Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ` «բանդանա» հագուստ
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Բանդանան շալատիպի գունավոր ժապավեն կամ թաշկինակ է: Ի սկզբանե իր հայտնվելու սկզբում բանդաներն օգտագործվել են որպես փոշուց պաշտպանվելու միջոց: Այնուամենայնիվ, անհայտ է, թե կոնկրետ ովքեր են եղել դրանց ստեղծողները: Ենթադրվում է, որ առաջին նման նախշազարդ թաշկինակները օգտագործել են հնդիկ բանվորները 13-14-րդ դարերում: «Բանդանա» հնդկերենից թարգմանաբար նշանակում է «կապել»: Բացի այդ, բանդանաներ կրել են իսպանացի հովիվները (իսպաներեն banda նշանակում է ժապավեն), իսկ մի փոքր ուշ ամերիկյան կովբոյները: Նրանք այդ շալերով ծածկել են իրենց պարանոցը արևից և բարձրացրել են դեմքերին միայն այն ժամանակ, երբ անասունների քշելու ժամանակ անհրաժեշտ էր պաշտպանել աչքերը փոշուց: Այդ հովիվները չէին էլ կարող պատկերացնել, որ հեռավոր ապագայում բանդաները իրենց հետնորդների համար կդառնան հագուստի նորաձև լրացումներ: Բացի այդ ամենը կան նաև միջնադարյան գրառումներ առ այն, որ ծովահենները իրենց գլխին կապել են քառակուսի թաշկինակներ: Եվ նրանք դա արել են այն պատճառով, որ երկար ճանապարհորդությունների ընթացքում աճած մազերը չխանգարեն կռվել մարտերում: Բացի ծովահեններից, ավազակները ևս կրել են բանդանաներ: Նրանք դրանցով ծածկել են դեմքերը:
20-րդ դարի 90-ականների վերջին ԱՄՆ-ի «Crips» և «Bloods» ամենամեծ գանգստերական խմբերը անգամ պաշտոնապես բանդանաները ընդունել են որպես իրենց անդամների հագուստի պաշտոնական տարր: Բանդանաների արտադրության համար օգտագործվում են նախշազարդ բազմագույն կամ մոնոխրոմատիկ գործվածքներ, իսկ ամենահարմար գործվածքը համարվում է բամբակյա գործվածքը, քանի որ այն հարմար է օգտագործման համար ինչպես շոգ այնպես էլ ցուրտ եղանակին: Բացի այդ, բամբակե կտորի վրա հեշտ է նախշազարդում իրականացնել: Ներկայումս բանդանաները վստահորեն գտնվում են նորաձեւության տարրերի շարքում: Թե՛ կանայք, և թե՛ տղամարդիկ կրում են բանդանաներ կապելով այն այնպես, որ հանգույցը լինի գլխի հետևում: Բայց կարող են լինել նաև այլ տարբերակներ, օրինակ բանդանան կարելի է կապել գոտկատեղին, պարանոցին կամ անգամ դաստակին: Հրշեջները ևս հաճախ են օգտագործում բանդանաներ, քանի որ դրանով ծածկելով դեմքը, պաշտպանում են ծուխ ներշնչելուց: Ռազմական գործողություններին մասնակցած զինվորները ևս բանդանաներ են օգտագործում՝ աչքերը քրտինքից պաշտպանելու համար: Նույն պատճառով բանդանաները հարգի են սպորտային խաղերում կամ պարային ելույթներ ունեցողների մոտ: Ավելին, բանդանան ոչ միայն զգեստապահարանի զարդարանք է, այլ նաև կարող է խոր իմաստային սիմվոլ արտահայտողդառնալ: Ամեն ինչ կախված է նրանից, թե ինչ սիմվոլիկա է նկարված դրա վրա:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
