Բակո Սահակյանը կմնա՞ Ղարաբաղում

Լեռնային Ղարաբաղում, ինչպես արդեն հայտնի է, իշխանությունները փոխել են իրենց նախնական մտադրությունը եւ որոշել են ոչ թե խորհրդարանական կառավարման մոդելին անցնել, այլ ուժեղացնել նախագահական համակարգը:

Եվ Արցախում ի սկզբանե խորհրդարանական մոդելի ջատագով, իշխող «Ազատ հայրենիք» կուսակցությունը հիմա պետք է պաշտպանի ուժեղ նախագահական տարբերակը: Իսկ այդ կուսակցության ղեկավար Արա Հարությունյանը, որը ԼՂՀ վարչապետն է, պետք է նպաստի մի համակարգի ներդրմանը, որի դեպքում վարչապետի պաշտոն չի լինելու, փոխարենը կառավարության ղեկավարը լինելու է ուժեղացված լիազորություններով նախագահը: Այս թեմայի շուրջ «Հայկական Ժամանակ»-ը զրուցել է ԼՂՀ Ազգային ժողովում իշխող կուսակցության «Հայրենիք» խմբակցության ղեկավար Արթուր Թովմասյանի հետ:

- Պարոն Թովմասյան, ինչո՞ւ հանկարծ խորհրդարանական կառավարման մոդելի կողմնակից ձեր կուսակցությունը որոշեց պաշտպանել ուժեղ նախագահական համակարգի ներդրմանը:

- Ես ասեմ, որ այդ հարցում իմ կարծիքը չեմ փոխել եւ նորից այն մտքին եմ, որ Արցախի համար ղեկավարման խորհրդարանական մոդելն ավելի արդյունավետ տարբերակ է: Կարելի է ժամերով խոսել, որ խորհրդարանական համակարգը արդյունավետ է, կամ նախագահական մոդելն է ավելի արդյունավետ, բայց «Ազատ հայրենիք» կուսակցությունում բավականաչափ մեծ թվով անդամներ, իսկ մեր կուսակցությունն ունի այնքան անդամ, որքան մյուս կուսակցությունները միասին ունեն, մեծ մասը՝ 75 տոկոսը, նախագահական համակարգի կողմնակից է: Մենք դա պարզեցինք սոցհարցումների միջոցով: Այսինքն, նրանք չեն կիսում այն կարծիքը, որ Արցախին խորհրդարանական կառավարման համակարգն է անհրաժեշտ:

- Իսկ դուք ինչո՞ւ եք կարծում, որ նախագահական մոդելն ավելի հարմար չէ Արցախի համար:

- Դուք գիտեք, որ Ազգային ժողովի նախագահ Աշոտ Ղուլյանի գլխավորությամբ մասնագիտական հանձնաժողով էր ստեղծվել, որը հայեցակարգը ներկայացրել է երկրի նախագահին, որից հետո արդեն կունենանք Սահմանադրության ամբողջական տեքստը: Նախագահական համակարգը նաեւ ինձ մտահոգում է այն առումով, որ մենք պետք է հստակ մեխանիզմներ առաջադրենք, թե ով կարող է լինել ԼՂՀ ապագա նախագահը: Օրինակ, գործիչները պետք է հոգեկան առողջական ուժեղ վիճակ ունենան, որ դառնան նախագահի թեկնածու: Ապագա նախագահի թեկնածուն չպետք է լինի հոգեկան հիվանդ, պետք է լինի հոգեկան հավասարակշիռ վիճակում: Մինչեւ հիմա ունեցել ենք ոչ հավասարակշիռ վիճակում գտնվող թեկնածուներ:

- Ո՞ւմ նկատի ունեք:

- Օրինակ, ես երկու անգամ թեկնածու եմ եղել, բայց Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովին իմ հոգեկան վիճակի մասին որեւէ տեղեկանք չեմ ներկայացրել: Արցախի ոչ առաջին նախագահը, ոչ երկրորդ, ոչ էլ երրորդ նախագահները նման խնդիր չեն ունեցել, բայց ես ինչ իմանամ՝ ապագա նախագահը կունենա՞ այդ խնդիրը, թե՞ ոչ:

- Ո՞ւմ օրինակը նկատի ունեք, որ նման խնդիր եք բարձրացնում:

- Նախագահական բոլոր ընտրությունների ժամանակ կային թեկնածուներ, որոնք հոգեկան անհավասարակշիռ վիճակում են եղել: Ինձանից սկսած:

- Սահմանադրական բարեփոխումների հայեցակարգի համաձայն՝ Արցախում խորհրդարանական եւ նախագահական ընտրությունները պետք է անցկացվեն միաժամանակ: Դա նշանակում է, որ 2017 թվականի նախագահական ընտրությունները պետք է հետաձգվեն մինչեւ 2020 թվականը: Պատկերացնո՞ւմ եք, թե այդ միջանկյալ երեք տարիներին ով պետք է նախագահի:

- Այդ հարցը դեռ կքննարկվի սահմանադրական բարեփոխումների նախագծի ներկայացումից հետո:

- Կարծիք կար, որ ձեր կուսակցության ղեկավար Արա Հարությունյանը խորհրդարանական կառավարման համակարգի ընդունումից հետո պիտի դառնար Արցախի ղեկավարը վարչապետի պաշտոնում: Հիմա այդ առումով ձեր կուսակցությունում ի՞նչ հավակնություններ կան:

- Սահմանադրական բարեփոխումների հանրաքվեի ժամանակ, երբ մեր ժողովրդի մեծամասնությունը ԱՅՈ քվեարկի նախագծին, մենք կասենք, թե ինչ ենք տեսնում: Եթե ՈՉ քվեարկեց, ուրեմն կգործի այս Սահմանադրությունը: Իսկ մեր կուսակցության համար ամենակարեւորը Սահմանադրության հանրաքվեի արդյունքները չեն: Դուք գիտեք, որ ընտրական գործընթացների ժամանակ բազմաթիվ դիտորդներ են լինում: Եթե նրանք արձանագրեն, որ քվեարկությունն Արցախում տեղի է ունեցել Ընտրական օրենսգրքի եւ ժողովրդավարական սկզբունքներին համապատասխան, անկախ քվեարկության արդյունքներից, դա կլինի մեզ համար ամենակարեւորը:

- Կարծիք կա, որ նախագահական ընտրությունները մինչեւ 2020 թվականը հետաձգելով՝ ԼՂՀ նախագահ Բակո Սահակյանն իր պաշտոնավարումը երեք տարով երկարացնելու նպատակ ունի:

- Բակո Սահակյանի նման առաքինի նախագահ ես չեմ տեսել: Մենք առաքինի մարդիկ շատ ենք ունեցել, բայց որ նախագահն այդքան առաքինի լինի, չեմ հանդիպել: Բակո Սահակյանն ինքն է որոշելու, թե ինչ պիտի անի: Նա պատրաստ է Արցախում մնալու:

- Իսկ ո՞ւր պետք է գնար, եթե Արցախում չմնար: Իր նախորդների նման գար Հայաստանի Հանրապետությո՞ւն:

- Արցախում այսօր չկա մի նախկին նախագահ, չկա մեկ նախկին վարչապետ, ինձանից բացի չկա մեկ այլ նախկին ԱԺ նախագահ: Մնացածները Արցախից դուրս են եկել կամ մահացել են: Չկա մեկ նախկին պաշտպանության նախարար:

- Պարոն Թովմասյան, իսկ ձեր կուսակցության ղեկավար Արա Հարությունյանը հիմա ի՞նչ է մտածում ԼՂՀ-ում ուժեղ նախագահական մոդելի ներդրման մասին:

- Մեր վարչապետը բազմաթիվ անգամ ասել է իր տեսակետը, որ խորհրդարանական համակարգի կողմնակից է: Գուցե հանրաքվեի ժամանակ ժողովրդի 70 տոկոսը ՈՉ է ասում նախագահական մոդելին: