Հայաստանը պետք է թանկ գին պահանջի Ադրբեջանի ՀԱՊԿ անդամ դառնալու դիմաց
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ադրբեջանական կողմը վերջին օրերին խախտելով ՀՀ պետական սահմանի տարածքային ամբողջականությունը` մուտք է գործել Սյունիքի մարզի Սև լճի տարածք, ինչի համար ՀՀ իշխանությունները, դիմել էին ՀԱՊԿ-ին երկրորդ հոդվածով, ըստ որի կա անվտանգության հետ կապված սպառնալիք։ Սակայն, երբ մենք սպասում ենք ՀԱՊԿ-ի կողմից պատասխանի՝ մենք ստանում ենք Ռուսաստանի արտաքին գործերի փոխնախարար Անդրեյ Ռուդենկոի այն հայտարարությունը, որ ՀԱՊԿ դռները պետք է միշտ բաց լինեն բոլոր պետությունների, այդ թվում՝ Ադրբեջանի համար։ Ռուս փոխնախարարը հույս է հայտնել, որ Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև վաղ թե ուշ դիվանագիտական հարաբերություններ կհաստատվեն։ Այս թեմայով 1or.am կայքը զրուցել է քաղաքագետ Արմեն Բաղդասարյանի հետ։
- Պարոն Բաղդասարյան, ինչո՞ւ է Ռուսաստանն ամեն գնով փորձում Ադրբեջանին ՀԱՊԿ անդամ դարձնել։ Ի՞նչ նպատակ է հետապնդում Ռուսաստանը։
— Ադրբեջանին ՀԱՊԿ անդամ դարձնելը ի սկզբանե եղել է Ռուսաստանի նպատակներից մեկը և հնարավոր է նույնիսկ, որ դա է պատճառներից մեկը, որ Ռուսաստանը, մեղմ ասած, չխոչընդոտեց Արցախյան երկրորդ պատերազմին։ Այդ ամենի պատճատռները հասկանալի է՝ Ռուսաստանը փորձում է ընդլայնել իր ազդեցությունը, որովհետև ՀԱՊԿ-ը Ռուսաստանի ազդեցության տակ գտնվող ռազմական կառույց է, որով Ռուսաստանը փորձում է ինչ-որ հակակշիռ ստեղծել ՆԱՏՕ-ին, իհարկե մասշտաբները տարբեր են, բայց ամեն դեպքում նպատակը դա է և Ռուսաստանի համար կարևոր է Ադրբեջանի անդամակցությունը։
-Ձեր կարծիքով, արդյոք Ադրբեջանը, միայն Հայաստանի շահերի ոտնահարելու համար, պատրաստ է անդամակցելու ՀԱՊԿ-ին և այս դեպքում Հայաստանն ինչպե՞ս կարող է դիմակայել Ռուսաստանի ու Ադրբեջանի ճնշումներին։
— Հայաստանը չի կարող դիմակայել։ Հայաստանը պետք է պարզապես փորձի հնարավորինս թանկ գին պահանջել դրա դիմաց և ստանալ որոշակի զիջումներ Ադրբեջանի հետ հարաբերություններում, հայ-ադրբեջանական սահմանային հարաբերություններում, Արցախի հարցում և այլն, որովհետև հակառակ դեպքում Հայաստանը պարզապես կարող է վետո դնել, իսկ ՀԱՊԿ-ում այդպիսի հարցերը լուծվում են կոնսենսունսով։
-Պարոն Բաղդասարյան, եթե այնուամենայնիվ Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատվեն։ Երկու երկրների միջև իսկապես խաղաղություն լինելո՞ւ է, թե՞ Ադրբեջանն էլի ոտնձգություններ է թույլ տալու։
— Դիվանագիտական հարաբերությունների հնարավոր կլինի հաստատել միայն մի քանի պայմանների իրականացման դեպքում։ Խնդիրը միայն ռազմագերիների վերադարձը, սահմանի ճշգրտումը չի, առաջին հերթին մենք պետք է հասկանանք, որ Արցախյան խնդիրը լուծված չէ, քանի դեռ կարգավիճակը հստակեցված չի և քանի դեռ այդ հարցում իրենց տեսակետները չեն համընկնում, չեմ կարծում, թե դիվանագիտական հարաբերություններ հնարավոր կլինի վերականգնել։
-Սյունիքի մարզի իրադարձությունների վերաբերյալ աջակցություն նկատվեց Եվրոպայի և ԱՄՆ-ի կողմից: Ձեր կարծիքով, ինչո՞ւ Հայաստանն այս հարցով այդպես էլ չդիմեց ՄԱԿ-ին:
— Ես չգիտեմ՝ ինչու չի դիմել ՄԱԿ-ին, կարծում եմ, որ դա ելքերից մեկը կարող էր լինել։ Բայց ես չեմ էլ կարծում, թե ՄԱԿ-ը գործուն աջակցություն կցուցաբերեր, որովհետև ամեն դեպքում արևմուտքը սա համարում է Ռուսաստանի ազդեցության տարածք և այդ խնդիրները պատահական չի, որ հիմա էլ լուծվում է Ռուսաստանի և Ադրբեջանի միջոցով, այսինքն այդ տիրույթում են։
-Վերջերս Եվրոխորհրդարանը 607 պատգամավորների կողմ ձայներով բանաձև ընդունեց, որով կոչ է անում Ադրբեջանին անհապաղ վերադարձնել հայ ռազմագերիներին: Ձեր կարծիքով, ինչպիսի՞ ուժ կունենա այս բանաձևը և ինչ ազդեցություն կունենա ադրբեջանական կողմի վրա։
— Ես կարծում եմ, Ադրբեջանի համար, իր այս րոպեական շահերը ավելի կարևոր են , քան Եվրոպական կառույցների փաստաթղթերը։ Եվ որքան էլ դրանք մեզ համար մեծ նշանակություն ունենան՝ կարծում եմ ադրբեջանցիները կգերադասեն այդ ռազմագերիների դիմաց, Հայաստանից լրացուցիչ զիջումներ կորզել և իրենք դա շատ ավելի են կարևորում, քան Եվրոպայի բացասական վերաբերմունքը Ադրբեջանի նկատմամբ։ Կարծում եմ, որ ամեն դեպքում ռազմագերիների հարցը կլուծվի այլ տիրույթում և ոչ թե միջազգային կառույցների ճնշման տակ։
Սոնա Գիշյան
