Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ` խաղ Մաֆիա
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Մի խումբ ընկերներ հավաքվում են մի փոքրիկ սեղանի մոտ, իսկ հետագա մի քանի ժամվա ընթացքում նրանց սպասում է դետեկտիվ արկած: Անվստահության մթնոլորտ, գեղարվեստական տաղանդի զարգացում, ինչպես նաև ուրիշների խաբեություն. ահա թե ինչ է Մաֆիա խաղը:
Այս խաղը վայելում է հսկայական թվով մարդկանց համակրանքը ամբողջ աշխարհում: Ընկերները հավաքվում են հարմարավետ երեկոներին և դառնալով տարատեսակ գործունեության կերպարներ փորձում են հասնել որոշակի նպատակի: Այնուամենայնիվ, չնայած երկրպագուների բազմությանը, քչերը, այդ թվում ՝ պրոֆեսիոնալ խաղացողներ, գիտեն, թե ինչպես և որտեղ է ծնվել այդ դերասանություն անել պահանջող դետեկտիվ խաղը:
Բազմաթիվ փաստեր և պատմություններ կան այն մասին, թե որտեղ և ինչպես է առաջացել Մաֆիա խաղը: Բայց ճիշտն այն է, որ խաղի ստեղծողը եղել է Դմիտրի Դավիդովը: Դեռ 1986 թվականի գարնանը, Մոսկվայի պետական համալսարանի հոգեբանության ֆակուլտետի մի երիտասարդ ուսանող, հանրակացարանի սենյակում նստած մտածել է խաղի կանոններ: Իր մտածած կանոնները կիսելով իր ընկերների հետ` Դավիդովը և նրա ընկերները սկսել են առաջին անգամ Մաֆիա խաղալ ոչ միայն հանրակացարանի պատերի ներսում, այլ նաև ԲՈւՀ-ի դասարաններում և միջանցքներում: Ժամանակի ընթացքում խաղը տարածվել է, և հսկայական թվով ուսանողներ են սկսել ցուցադրել իրենց սեփական հմտությունները խուզարկու-դերախաղ արկածախնդրության մեջ:
Որոշ ժամանակ անց Մոսկվայի պետական համալսարանի նախկին ուսանողները մեկնել են արտերկրներ մասնագիտական կրթություն ստանալու նպատակով: Այդ պահից մաֆիան սկսել է տարածվել Խորհրդային Միության սահմաններից դուրս: Նախ այն տարածվել է հարևան երկրների՝ Լեհաստանի, Ռումինիայի, Չեխիայի և այլ երկրների բնակիչների շրջանում, ապա հասել է Մեծ Բրիտանիա, Նորվեգիա: Որոշ ժամանակ անց էլ «Մաֆիան» հասել է ԱՄՆ: Հայտնի է, որ դրա առաջին խաղը ԱՄՆ-ում խաղացել են Մաֆիա խաղի ստեղծումից 3 տարի անց: Մաֆիայի կողմից Ամերիկայի գրավման սկիզբը եղել է ամառային ճամբարը Փենսիլվանիա նահանգում: 1991 թվականին Դմիտրի Դավիդովը, ժամանելով Բոստոն, ասել է, որ «մաֆիայի» հիմքում ընկած է ռուս հոգեբան Լ.Ս.Վիգոտսկու մշակութային և պատմական տեսությունը, որը նա մշակել է դեռ 1920-ականներին:
Կան որոշ փաստեր, որոնք հաստատում են Մաֆիա ռուսական խաղի նմանությունը իր եվրոպական գործընկերոջ`«Մարդասպան» խաղի հետ: Վերջինս հայտնի է եղել դեռ 20-րդ դարի կեսերից, բայց այն փոքր ինչ տարբերություն ունի «Մաֆիայից». արևմտյան տարբերակում խաղի մասնակիցների հիմնական խմբի նպատակը մեկ մոլագարի հայտնաբերումն է, մինչդեռ ռուսական տարբերակում դա անհրաժեշտ է անել ամբողջ թիմը չեզոքացնելու համար:
Մաֆիայի շուրջ տարաձայնությունների հիմնական պատճառներից մեկը խաղի կանոններն են: Այսօր կան Մաֆիա խաղի երկու տարատեսակներ՝ դասական և քաղաքային:
Առաջին տարբերակը ներառում է դասական համարվող կանոններ, որտեղ կան 4 տիպի կերպարներ ՝ քաղաքի բնակիչներ, մաֆիոզներ, դոն և շերիֆ: Կանոնների այսպիսի հավաքածուով ներկայումս խաղում են ոչ միայն կենդանի խաղ, այլ նաև համացանցով:
Երկրորդ տարբերակը Մաֆիա-քաղաքն է կամ Քաղաքը: Այս վարկածի տարբերակիչ առանձնահատկությունը լրացուցիչ հերոսների առկայությունն է, որոնք են մոլագարը և մարմնավաճառը:
Ցավոք, Դմիտրի Դավիդովի կողմից մշակված կանոնները ամբողջովին մոռացության են մատնվել: Դա տեղի է ունեցել հեղինակի Միացյալ Նահանգներ մեկնելուց հետո: Ուստի համաշխարհային սարդոստայնում ներկայումս անհնար է որևէ տեղեկատվություն գտնել հին Մաֆիա խաղի մասին:
Մաֆիան լեգենդ է դարձել դերախաղերում և սեղանի խաղերում: Բազմաթիվ հրապարակումներ այդ խաղը հավասարեցնում են Monopoly, Warhammer և Dungeons and Dragons խաղերի հետ: «Մաֆիա» խաղը համարվում է աշխարհի ինտելեկտուալ լավագույն խաղերից մեկը, և անկախ նրանից, թե ով է դրա ստեղծողը, ամենակարևորը զվարճանալն ու հաճույք ստանալն է:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
