Ինչպե՞ս չկորցնել հիշողությունը և սուր միտք ունենալ. գիտնականները տարրական միջոց են գտել

Առանց պարզ մտքի ու լավ հիշողության հազիվ թե կարելի է մեր կյանքը լիարժեք համարել, եթե անգամ ֆիզիկական խնդիրներ չունենք։

Ավելին` սրտի և անոթների հիվանդությունները, ինչպես նաև կաթվածներն ու ծերունական թուլամտության զանազան ձևերը տարբեր երկրներում մարդկանց մահվան գլխավոր պատճառներից են։ Ըստ ԱՀԿ-ի՝ 2030թ․-ին Երկրի մոտ 75 միլիոն բնակիչ կտառապի նմանատիպ խնդիրների պատճառով։ Այսօր աշխարհի տարբեր երկրների գիտնականներն ակտիվորեն ուսումնասիրում են այդ հիվանդությունները և փորձում դրանց առաջացման հավանականությունը նվազեցնող միջոց գտնել։

Ընդհանուր առմամբ կարելի է ասել, որ սննդակարգը, վնասակար սովորություններն ու կենսակերպն են շատ առումներով «որոշում», թե մեծ տարիքում որքան հաստատուն կլինի հիշողությունը։ Առաջին հերթին գիտնականները խորհուրդ են տալիս հետևել ճնշման տատանումներին, արյան մեջ խոլեստերինի և ինսուլինի մակարդակին, պահպանել ֆիզիկական ակտիվությունը, առողջ սնունդ ընդունել և հեռու մնալ ծխախոտից։

Ուղեղի համար սննդակարգ

Հետազոտողները պնդում են, որ օգտակար մթերքը սնում է ուղեղը և առավել ճկուն դարձնում մտածելու գործընթացը։ Այդ հարցում օգնում են նախևառաջ ընկուզեղենը, հացահատիկները, ձուկն ու հատապտուղները։

Իսկ բառացիորեն մի քանի օր առաջ ամերիկացի գիտնականները եկան այն եզրակացության, որ առողջ մտքի համար բավական է պարզապես ամենօրյա սննդակարգում նվազեցնել ածխաջրերի քանակը։

Հետազոտողներն ուղեղի աշխատանքը գնահատել են երկու սննդակարգերի դեպքում․ ցածր ածխաջրայնությամբ (կետո-դիետա) և սովորական։ Եվ եթե սովորական սննդակարգի դեպքում հիմնական բաղադրիչը գլյուկոզան է, ապա կետո-դիետան հիմնված է կետոնների վրա՝ նյութերի, որոնք առաջանում են ճարպային պաշարների քայքայման ընթացքում և փոխարինում են գլյուկոզային։

Ուսումնասիրության արդյունքները ցույց են տվել, որ կետոնների շնորհիվ ուղեղի գործունեության թուլացման առաջին նշաններն իր հայտ են գալիս միայն 47 տարեկանում, իսկ առավելագույն արագ ծերացումը սկսվում է միայն 60 տարեկանից։ Հետաքրքիր է, որ կետո-սննդակարգն անգամ երիտասարդների մոտ ակտիվացրել է ուղեղի աշխատանքը։

Սակայն այստեղ անհրաժեշտ է մի պարտադիր վերապահում անել․ կետո-սննդակարգի հարցում պետք է ծայրաստիճան զգույշ լինել, քանի որ կարող է հանգեցնել միանգամայն անսպասելի հետևանքների։

Կանոնավոր ֆիզիկական մարզումներ

Վերջին տարիներին միաժամանակ մի քանի խումբ հետազոտողներ պարզել են, որ սպորտով կանոնավոր զբաղվելն ու մարմնամարզությունը բարելավում են ուղեղի աշխատանքը։ 008 թ․-ին ավստրալացի գիտնականները հայտնաբերել են, որ 50-րոպեանոց զբոսանքները զգալիորեն բարելավել են տարեց մարդկանց հիշողությունն ու կենտրոնացումը, իսկ 2015 թ․-ին նրանց իտալացի գործընկերները վկայել են, որ ֆիզիկական վարժությունները նյարդային բջիջներին օգնում են այլ նեյրոնների հետ նոր կապեր ձևավորել՝ վնասվածքների կամ նոր հմտությունների յուրացման դեպքում:

Այս փորձերն ապացուցել են, որ սպորտով զբաղվելը լավացնում է կարճաժամկետ հիշողությունը ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունից անմիջապես հետո, իսկ մարմնամարզությունը բարելավում է նաև երկարաժամկետ հիշողությունը։

Փորձագետների կարծիքով՝ մարմնամարզությունն ու ֆիզիկական ակտիվության մյուս ձևերը կարող են նկատելիորեն իջեցնել Ալցհեյմերի հիվանդության և այլ նեյրոդեգեներատիվ, նյարդային բջիջների զանգվածային մահվան հետ կապված հիվանդությունների զարգացման հնարավորությունները։

Կենսակերպ կամ առավոտյան մարմնամարզություն

Բացի առողջ սննդից և ֆիզիկական վարժություններից, շատ կարևոր են նաև մտավոր մարզումները, որոնք շատ են ու տարբեր։

Դրանցից մեկն, օրինակ, «ոչ աշխատանքային» ձեռքն օգտագործելն է։ Դա ուղեղի համար լրացուցիչ խթանող ուժ է, որը նկատելիորեն արագացնում է մտածելու գործընթացը։ Բացի այդ, «ոչ աշխատանքային» ձեռքի օգտագործումը նպաստում է ուղեղի երկու կիսագնդերի միջև կապի լավացմանը, արդյունքում դրանք սկսում են ավելի ներդաշնակ գործել։

Ուղեղի աշխատունակության համար շատ կարևոր է նաև որակյալ քունը, քանի որ նոր նեյրոնային միացություններ ստեղծելու համար այդ օրգանին լիարժեք հանգիստ է հարկավոր։

Սուր միտքը պահպանելու հարցում կարևոր է նաև հագեցած սոցիալական կյանքը։ Այլ մարդկանց հետ շփումը կենտրոնացում է պահանջում, ինչը շատ օգտակար է մտավոր ունակությունների մարզման տեսանկյունից։

Եվ չմոռանանք մեդիտացիայի մասին։ Բոլորովին վերջերս Հարվարդի բժշկական դպրոցի և Վիսկոնսին-Մեդիսոն համալսարանի ամերիկացի գիտնականները եզրակացրել են, որ ամենօրյա մեդիտացիան օգնում է դանդաղեցնել ուղեղի ծերացումը։