Մեր երկրի ղեկավարը պետք է հասկանա, որ ինքը հաշվետու է ժողովրդի առաջ
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
1or.am կայքի զրուցակիցը քաղաքագետ Գագիկ Համբարյանն է։
— Պարոն Համբարյան, վերջերս Ալիևը հայտարարել է, որ Ղարաբաղյան կարգավորման բանակցություններն իրականում դադարել են։ Նա բացսական է գնահատել ԼՂ հակամարտության բանակցությունների վիճակը և ասել է, որ իրենք հանուն իմիտացիայի չեն մասնակցի խորհրդակցությունների։ Դուք ինչպե՞ս եք գնահատում այս հայտարարությունը, սա բանակցությունների գործընթացում փակուղային իրավիճակ չի ստեղծում։
— Ընդհանուր առմամբ պետք է նշեմ, որ պաշտոնական Բաքուն ինքն է այսքան տարի իմիտացիայով զբաղվել և այդ ժամանակը օգտագործել է սպառազինությունների մրցավազքի սանձարձակման և բանակի հզորացման համար։ 2016թ․ ապրիլյան դեպքերից հետո, ինչպես գիտեք, Բաքուն թոթափել էր որոշ չափով հայկական բանակի և Հայաստանի դեմ իր սարսափները և վախերը և փորձեց այս տարվա հուլիսին արդեն hայ-ադրբեջանական սահմանին իրավիճակը սրել։ Հարաբերությունների սրումը արդեն իր արտաքին քաղաքական նպատակը ուներ և կոնկրետ դա հակառուսականության տարածումն էր։ Բայց այստեղ խնդիրը հետևյալն է այն, որ Ալիևը մերթընդմերթ այսպիսի հայտարարություններ է անում բայց հիմնականում ներքին զանգվածի համար։ Միևնույն ժամանակ պետք է նշեմ, որ այս հայտարարությունը ուղղված է նաև արտաքին ուժերին։ Բաքուն երբեք չի թաքցրել, որ ինքը դժգոհ է բանակցային գործընթացից և մշտապես է դա բարձրաձայնում։ Ինչպես նաև ժամանակ առ ժամանակ Բաքուն փորձեր է անում փոխել բանակցային գործընթացի ֆորմատը։ 1994 թվականից մինչև հիմա բազմաթիվ դեպքեր են եղել բանակցային գործընթացում առաջնային դիրք ունեցող Մինսկի խմբի համանախագահների պահով Բաքուն հաճախ իր հժգոհությունն է հայտնել։ Եվ Բաքուն հաճախ է փորձել փոխել Մինսկի խմբի համանախագահների քանակը ի օգուտ իրեն։ Բաքուն իր այս հայտարարությամբ ցույց է տալիս ևս մեկ խնդիր, այն է, որ բանակցային գործընթացում մեր երկրի վարչապետը այսպես ասած մեղմ լավատեսություններ էր հայտնում Բաքուն պնդում է, որ որևէ բան ակնկալել պետք չէ։ Ես չգիտեմ մինչև հիմա ինչ բանակցություններ են ընթացել Հայաստանի և Ադրբեջանի միչև քանի որ որևէ պաշտոնական հայտարարություն չի եղել։ Այն որ Ժնևում 11 ժամ 2 օրվա ընթացում Երևանը հանդիպում էր կազմակերպել ՀՀ արտգործնախարարի և Ադրբեջանի արտգործնախարարի միջը և զարմանալիորեն Երևանը հայտարարեց, որ որևէ բանակցություն ի եղել։ Իսկ արտգործնախարարների հանդիպումների մասին ոչ Բաքուն և ոչ էլ Երևանը որևէ տեղեկատվություն չեն տարածում։
- Ալիևը նաև հայտարարել է, որ ՀՀ ղեկավարությունն է, որ փաստացի խախտել է բանակցային գործընթացը՝ անհեթեթ հայտարարություններով և սադրիչ քայլերով:
— Ինչ վերաբերվում է Ալիևի այն զառանցանքներին, որ հայկական կողմը սադրիչ քայլեր է կատարում` դրան ես չեմ էլ ուզում անդրադառնամ։ Քանի որ հայկական կողմը հաղթող կողմ է և հայկական կողմի բարի կամքի դրսևորմամբ է 1994 թվականին հիմնականում կնքվել զինադադարը։ Եվ այս 26 տարիները ցույց են տվել, որ այս ընթացքում հայկական կողմը երբևէ նախահարձակ չի եղել և թե Լևոն Տեր-Պետրոսյանի, թե Ռոբերտ Քոչարյանի և թե Սերժ Սարգսյանի կառավարման տարիներին հայկական կողմը նախահարձակ չի եղել։ Հայաստանը միշտ բարի կամք է դրսևորել և ցուցաբերել է մաքսիմալ անկեղծություն իր ծրագրերի վերաբերյալ այն, որ մենք չենք ցանկանում պատերազմ այլ փորձում ենք լուծել ղարաբաղյան հարցը իսկապես բանակցային գործընթացի միջոցով։ Եվ մենք պարզապես ստիպված ենք եղել պատասխանելու ադրբեջանցիների սադրանքներին և սպառազինությունների մրցավազքին։ Իսկ ինչ վերաբերում է բանակցություններին ես ոչ մեկին չեմ ուզումմեղադրել հատկապես Նիկոլ Փաշինյանին բայց այն որ բազմաթիվ անգամ եղել են բանակցություններ 2 կողմերի արտգործնախարարների միջև սակայն 2 կողմից էլ որևէ հայտարարություն չի եղել այդ թեմայով։ Եվ քանի որ չկա որևէ զեկուցում այդ հանդիպումների քննարկումների վերաբերյալ ես չեմ կարող ասել թե ինչ են բանակցել և ինչ խախտումներ է կատարել մեր վարչապետը։ Մեր երկրի ղեկավարը պետք է հասկանա, որ ինքը հաշվետու է ժողովրդի առաջ և այն, որ ինքը ԱԺ արտահերթ ընտրությունների ժամանակ պարզ մեծամասնություն է ստացել դա չի նշանակում, որ շատ հարցերում և ամենակարևոր հարցում՝ մեր ֆիզիկական անվտանգությանը ինքը իրավունք ունի բանակցել այնպես, ինչպես իրեն է ձեռք տալիս, ինչպես ինքը մի անգամ դա ակնարկեց։ Ինքը իրավունք չունի և չի էլ ունենալու առանց ժողովրդի հաշվետվություն ներկայացնելու որևէ գործողություն կատարել։
- Ռոբերտ Քոչարյանը վերջերս քաղաքագետների հետ հանդիպմանը անդրադարձել էր բանակցային գործընթացին՝ հայտարարելով, թե ՀՀ ներկա ղեկավարությունը չունի Արցախի հարցի վերաբերյալ հասկանալի դիրքորոշում, և որ քարոզչական հնարք է Հայաստանի, Արցախի և Ադրբեջանի ժողովուրդների կողմից խնդրի կարգավորման ընդունելի լինելը: Ալիևը պատասխանում է կամ երկրորդում է Ռոբերտ Քոչարյանի՞ն:
— Ես չգիտեմ թե Ալիևը պատասխանում է Քոչարյանին թե չէ, բայց ամեն դեպքում Ռոբերտ Քոչարյանի ասածի մեջ կա ճշմարտություն։ Նիկոլ Փաշինյանը պետք է հասկանա, որ իր առաջադրած ֆորմուլան երբևիցե չի ընդունվի բանակցային գործընթացում դեֆակտո մասնակցող երեք կողմերի համար։ Այն ինչ որ ձեռնտու է մեզ և արցախահայերին ձեռնտու չէ ադրբեջանցիներին։ Եվ Բաքուն դա բազմիցս է ապացուցել։ Այս հարցում Բաքվի կողմից է նաև ադրբեջանական ընդդիմությունը որի անդամների 95%-ը ապրում է սփյուռքում։ Արցախյան հարցի վերաբերյալ Ադրբեջանում կա կոնսենսուս։ Ադրբեջանում չկա որևէ ուժ, որը կնդունի այն որ Արցախյան խնդիրը պետք է լուծվի Արցախի ինքնորոշմամբ։ Եվ այն ծրագիրը, որը առաջ է քաշել Հայաստանի վարչապետը ուտոպիա է, լավատեսական կենաց է։
Սոնա Գիշյան
