Հող հանձնողին էլ չե՞նք հանձնում հողին
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Տարիներ շարունակ մեր հասարակության մեջ մի մեծ փուչիկ էր փչվում, թե ով ազատագրած տարածքներից մի թիզ հանձնեց թշնամուն, ապա նրան Երևանում շատ արագ հողին կհանձնենք։ Ի դեպ, մի հետաքրքիր փաստ կա՝ 7 շրջանների վերադարձի մասին բացահայտ միայն խոսում էր առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը։ Նա ասում էր, որ մենք պիտի վերադարձնենք այդ շրջանները, հակառակ դեպքում վաղ թե ուշ մեզանից դա վերցնելու են սանկցիաներով։ Նույնիսկ հարցազրույցներից մեկում Տեր-Պետրոսյանը արեց իր հայտնի արտահայտություններից մեկը. «Մի տվեք։ Տղա եք, մի տվեք տարածքները, բան չունեմ ասելու»։ Ի դեպ, 1998թ.-ին Տեր-Պետրոսյանը հրաժարական տվեց Արցախի հարցում զիջողականության պատճառով ուժային ղեկավարների հետ ունեցած տարաձայնությունների պատճառով։ Հետագայում ո՛չ Ռոբերտ Քոչարյանը, ո՛չ Սերժ Սարգսյանը հրապարակային չեն խոսել տարածքների վերադարձի մասին, եթե նույնիսկ խոսվել է փոխզիջումների մասին, ապա ասելիքը եղել է աղքատիկ։ Ամեն դեպքում 1994թ.-ից ի վեր Հայաստանն ու Արցախը միասին կարողացան պահել խաղաղությունը, ավելին՝ կառուցել և զարգացնել Արցախը։ Թե ինչ ձևով էր դա արվում, մեծ հաշվով, երկրորդական նշանակություն ունի, կարևորն, ինչպես ասում են, արդյունքն է։
Հայտնի խոսք կա՝ պատերազմ սկսվում է այն ժամանակ, երբ չկա դիվանագիտություն։ 2018թ.-ին զավթելով իշխանությունը՝ Նիկոլ Փաշիննյանը հայտարարեց, թե ինքը իրավունք չունի բանակցելու Արցախի ժողովրդի անունից, քանի որ Արցախի բնակիչները չեն ընտրել իրեն, հետո ԱԺ ամբիոնից հոխորտում էր, թե ինչ ուզում են, այն էլ բանակցում են։ Ասեց նաև, որ նա բանակցությունները շարունակել է ոչ թե Սերժ Սարգսյանի կետից, այլ սեփական զրոյական կետից։ Հետո հայտարարեց «Արցախը Հայաստան է և վերջ» դիվանագիտական առումով անհասկանալի ու ոչ մի տեղ տանող պոպուլիստական արտահայտությունը ու այսպես շարունակ։ Դեռևս 2018թ.-ի վերջերից արդեն ակնհայտ դարձավ, որ Նիկոլը բանակցությունները տանում է փակուղի և որ պատերազմի հավանականությունը գնալով մեծանում է։ Այդ ամենին զուգահեռ սկսվել էր բանակի կազմաքանդում՝ քրեական գործեր, ձերբակալություններ, անհիմն, շինծու մեղադրանքներ բանակի գեներալների և բարձրաստիճան զինվորականների նկատմամբ։ Թշնամին, իհարկե, չէր կարող այս ամենը չնկատել։ Ինչև, մնացածը գիտեք՝ 44 օր հաղթում էինք, բայց 45-րդ օրը Նիկոլը կապիտուլյացիայի փաստաթուղթ ստորագրեց։ Մենք կորցրեցինք Արցախի տարածքի մեծ մասը, տասնյակ հազարավոր զոհեր, վիրավորներ, անհետ կորածներ ու գերիներ ունեցանք, թշնամին Հայաստանի սուվերեն տարածքից նույնպես տարածքներ վերցրեց առանց դիմադրության, GPS-ով։
Չենք մոռացել Շուռնուխը, Որոտանը, Սոթքի հանքավայրը, Գորիս Կապան ավտոճանապարհի 21 կմ-ը։ Հիմա հարցս՝ ինչո՞ւ է մինչև հիմա Նիկոլ Փաշինյանը նստած վարչապետի աթոռին։ Ինչո՞ւ հող հանձնողը, երկիրը պարտության տարած մարդը մինչև հիմա ոչ միայն պատասխան չի տվել, այլև պատրաստվում է նոր ընտրություններ անցկացնելու և այդ ընտրություններում հաղթելու մասին։ Սա ի՞նչ է՝ ազգային խայտառակությո՞ւն, ազգի դիմադրողականության բացակայությո՞ւն, ծա՞ղր ժողովրդի հանդեպ, ի՞նչ։ Փաստորեն մեր հասարակությունում փչվել էր հերթական փուչիկը՝ թե բա հող հանձնողին կհանձնենք հողին։ Չէ մի չէ։ Հող հանձնողը նույնիսկ մենակ չի, սատարողներ ունի, այն էլ ոչ քիչ։ Կրկնում եմ անհերքելի ճշմարտությունը՝ քանի կա նիկոլիզմը, կլինի Նիկոլը։ Իսկ նիկոլիզմը մեր երկրում դեռ կա, ավելին՝ դեռ պայքարում ու ոչնչացնում է ցանկացած առողջ ու ազգային բան։
Կարեն Դանիելյան
