Դա հավակնություն է Հայաստանի սուվերեն տարածքների նկատմամբ. ադրբեջանագետը՝ Ալիևի Երևանը «վերադարձնելու» հայտարարության մասին
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ադրբեջանական թե մամուլի, թե սոցցանցերի հետազոտության արդյունքում որևէ քննադատություն կամ թեկուզ մեղմ քննադատություն չի հայտնաբերվել։ Այս մասին ArmDaily.am-ի հետ զրույցում ասաց ադրբեջանագետ Տարոն Հովհաննիսյանը։
«Թե պայմանական ընդդիմադիր, թե իշխանական, թե այլ զանգվածների կողմից պուրակի բացումը ընդունվել է շատ մեծ ոգևորությամբ և իբրև հաղթանակի սիմվոլ։ Եվ անգամ ընդհակառակը՝ այնտեղ կար առանձին տաղավար, որտեղ հայ զինծառայողների սաղավարտներ էին կախված մի քանի հարյուր հատ, որտեղ նկար ունի նաև Իլհամ Ալիևը, ադրբեջանական իշխանամետ հեռուստաընկերություններից մեկում դա ներկայացվել է առանձին հատուկ ոգևորությամբ, ընդգծելով, որ դրանք՝ մեջբերում՝ «թշնամու անտեր մնացած սաղավարտներն են», ինչպես նաև իրենց բլոգերներից մեկը՝ հանրային դեմքերից իր թվիթերում գրել էր, որ ամենալավ սաղավարտը սպանված հայի սաղավարտն է։ Այսինքն, սա իրենց մոտ ներկայացվել է մեծ ոգևորությամբ, ընդգծվել է, որ դրանք սպանված զինծառայողների սաղավարտներն էին»,-ասաց Հովհաննիսյանը։
Ադրբեջանագետը նկատում է, որ ադրբեջանական քարոզչական աշխատանք տանող որոշ մարմիններ, հասկանալով, որ միջազգային դաշտում կարող է որոշակի խնդիրներ առաջացնել՝ սկսեցին մեկնաբանություններ տալ,թե դա դասալիք հայերի սաղավարտներն են, սակայն իրականում իրենց մամուլում, իրենց դաշտում ներկայացվել է հենց այն լույսի ներքո, որ դրանք զոհված հայ զինծառայողների սաղավարտներն են ու կախված են որպես «ցուցանմուշ»։
«Այդ ակնհայտ հեգնող ու ծաղրող մանեկենները, թե շղթայված վիճակում ,թե այլ, որոնց մոտ ևս Ադրբեջանի նախագահը մեծ ոգևորությամբ է լուսանկարվել, էլի ադրբեջանական դաշտում որևէ բացառության չենք հանդիպել, որ դա ինչ-որ քննադատության ենթարկվի ինչ-որ անձանց կամ կառույցների կամ ինչ-որ ուժերի ներկայացուցիչների կողմից։ Ընդհակառակը հանդիպել են մեծագույն ոգևորությամբ այդ քայլը ողջունող մեկնաբանություններ և արձագանքներ»,-շեշտեց Տարոն Հովհաննիսյանը։
Անդրադառնալով միջազգային կառույցների ու կազմակերպությունների կողմից արձագանքների մասին հարցրին, ադրբեջանագետն ասաց, որ մինչ այս պահն իր տեղեկություններով ոչ մի կառույց հայտարարությամբ ահնդես չի եկել։ Այս պուրակի բացման ու դրա բովանդակության մասին մտահոգություններով հանդես են եկել մի շարք եվրոպական լրատվամիջոցների լրագրողներ։
Անդրադառնալով Իլհամ Ալիևի հայտարարությանը, որ եթե իրենք ստանում են Զանգեզուրի միջանցքը, ապա ինչու «չվերադարձնել Երևանը», ադրբեջանագետն ասաց. «Դա ըստ էության փաստացի հավակնություն է Հայաստանի սուվերեն տարածքների նկատմամբ և միշտ էլ ըստ էության դա է եղել նմանատիպ հայտարարությունների հիմքում։ Իհարկե ֆորմալ առումով Ալիևը փորձում է ձևակերպել այնպես, թե իբր մենք հավակնություն չունենք Հայաստանի տարածքների նկատմամբ ու զենքով չենք գրավի, բայց կհասնենք այդտեղ, կմտնենք այդտեղ։ Դա նշանակում է Ադրբեջանի կողմից հավակնություն, որ նպատակ ունի տնտեսական ու ինչու ոչ նաև ժողովրդագրական առումով ըստ էության նվաճելու Հայաստանի Հանրապետության սուվերեն տարածքները։ Այսինքն, տնտեսական գործոնի խաղարկմամբ հիմնականում իր ազդեցության տակ գցելու և իրեն ենթարկելու»։
Հովհաննիսյանն ասաց, որ եթե ամեն ինչ ադրբեջանցիների մշակած քաղաքականությամբ գնա, ապա ենթակառուցվածքների ապաշրջափակումը կծառայի Ալիևի այս նպատակներին։ Սակայն, կարևոր է հասկանալ, որ մի բան է, եթե թուրքական բեռնատարերը Երևանով գնում են Հայաստանի հարավ կամ Իրան, բեռներ են փոխադրում, մեկ այլ բան է, եթե այդ պետությունը՝ ի դեմս Ադրբեջանի, Հայաստանի տարածքում միջանցքներ ունենա։ Դրանք ունենում են առանձին ստատուսներ և ադրբեջանական կողմը ինչ-որ հավելյալ առանձին իրավունքներ է ստանում Հայաստանի տարածքում և դա ադրբեջանական կողմի ցանկությունն է։
«Այսինքն, եթե իրենց ցանկությամբ է այդ ապաշրջափակումը ընթանում, ապա իհարկե դա նշանակում է աստիճանական էքսպանսիա Հայաստանի տարածքի։ Բնականաբար, սա նշանակում է, որ հայկական կողմը պետք է աշխատի բոլոր հնարավոր միջոցներով, որպեսզի նմանատիպ լուծումներ չլինեն։ Եթե հայկական կողմը նմանատիպ լուծումների համաձայնեց այս գործընթացների շրջանակում, ապա դա կնշանակի հետագա էքսպանսիա Հայաստանի տարածքի՝ պարտադիր չի ռազմական, այլ տնտեսական ճանապարհով։ Իսկ այս գործընթացների ընթացքում այս ամեն ինչը թույլ չտալու համար պետք է կիրառվեն անվտանգության մեխանիզմներ, թե անվտանգության, թե որևէ միջանցքի մասին խոսք գնալ անգամ չի կարող, եթե անգամ հնարավոր չի այնպես անել, որ ադրբեջանական բեռները չանցնեն Հայաստանի տարածքով, ապա թող անցնեն լրիվ նույն կարգավիճակով, լրիվ նույն կերպ, ինչպես այժմ անցնում են իրանական բեռնատարները կամ այլ երկրներին պատկանող բեռնատարները»,-ասաց Հովհաննիսյանը։
Նա հավելում է, որ մյուս կողմից սեփականության մասով օրենսդրական նախաձեռնություն կլինի, որպեսզի որևէ պարագայում օտարերկրյա քաղաքացիները չկարողանան տարածք ձեռք բերել սեփականության իրավունքով։
«Սրանք պարտադիր են գործարկման համար, եթե նմանատիպ գործընթացների հետ գոծ ունենք։ Եթե նմանատիպ գործընթացներ մենք չիրականացնենք, ապա ամեն ինչ Ադրբեջանի գծած սցենարով կգնա և նա փորձելու է ամեն կերպ իրականացնել տնտեսական էքսպանսիայի իր մտադրությունը»,-ասաց Տարոն Հովհաննիսյանը։
Հայկա Ալոյան
