Հրդեհը չի մարում անգամ ջրով կամ հատուկ նյութերով. Հայաստանի և Արցախի ՄԻՊ-երի նոր զեկույցը
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Քիմիական տարրեր պարունակող զինատեսակի առաջացրած վնասները կարող են ավելանալ, անգամ եթե դրա կիրառումը դադարեցվի։
Հայաստանի և Արցախի մարդու իրավունքների պաշտպանները հրապարակել են համատեղ արտահերթ զեկույց։ Հայաստանի ՄԻՊ Արման Թաթոյանը Facebook-ի իր էջում տեղեկացնում է, որ այն վերաբերում է ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից Արցախում հրկիզվող, քիմիական տարրեր պարունակող զանգվածային ոչնչացման զինատեսակ կիրառելուն։
«Արտահերթ զեկույցի հետևությունները հիմնված են զեկույցում ներկայացված ապացույցներով (քաղաքացիական բնակիչների մարմինների վնասվածքների 18+ լուսանկարներով, քարտեզային ցուցադրող պատկերներով և այլն):
Առանձին հետևությունները հիմնված են Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի Ռազմաբժշկական ֆակուլտետի հետազոտությունների վրա:
Համատեղ ուսումնասիրությունները հաստատել են, որ հրկիզող զինատեսակն օգտագործվել է Արցախի քաղաքացիական օբյեկտների և անտառների դեմ՝ առաջացնելով երկարաժամկետ ծանր հետևանքներ խաղաղ բնակչության և շրջակա միջավայրի համար»,- նշված է Թաթոյանի գրառման մեջ։
Պաշտպանի տեղեկացմամբ՝ շատ դեպքերում այս զինատեսակը կիրառվել է այնպիսի վայրերում, որտեղ անտառները բնակավայրերի անմիջական հարևանությամբ են, հեռավորությունն անգամ 100 մետրի չի հասնում։ Ինչպես, օրինակ, Ննգի, Սղնախ, Ակնաղբյուր, Թաղավարդ, Տող, Քարին Տակ և այլ համայնքներում։ Սա նշանակում է քաղաքացիական բնակչության կյանքի և առողջության համար անխուսափելի երկարաժամկետ վնաս։
Պաշտպանների համատեղ փաստահավաք աշխատանքների արդյունքում պարզվել է, որ Արցախի գրեթե բոլոր շրջաններում վնասվել է ընդհանուր շուրջ 1815 հեկտար անտառապատ տարածք:
Թաթոյանը զգուշացնում է՝ հաշվի առնելով զինատեսակի առանձնահատկությունները, այս թիվը կարող է աճել նույնիսկ, եթե այն այլևս չշարունակվի կիրառվել:
Որոշ բնակավայրերում վնասվել են քաղաքացիական բնակչության համար կենսական նշանակություն ունեցող օբյեկտներ, օրինակ՝ գազամատակարարման խողովակներ և այլն։
Պաշտպանների արտահերթ զեկույցում 7 կարևոր փաստ են շետադրվել այս զինատեսակի կիրառման հետ կապված.
- այն ունի զանգվածային ոչնչացման բնույթ,
- պարունակում է քիմիական տարրեր,
- կիրառվում է անտառների նկատմամբ և առաջացնում է զանգվածային հրդեհներ ու երկարաժամկետ ծանր վնաս շրջակա միջավայրի համար,
- հրդեհը չի մարում անգամ այն մարող նյութերով կամ ջրով՝ ըստ մասնագիտական գնահատականների,
- անտառները գտնվում են քաղաքացիական բնակավայրերին անմիջականորեն մոտ,
- ըստ փաստահավաք աշխատանքների՝ անտառներում ադրբեջանական զինված հարձակումներից պատսպարվում են նաև խաղաղ բնակիչներ, որոնք հավանաբար տուժել են այս զինատեսակի կիրառումից,
- քաղաքացիական օբյեկտների դեմ զինատեսակի օգտագործումն արգելված է միջազգային իրավունքով և կարող է հանգեցնել պատերազմական հանցագործության:
