպատակով, ընդ որում դրական կերպարների համար ընտրվել են բաց գույնի, չարագործների համար սև, իսկ կատակերգուների համար շիկահեր գույնի կեղծամներ: Հռոմեական կայսրության տարիներին կեղծամները հատկապես նորաձև են եղել կանանց շրջանում: Սպիտակ մազերով կեղծամները համարվել են ամենաթանկը, չնայած շիկահեր և ծղոտագույն կեղծամները նույնպես գնահատվել են, իսկ լավագույն սև կեղծամները եղել են հնդկական:
Միջին դարերում եվրոպական երկրներում կեղծամ կրելը ընդունված չի եղել: Ավելին, տղամարդիկ անգամ երկար մազեր չեն պահել: Կեղծամների պատմության մեջ զարգացման նոր փուլ է սկսվել շնորհիվ միապետների:
Օրինակ 16-րդ դարում Մեծ Բրիտանիայի Եղիսաբեթ թագուհին սկսել է կեղծամ կրել, որպեսզի թաքցնի իր սպիտակող մազերը: Նա իր տրամադրության տակ ունեցել է մոտ 80 կեղծամ: Կեղծամի շնորհիվ Լյուդովիկոս 14-րդն էլ թաքցրել է իր ճաղատը, ընդ որում նա այնքան հմտորեն է կեղծամ կրել, որ նրա զգեստապահարանի այս նորաձևությունը հարյուրամյակներով առաջ է մղել այդ նորաձևությունը: Այդ ժամանակներում բավարար չէր մեկ կեղծամ ունենալը: Առավոտյան, որպես կանոն, օգտագործվում էին մուգ գույնի կեղծամներ, կեսօրին՝ շագանակագույն, իսկ երեկոյան ժամանցի համար սպիտակ կամ բաց գույների: Այսինքն, ազնվական տիկինը կամ պարոնը պետք է ունենար առնվազը երեք կեղծամ: Նշենք, որ բնական մազերից պատրաստված կեղծամները շատ թանկ են եղել, ուստի աղքատ մարդիկ կրել են ձիու պոչից կամ այլ կենդանիների մազերից պատրաստված կեղծամներ: Տարբեր ժամանակներում կեղծամ պատրաստելու համար օգտագործվել են տարբեր նյութեր՝ կտավատի և եգիպտացորենի թելիկներ, ջրիմուռներ, ակրիլային, նեյլոնային, վինիլային և այլ նյութեր: Ներկայումս նորաձևության մեջ է բնական մազերից պատրաստված կեղծամները, չնայած նման իրը բավականին թանկ է: Արհեստական մազերից պատրաստված կեղծամները շատ ավելի էժան են և նման կեղծամի արժեքը մոտավորապես հարյուր դոլլար է: Նշենք, որ ի տարբերություն բնական մազերից պատրաստված կեղծամի՝ արհեստականները մի շարք առավելություններ ունեն՝ շատ ավելի հեշտ է այն լվանալը, սանրելը և այլն: Այնուամենայնիվ, արտաքին տեսքով դրանք չեն կարող համեմատվել բնական մազերից պատրաստված կեղծամների հետ, որոնք անտեսանելի են և այնպիսի տպավորություն են ստեղծում, որ դա այն կրողի բնական մազերն են:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
