Իշխանությունների իռացիոնալ տնտեսական մանիպուլյացիան
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Այս օրերին Նիկոլ Փաշինյանի «գերարհեստավարժ» շրջապատի այս կամ այն ներկայացուցիչը ժամանակ առ ժամանակ մտքեր է հայտնում Թուրքիայի ու Ադրբեջանի հետ դիվանագիտական ու առևտրական կապերի օգտակարության մասին՝ «բա վա՞տ կլինի, որ մեր ապրանքները վաճառվեն այնտեղ» խորիմաստ դատողությամբ:
Ի դեպ՝ տարիներ շարունակ կաշվի հումքից բացի այլ բան մենք չկարողացանք առաջարկել Թուրքիային, բնականաբար, Վրաստանի միջոցով: Լավագույն դեպքում արտահանել ենք մինչև 1 մլն դոլարի, ներկրել 200-300 մլն դոլարի ապրանք: Իսկ մի կես տարի անց էլ կհանվի Թուրքիայից ներկրվելիք վերջնական սպառման ապրանքների արգելքը, և մենք կշարունակենք ֆինանսավորել Թուրքիային, որպեսզի նրա արտադրած սպառազինությամբ ավերվեն մեր բնակավայրերն ու սպանվեն մեր անզեն քաղաքացիներն ու զինվորները:
Դժվար թե Ադրբեջանին կոնյակից բացի ուրիշ որևէ բան կարողանանք մատակարարել՝ դժվարանում եմ ասել. այն էլ մի մասը որակյալ, մյուսը ոչ այնքան, ինչպես դա արվում էր Ռուսաստանի առումով:Իսկ հույս ունենալ, որ հայկական ծիրանն, օրինակ, Ադրբեջանի տարածքով գնացքով տանելու դեպքում չի խուսափի խոչընդոտներից, որ փչացած հասնի Ռուսաստան, ավելի քան միամտություն կլինի:
Անդրադառնանք Ադրբեջանի հետ «քիրվայության» հարցին, ինչի հույսն ունի նիկոլապաշտ կենսազանգվածը: Դա հնարավոր է միայն մեկ դեպքում՝ եթե նրանք տեր ու տնօրինություն անեն, իսկ մենք լինենք խեղճ ու կրակ՝ ինչպես ցույց տվեց պատմությունը: Երբ մենք ենք հաղթական՝ նրանք ատում են մեզ, ու «քիրվայության» մասին խոսք լինել չի կարող:
Կա նաև մեկ այլ տարբերակ, երբ երկու ժողովուրդներն էլ ռուսական կայսրության հպատակն են, ու այդ դեպքում տերը չի թողնում, որ թուրքերը մեզ վնաս տան, եթե կոնկրետ նման ցանկություն չի ունենում, ու այդ դեպքում կարող է լինել «քիրվայություն»: Այնպես որ կարող ենք մոռանալ նաև Ադրբեջանի հետ բարի դրացիական հարաբերություններ զարգացնելու հեռանկարի մասին: Մենք ընդամենը կարող ենք մեզ թույլ տալ թյուրքախոս այդ երկրների հետ հարաբերվելու այնպես, ինչպես խորհուրդ է տալիս ժողովրդական առածը՝ «շան հետ ընկերացի, բայց փետը ձեռիցդ մի գցի»:
Փաստ է այն, որ ավելի քան 26 տարի մենք մեզ թույլ չենք տվել Հեյդար կամ Իլհամ Ալիևների նկատմամբ այնպիսի ծաղրական վերաբերմունք, ինչպիսի արտահայտում են ադրբեջանցիները վերջին երկու ամսում Փաշինյանի նկատմամբ: Դա ևս մեր փոխհարաբերությունների ճշգրիտ ցուցիչը կարող ենք համարել: Հարցն այն է, որ եթե Նիկոլը հեռացվեր դեռևս երկու ամիս առաջ, ապա ադրբեջանական ձեռառնոցին այդքան վիրավորական չէր հնչի մեր ականջին:
Անդրանիկ Կիրակոսյան
