Արցախը ցանկանում է միանալ Հայաստանին, իսկ Հայաստանը դա չի լսում
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ստեփանակերտում տեղի ունեցած ակցիայի ժամանակ արցախցիները պահանջել են միանալ Հայաստանին, սակայն հայկական կողմը որևէ քայլ չի արել։ Այս թեմայով 1or.am կայքը զրուցել է «Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի» նախագահ, ՀՀ նախագահի խորհրդական, նախկին պատգամավոր Թևան Պողոսյանի հետ` պարզելու համար, թե ինչ է կատարվում։
- Պարոն Պողոսյան, Ստեփանակերտում տեղի ունեցած ակցիայի ժամանակ պահանջել են Հայաստանի հետ միացում, սակայն Հայաստանի կողմից քայլեր չկան։ Ի՞նչ է կատարվում։
— Արցախը ցանկանում է միանալ Հայաստանին, իսկ Հայաստանը դեռ չի լսում, ուշադիր չեն։ Այդ միացում երազանքը արցախցիների մոտ ոնց եղել այդպես էլ մնացել է։ Ու վստահ եմ, որ պետք է ամեն ինչ անենք հայ ազգով, որ գոնե ապագայում հասնենք դրան։
- Հայկական կողմը ներկա փուլում կարևորում է Արցախի կարգավիճակի ճանաչման, Մինսկի խմբի համանախագահության շրջանակներում բանակցությունները վերսկսելու հարցը։ Այսինքն՝ փորձում է, որ Արցախը ճանաչվի տարբեր երկրների կողմից։ Դուք ի՞նչ զարգացումներ ու հնարավորություններ եք տեսնում։
— Իսկ Ադրբեջանը ի՞նչ է անելու Մինսկի խմբում։ Նրա համար, որ կարողանանք հասնել նրան, որ կարգավիճակը ճանաչենք, կարծես թե ճիշտ ժամանակը բաց ենք թողել։ Մինչ այս, մի քանի անգամ կարելի էր ճանաչել օրինակ՝ 2020 թվանանին, երբ պատերազմը սկսվեց կամ 44 օրվա ընթացքում։ Ցավոք սրտի, դա չենք արել, իսկ աշխարհում արդեն սովորություն է դարձել, երբ ասում են, որ եթե նույնիսկ դուք չեք ճանաչել անկախությունը, ապա մեզնից ի՞նչ եք պահանջում։ Մենք պետք է մի բան գիտակցենք, որ եթե այդ հարցը բարձրացնում ենք, ապա նաև պետք է կարողանանք ներկայացնել, թե մենք ոնց ենք այդ գործընթացը սկսելու։ Իմ պատկերացմամբ՝ լավագույնը կլինի այն, որ Արցախի ԱԺ-ն ընդունի ադրբեջանական օկուպացիայի մասին օրենք, իսկ Հայաստանի Հանրապետության ազգային ժողովը, ինչպես տարբեր պայմանագրեր է կնքել և ունի միջպարլամենտական հանձնաժողով ստանձնի պարտավորություն այդ հարցը բարձրացնելու և աշխարհին ներկայացնելու, ինչպես նաև նախաձեռնի ճանաչման գործընթաց։
- Վերջերս հանրահավաքի ժամանակ հրապարակում Վազգեն Մանուկյանն ապստամբության կոչ արեց, ասելով, որ պետք է պատրաստ լինել կայծակնային արագությամբ ապստամբելով վերցնել իշխանությունը։ Ինչպե՞ս եք գնահատում այս հայտարարությունը։
— Ցանկացած կոչեր մեկնաբանության տեղիք են տալիս, մեկը գնահատում է ինչպե՞ս ապստամբության, մյուսը գնահատում է պարզապես կոչ․ գաղափարը հետևյալն է՝ արդյո՞ք կարողանալու են կապիտուլյացիա ստորագրած իշխանությունները լավ բանակցել և լավ Հայաստանը ներկայացնել։ Արդյո՞ք կարողանալու են այն իշխանությունները, որոնք ստեղծել են հազարավոր ճգնաժամեր, մեզ հանել այդ ճգնաժամերից։ Այնպես որ մեզ պետք է փոփոխություն, հաշվի առնելով նաև քաղաքական պատասխանատվության խնդիրը, որովհետև այն, ինչ մեզ խոստացել է այս իշխանությունը 2018 թվականի դեկտեմբերին դրանցից ոչ մի բանը չի կատարվել, բացի դրանից մենք նաև հայրենիք ենք կորցրել։ Հիմա իմ պատկերացմամբ՝ պետք է ձևավորենք հակաճգնաժամային կառավարություն, որը ինչ-որ ժամանակահատվածում կստաբիլացնի իրավիճակը Հայաստանում, որից հետո կգնանք նոր ընտրությունների տարբեր քաղաքական ուժեր կկարողանան մեկ տարի կամ յոթ ամիս հետո Հայաստանի հանրությանը ներկայացնել իրենց քաղաքական հայտերը Հայաստանի ապագա օրակարգի վերաբերյալ, որը կընտրի ժողովրուրդը և դրանով կմտնենք նորմալ զարգացման փուլ։ Եվ կփորձենք զարգանալ՝ գնալով մեր երկարատև երազանքների հետևից։ Իսկ այն, որ կապիտուլյացիա ստորագրած իշխանությունները պետք է հեռանան դա նաև քաղաքականության պատասխանատվության խնդիր է, որովհետև 2018 թվականի դեկտեմբերից առաջ մեզ այլ բան են խոստացել, իսկ ժողովրդավարությունում, երբ որ կառավարությունները խոստանում են, բայց չեն կատարում խոստումները, ապա հրաժարական են տալիս։
- Իսկ դուք տեսնո՞ւմ եք ներուժ ունեցող նոր ուժեր, որին կարելի է վստահել։
— Ես իրականության մեջ հուսով եմ, որ մենք կունենանք այդ ժամանակահատվածը, ինչի համար էլ առաջարկում եմ, որ ունենանք տեխնիկական հակաճգնաժամային անցումային կառավարություն, որը առաջին անգամ չեմ ասում, որ պետք է դիտարկենք այդ մարդկանց ամբողջ տաս միլիոն հանրության մեջ։ Ես հասկանում եմ, որ շատերը կարող են ասել, որ մեր օրենքները այդպես թույլ չեն տալիս, բայց ասում եմ տասը միլիոն, հաշվի առնելով նաև Հայաստանի երկուսուկես միլիոն բնակչությանը, ովքեր այստեղ են ապրում։ Մենք ամբողջ աշխարհում ենք տասը միլիոն։ Կգտնենք մեր ճգնաժամային կառավարիչներին, այն պրոֆեսիոնալներին, ովքեր իրենք կյանքով են ապացուցել, որ իսկապես ֆանտաստիկ կառավարիչներ են, և դա չի նշանակում, որ նրանք անպայման պետք է լինեն երիտասարդ, նրանք պետք է անցած փորձ ունենան, նրանք պետք է պայմանագիր ունենան, որ ինչ-որ կոնկրետ ժամանակում ճգնաժամերը կկանգնացնեն։ Իսկ այդ ամբողջ զուգահեռ ժամանակահատվածում բոլոր քաղաքական միավորները կփորձեն պայքարել և նախընտրական ժամանակահատված սահմանել ոչ թե մեկ ամիս այլ այդ ամբողջ ընթացքը կարող են օգտագործել իրենց օգտին և հետագայում ներկայացնել ավելի հետաքրքիր հայտեր։ Այնպես որ, եթե դուք ասում եք արդյո՞ք կան ապա ես վստահ եմ, որ կան և ես հուսով եմ, որ իրենց երևան գալը լինելու է այն նույն պահին, երբ գործող իշխանությունը հրաժարական կտա, որովհետև այդ պահը կարող է լինել որպես շանս։ Եվ պետք չէ մտածել, որ երկրում կա երկու, երեք մարդ, և եթե նրանցից ոչ մեկը չի ապա ուրիշը չի լինելու։ Այնպես չի որ մենք այդ երեք մարդկանցից դուրս աշխարհ չունենք, պարզապես պետք է կարողանանք այդ ճանապարհով առաջ գնալ։
Սոնա Գիշյան
