Ծանոթ ու միարժամանակ անհայտ… նռնակ F-1 (լիմոնկա)
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Բոլորը սկսած զինվորականներից, վերջացրած ռազմական զենքի երկրպագուներով, գիտեն F-1 հակահետևակային ձեռքի նռնակի մասին: Տղաները, խաղալով բակում և քարեր նետելով, միշտ պատկերացնում են, որ իրենց ձեռքին հայտնի «լիմոնկա»-ն է: F-1 նռնակին «լիմոնկա» ինչպես նաև «ֆենկա» անունն են կպցրել Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին:
F-1 նռնակի գյուտի պատմությունը սկսվել է 1939 թվականից: Կոնստրուկտոր Ֆյոդոր Խրամեևի առջև խնդիր էր դրվել երկու ամսվա ընթացքում մշակել նոր հակահետևակային նռնակ: Եվ նա կարողացել է ժամանակին դա անել, չնայած ժամանակահատվածը կարճ է եղել: Կոնստրուկտորը որպես հիմք է վերցրել ֆրանսիական արտադրության F-1 նռնակը և Լեմոնի համակարգի նռնակը: Ձևով այն իրոք նման է լիմոնի՝ կիտրոնի, ուստի և ստացել է այդ անվանումը զինվորների կողմից: Այնուամենայնիվ ճիշտ է նաև այն վարկածը, որ անունը առաջացել է նռնակի ֆրանսիացի Լեմոնի անունից: F-1- ն, իր կոնստրուկցիայի շնորհիվ, այսօր էլ մեծ թվով երկրների բանակների սպառազինության մեջ է գտնվում: Այն որպես նախատիպ վերցրել են չինացի «վարպետներ»-ը և սկսել արտադրել իրենց սեփական նռնակները, ինչը վկայում է դրանց ժողովրդականության մասին: Ներկայումս անգամ Իրանում է արտադրվում F-1 նռնակ, որը ամբողջությամբ կրկնօրինակում է խորհրդային մոդելը:
F-1 բեկորային ձեռքի նռնակը օգտագործվում է նաև ռազմական տեխնիկան խոցելու համար, այն այդ նպատակով հաճախ են օգտագործել 1941-1945 թվականների պատերազմի ժամանակ: Բացի այդ, այն կարելի է օգտագործել որպես լարված ական: Բավական է նրա օղակը ամրացնել լարված մետաղալարին:
«Լիմոնկա» նռնակը խիստ համբավ ունի նաև կինոյում: Սովորաբար առանց դրա ոչ մի պատերազմական ֆիլմ չի նկարահանվում: Այնուամենայնիվ, հաճախ կարելի է այդ ֆիլմերում տեսնել նռնակի ոչ ճիշտ շահագործումը: Մասնավորապես, այն պետք է միշտ կրել պայուսյակի մեջ, այլ ոչ թե կախել հագուստից, որի դեպքում «լիմոնկա»-ի գործարկման մեխանիզմը կարող է աշխատել: Բացի այդ, գործարկման մեխանիզմի ասեղը հնարավոր չէ ատամներով հանել, ինչը շատ հաճախ է ցուցադրվում ֆիլմերում, դրա համար պետք է շատ ջանք գործադրել: F-1- ը լայնորեն կիրառում է ստացել 1990-ականներին: Հաճախ այն Կալաշնիկովի ինքնաձիգի հետ միասին օգտագործվում է բանդիտական պատերազմներում: Չնայած իր պարզությանը F-1 ձեռքի նռնակը օգտագործվում է արդեն ավելի քան 70 տարի և շարունակում է մնալ ծառայության մեջ համարվելով արդյունավետ հակահետևակային ձեռքի նռնակ:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
