«Իսկանդեր-մայդան»․ ի՞նչ է սպասվում Հայաստանին բանակի կողմից վարչապետ Փաշինյանի հրաժարականը պահանջելուց հետո
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
strana.ua-ն գրում է, որ Հայաստանում իրավիճակը թեժացել է անցյալ տարվա նոյեմբերին Ղարաբաղի համար պատերազմում պարտվելուց հետո վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի պաշտոնանկության պահանջի և զանգվածային բողոքների ցույցերի ֆոնին: Հինգշաբթի օրը, ամբողջ Երևանում, մարդիկ վանկարկելով «Նիկոլը դավաճան է» դուրս են եկել փողոց պաշտպանելու Հայաստանի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի դիրքորոշումը, որն է Փաշինյանի հրաժարականը: Վարչապետն ավելի վաղ աշխատանքից ազատել էր Գլխավոր շտաբի պետ Օնիկ Գասպարյանին: Դա տեղի է ունեցել այն բանից հետո, երբ հայկական բանակի հրամանատարությունը հայտարարություն էր ստորագրել ընդդեմ Գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալի պաշտոնանկության: Զինվորականները կարծում են, որ Տիրան Խաչատրյանին պաշտոնանկ անելու որոշումը կայացվել է առանց Հայաստանի ազգային և պետական շահերը հաշվի առնելու՝ հիմնվելով բացառապես անձնական ամբիցիաների վրա:
«Նման բարդ պայմաններում նման որոշումը հակապետական և անպատասխանատու քայլ է», - ասված է հայտարարության մեջ:
Հայտարարության մեջ նաև նշվում է, որ Հայաստանի վարչապետն ու կառավարությունն այլևս ի վիճակի չեն համարժեք որոշումներ կայացնել ներկա ճակատագրական և ճգնաժամային պահին:
«Երկար ժամանակ հայկական զինված ուժերը համբերատարությամբ դիմացել են ներկայիս իշխանությունների հարձակումներին բանակի վրա, բայց ամեն ինչ սահման ունի: Հայաստանի զինված ուժերը պատվով են կատարել իրենց պարտքը, ժողովրդի հետ կողք-կողքի կռվել են թշնամու դեմ: Ներկայիս իշխանությունների անարդյունավետ կառավարումը և արտաքին քաղաքականության լուրջ սխալներն են երկիրը հասցրել մահվան եզրին, - ասվում է հայտարարության մեջ, - Ստեղծված իրավիճակից ելնելով ՝ զինված ուժերը պահանջում են վարչապետի և կառավարության հրաժարականը, միևնույն ժամանակ նախազգուշացվում է ժողովրդի դեմ ուժի կիրառման անթույլատրելիության մասին»:
Ավելի վաղ, լրատվամիջոցները հաղորդել էին, որ իբր Խաչատրյանը ծաղրել է կառավարության ղեկավարի խոսքերը ռուսական «Իսկանդեր» օպերատիվ-մարտավարական համալիրների մասին:
1in.am-ին տված հարցազրույցում Փաշինյանը քննադատել է ռուսական համակարգերը ասելով, որ անցյալ տարվա աշնանը Ղարաբաղում հակամարտության սրման ընթացքում դրանք իրենց լավ չեն դրսևորել: Այդ կապակցությամբ Երևանում տեղի ունեցող իրադարձություններն արդեն իսկ ստացել են «Իսկանդերային հեղափոխություն» կամ «Իսկանդեր-մայդան» անունը: Միևնույն ժամանակ, Փաշինյանը դիմել է իր աջակիցներին և ասել, որ երկրում իրավիճակը լարված է, բայց կառավարելի, և զինված ուժերը ենթարկվում են ժողովրդին և կառավարության ղեկավարին:
«Մենք երկրի ներսում թշնամիներ չունենք: Սա ամենակարևոր փաստն է: Բայց կան հարցեր, որոնք պետք է քննարկել», - ասել է վարչապետը:
Վարչապետը իր կողմից պաշտոնանկ արված զինվորականներին անվանել է «եղբայրներ» և «հայրենիքի զինվորներ», ինչպես նաև խոստացել է, որ ո՛չ ինքը, ո՛չ էլ նրա ընտանիքը մտադիր չեն փախչել երկրից «ոչ մի պարագայում»:
Սոցիալական ցանցերում Երևանի կենտրոնից տեսանյութը ցույց է տալիս, որ վարչապետը դիմում է իր աջակիցներին մեգաֆոնի միջոցով քայլելով ամբոխով շրջապատված փողոցով, բայց անվտանգության աշխատակիցները անցորդներին թույլ չեն տալիս մոտենալ վարչապետին: Հայկական սոցիալական ցանցերում դա բնութագրել են որպես Փաշինյանը «իրեն շրջապատում է մի քանի հազար ոստիկաններով, որպեսզի ընդամենը 100-500 մետր քայլի»:
«Սա ռազմական հեղաշրջում չէ, այլ Գլխավոր շտաբի կողմից կառավարությանը ուղղված հրաժարականի կոչ, և եթե Հայաստանի զինված ուժերը հեղաշրջում կատարեին, ապա վարչապետն արդեն իսկ կլիներ մեկուսացված, և ապա հայտարարություն կլիներ: Բանակն ասել է, որ պահանջում է կառավարությունից հրաժարական տալ, իսկ կառավարությունը պատասխանում է հանրահավաքով: Ո՞վ կապահովի դրա անվտանգությունը: ՆԳ նախարարությունը, ՀՀ ոստիկանությունը պետք է որոշեն և հայտարարություն անեն, հակառակ դեպքում իրավիճակի վերահսկողությունը կորցնելու մեծ հավանականություն կա», - մեզ հետ զրույցում ասել է քաղաքագետ Հրաչյա Արզումանյանը: Փորձագետների կարծիքով՝ շատ բան կախված է Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի դեսպանատների արձագանքից:
ՌԴ-ն չեզոք է: ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը հայտարարել է, որ Կրեմլը «անհանգստությամբ» է հետևում իրավիճակի զարգացմանը, բայց դա «բացառապես Հայաստանի ներքին գործն է»: Արևմուտքը, որը համարվում է Փաշինյանի պաշտպան, դեռ ոչ մի կերպ չի արձագանքել Հայաստանում կատարվածին: Բայց հայաստանյան իրադարձությունները դատապարտել է Թուրքիան, ինչը մասնագետները հատկապես նվաստացուցիչ են անվանել (հաշվի առնելով, որ Երեւանը կորցրել է Ղարաբաղը Անկարայի կողմից աջակցվող Բաքվին): Միևնույն ժամանակ, ՀՀ նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը քաղաքացիներին կոչ է արել աջակցել զինվորականներին:
«Պատերազմում պարտված և հող հանձնած իշխանությունը պետք է հեռանա: Դա է այն երաշխիքը, որն առաջին հերթին անհրաժեշտ է մեր ազգային վերածննդի համար», - ասել է նա:
Երկրի նախկին երկու նախագահներ ՝ Ռոբերտ Քոչարյանն ու Սերժ Սարգսյանը, ինչպես նաև Հայ եկեղեցու գլխավոր առաջնորդները ՝ Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ն և Կիլիկյան մեծ տան մեծ կաթողիկոսը դիմել են վարչապետին՝ պահանջելով հրաժարական տալ: Դեռ աշնանն են փորձագետները կանխատեսել, որ Փաշինյանի քաղաքականության վրա կարելի է խաչ դնել: Ավելին, նման արդյունքը, ըմբռնում կունենա ինչպես ռուսական որոշակի, այնպես էլ միջազգային խաղացողների շրջանում: Բայց եթե ընդդիմությունը ավելի վաղ հեռացներ Փաշինյանին և խզեր պայմանավորվածությունները, ապա պատերազմը կարող էր վերսկսվել: Ուստի վարչապետին թույլ են տվել ավարտել իր «կեղտոտ գործը»՝ համաձայնագրերը հասցնել անվերդարձելիության կետին։
«Շատ հայեր Փաշինյանին համարում են դավաճան, և նրան աջակցելու համար կարող է հավաքվել միայն վարչապետին մոտ կանգնած օլիգարխների կազմակերպած ամբոխը: Այն, ինչ տեղի է ունենում, կոչվում է ԳԿՉՊ-ի երևանյան փորձ (բայց ոչ հեղաշրջում, քանի որ բանակը հանդես է եկել միայն հայտարարությամբ, որին որևէ գործողություն չի հետևել): Ամենայն հավանականությամբ բոլոր Փաշինյանը կսեղմեն և երկրում կհայտարարվեն նոր ընտրություններ», - ասել է լրագրող Արթուր Դանեգյանը:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
