Ռուսաստանը դեռևս չի կարող Էրդողանին ուղարկել որքան հնարավոր է հեռու. ռուս փորձագետ

ArmDaily.am-ը շարունակում է ներկայացնել «Հայացք դրսից» շարքը, որի շրջանակներում օտարերկրացի փորձագետներն իրենց տեսակետն են արտահայտում Հայաստանում և դրա շուրջը կատարվող իրադարձությունների վերաբերյալ: Այս անգամ զրուցել ենք ռուս քաղաքագետ Դենիս Դվրոնիկովի հետ:

-Ինչպիսի՞ն է Հայաստանի կարգավիճակը Արցախյան երկրորդ պատերազմից հետո:

-Կարգավիճակը հստակեցված չէ: Մի կողմից բազմաթից խոսակցություններ կան այն մասին, որ արցախյան հակամարտության հարցում տեղի ունեցավ կարգավորում և ստաբիլիզացիա: Բայց մենք հասկանում ենք, չէ, որ արցախյան հակամարտությունը լուծված չէ, հենց միայն այն պատճառով, որ սահմանների փոփոխության պատճառը բազմաթիվ հարցեր է առաջացնում: Հայաստանն այժմ դեմորալիզացվել, կորցրել է իր սուբյեկտայնությունը: Ոչ մի նրոմալ ներդնող չի գա երկիր, որը ղեկավարում են մարդիկ, ում այդ երկրի ժողովուրդը համարում է պատմական ազգային շահերի դավաճաններ: Հայաստանը կա աշխարհի քարտեզի վրա, բայց այն անհետացել է աշխարհի այն քարտեզի վրայից, որտեղ գտնվում են երկրները, ովքեր իրենք են որոշում իրենց ճակատագիրը:

-Նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունից հետո Հայաստանն Արդբեջանի հետ ի՞նչ նոր քաղաքական օրակարգ պիտի ձևավորի:

-Այդ մասին դեռ վաղ է խոսել: Հայաստանն առաջին հերթին պետք է հասկանա սեփական ղեկավարների ու ազգի հետ փոխհարաբերությունների կառուցման ծրագիրը: Հայաստանը նորից պետք է վերգտնի ազգային ինքնագիտակցությունը, քաղաքացիական միասնությունը: Ո՞վ է, ըստ Ձեզ, Ադրբեջանի հետ փոխհարաբերություններ կառուցելու, Նիկոլ Փաշինյա՞նը, նա արդեն ինչ-որ պետք է արել է՝ միայն թե ինքն իր համար, ոչ թե Հայաստանի:

-Ադրբեջանը մինչ այժմ Ռուսաստանին խաղաղապահ առաքելություն իրականացնելու մանդատ չի տրամադրել: Հնարավո՞ր համարում եք ռուս խաղաղապահների դուրսբերումը Արցախից ավելի վաղ, քան հինգ տարվա ընթացքում:

-Ես վստահ եմ, որ Ռուսաստանը չի հեռանա Արցախից: Ռուսաստանի քաղաքական և ռազմական ղեկավարությունը քաջատեղյակ է, թե ինչ մեթոդներ է կիրառում Ադրբեջանը խաղաղ բնակչության դեմ պատերազմի ժամանակ: Բոլորը լավ են հիշում վարձկան-ահաբեկիչների տեղակայումը: Ռուս խաղաղապահ առաքելության հեռացումը հակասում է Ռուսաստանի ազգային անվտանգության շահերին:

- Ռուսաստանին չի՞ մտահոգում թուրք-ռուսական միջնորդական կետի ստեղծումը, չէ որ այդպիսով թուրքերը տեղեկատվություն են ունենալու ռուս խաղաղապահների ցանկացած շարժի մասին:

-Մոսկվայի և Անկարայի հարաբերությունները բարդ ու ստիպողական դիպլոմատիկ պար են: Ռուսաստանը դեռևս չի կարող Էրդողանին ուղարկել որքան հնարավոր է հեռու, ինչպես և Էրդողանը բազմաթիվ պարտավորվածություններով կապված է Ռուսաստանին: Բայց սեր այս միության մեջ չկա՝ կա պրագմատիկա: Ինչ վերաբերում է Արցախին՝ այստեղ նույնպես ամեն ինչ հեշտ չէ:

-Ինչպիսի՞ն են այժմ հայ-ռուսական հարաբերությունները:

-Նայած, որ մակարդակում: Մարդկային մակարդակում՝ բազմաթիվ ռուսների համար ցավալի են Հայաստանում կատարվող իրադարձությունները: Նույնիսկ նրանք, ովքեր Անդրկովկասի նկատմամբ երբեք հետաքրքրություն չեն ցուցաբերել, այսօր անկեղծորեն ցավում են հայերի համար: Ռուսների մեծամասնությունը սկսել է անհանգստանալ հայկական Արցախի համար: Դա բնական ընտրություն է: Ինչ վերաբերում է պետական ինստիտուտների միջև հարաբերություններին, ապա ամեն ինչ օդից կախված վիճակում է: Ձևականորեն կա շփում Փաշինյանի թիմի հետ, սակայն բոլորը հիանալի գիտակցում են, որ նա, մեղմ ասած, հիմնականում չի ներկայացնում հայ ժողովրդի շահերը: Կուզենայի նաև ընդգծել Ռուսաստանի ազդեցիկ հայ համայնքի դերը: Վստահ եմ, որ այս համայնքի ղեկավարները կիսում են Հայաստանում ու Արցախում տեղի ունեցածի պատասխանատվությունը: Համակարգված աշխատանքի փոխարեն նրանք անիմաստ կերուխումեր էին կազմակերպում և միմյանց վրա ցեխ շպրտում:

-Գերիների հարցում ի՞նչ քայլերի կարող է դիմել Հայաստանը:

-Ո՞վ է այդ քայլերը կատարելու՝ Փաշինյա՞նը,Դուք Ձեր ասածին հավատո՞ւմ եք:

-Երկրորդ Արցախյան պատերազմից հետո Անկարան ապահովեց իր ներկայությունը Հարավային կովկասում: Հակասո՞ւմ է դա Ռուսաստանի ազգային շահին:

-Թուրքիայի ազդեցության տարածումը Անդրկովկասում կա ու մնալու է Ռուսաստանի համար ամենամեծ վտանգներից մեկը: