Եթե բոլորը փորձեն տեղավորվել հեղափոխական ճամբարում...
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԹեև խորհրդարանական ընտրությունների անցկացումն արդեն փաստ է, իսկ ներկա իրավիճակն անցնցում է, այդուհանդերձ, որոշ շրջանակներ դեռ անհանգստություններ ունեն: Անդրադառնալով ներքաղաքական իրավիճակին՝ քաղտեխնոլոգ Վիգեն Հակոբյանը 1or.am–ի հետ զրույցում նախ ընդգծեց, որ տրամաբանության տեսանկյունից չի կարծում, թե քաղաքական ուժերն իրենց հայտարարություններին հակառակ կգնան:
«Հայտարարել են, որ թեկնածու չեն առաջադրելու, ինչը համարվում է դիրքորոշման արտահայտում: Իսկ դիրքորոշման փոխվելը կամ չփոխվելը պայմանավորված է նրանով, թե ինչ ռեսուրսներ կան փողոցում այս պահի դրությամբ: Կարող է ինչ–որ մեկը փորձել շեղվել իր քաղաքական դիրքորոշումից, բայց այդ պարագայում պետք է չոր հաշվարկով գնահատի, թե ինչ կարող է տեղի ունենալ դրանից հետո: Կարող է տեղի ունենալ այն, ինչը մոտավորապես եղավ հոկտեմբերի 2– ին: Այդ պարագայում կարող է շատ ավելի լուրջ պոռթկում լինել, քանի որ բացի քաղաքական պահից դա ունի նաև էմոցիոնալ պահ»,–ասաց քաղտեխնոլոգը՝ ընդգծելով, որ նման զարգացում չի կանխատեսում:
«Առաջիկա երկու շաբաթվա ընթացքում մեծ «սյուրպրիզներ» չեմ ակնկալում: Նման «սյուրպրիզներ» կարող են լինել միայն ֆորս մաժորային հարթակում: Թերևս միակ հանգամանքը, որը կարող է ինչ–որ բան փոխել, գուցե իրավիճակի կտրուկ վատթարացումն է սահմանին: Մնացած պարագաներում, ելնելով այսօրվա իրավիճակից և կողմերի իրական ռեսուրսներից, նման բաներ չեմ սպասում»,–ասաց նա:
Ինչ վերաբերում է առաջիկա 2 ամիսներին սպասվող գործընթացներին, Վիգեն Հակոբյանը շեշտեց. «Կարծում եմ՝ նախընտրական գործընթացն արդեն սկսված է: Հիմա սեփական ռեսուրսները մոբիլիզացնելու շրջանն է: Շատ քաղաքական ուժեր, իմանալով, որ արտահերթ ընտրություններ են լինելու, չգիտես ինչու, չէին նախապատրաստվում ընտրություններին: Համենայն դեպս, չէր երևում, որ նախապատրաստվում են: Բայց որևէ մեկը չէր երաշխավորում, որ ընտրությունները լինելու են մայիսի սկզբին, հունիսին կամ ապրիլի վերջին: Կառավարության ծրագրում նշված մեկ տարվա ընթացքում ասվածը ենթադրում էր, որ այն կարող է լինել և՛ նոյեմբերին, և՛ դեկտեմբերին... Քաղաքական ուժերը պետք է նախապատրաստվեին նույնիսկ այն պահից, երբ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ ժամանակավոր կառավարության հիմնական առաքելությունը նոր արտահերթ ընտրությունների նախապատրաստվելն է: Այս տեսանկյունից փոքր–ինչ տարօրինակ է, որ շատ քաղաքական ուժեր և անձեր կարծես խուճապի մեջ են ու ասում են, թե չեն հասցնում և այլն»:
Նրա խոսքով, այժմ քաղաքական ուժերը փորձում են կոնսոլիդացնել իրենց ուժերը, ինչպես նաև տնտեսական, քաղաքական ռեսուրսները: «Շատ շատերը փորձում են ընդհանրապես հասկանալ՝ մասնակցելո՞ւ են, թե՞ չեն մասնակցելու, իսկ մասնակցության դեպքում՝ ի՞նչ ֆորմատով: Հիմա այս փուլն է:
Ըստ իս՝ շատ շատերի համար անգամ հայտնի չէ, թե ովքեր են լինելու իրենց ցուցակում: Հիմա սկսվել է մի գործընթաց, երբ բոլորը բոլորի հետ փորձում են բանակցել, որ կարողանան քիչ թե շատ հայտնի մարդկանց իրենց ցուցակներում ներգրավել: Իսկ առաջիկա երկու ամիսներին ամեն ինչ լինելու է նախընտրական պայքարի տրամաբանության շրջանակներում: Թե ի՞նչ բնույթ կունենա նախընտրական ֆոնը, կնմանվի՞ ավագանու ընտրություններին, թե՞ ոչ, կախված է հիմնականում երկու գործոնից: Առաջին՝ կմասնակցի՞ արդյոք ՀՀԿ–ն, որովհետև այդ քաղաքական ուժն այսօրվա դրությամբ միակն է, որն իրեն դիրքավորում է որպես ընդդիմություն: Երկրորդ՝ ի՞նչ մարտավարություն կընտրի իշխանությունը՝ իշխող քաղաքական ուժը՝ վարչապետի գլխավորությամբ: Այսինքն՝ այն կլինի նորից սևի և սպիտակի միջև պայքարի մարտավարությո՞ւն, թե՞, այսպես ասեմ, այլ գունային գամմայում կլինի»,– ընդգծեց քաղտեխնոլոգը՝ այդ համատեքստում շեշտելով Նիկոլ Փաշինյանի՝ բարիկադներ քանդելու մասին հնչեցրած խոսքը:
«Դատելով դրանից՝ ավելի հանդուրժողական մթնոլորտ է ստեղծվում այլ կարծիք ունեցողների ու այլ կադրային բազաների նկատմամբ: Այս պահի դրությամբ այլ մարտավարություն ընտրելու փորձ է արվում: Վերոնշյալ 2 գործոններից է բխելու այդ մարտավարությունը: Այդ տակտիկան է բնորոշելու, թե ի՞նչ էմոցիոնալ և ի՞նչ քաղաքական ֆոն է լինելու նախընտրական պայքարի ընթացքում»,–նշեց Վ. Հակոբյանը:
Իսկ թե քաղաքական ուժերն ու կուսակցությունները ընտրություններին ընդառաջ ինչ պետք է հաշվի առնեն, քաղտեխնոլոգը նշեց. «Ինչպես ավագանու ընտրություններն, այնպես էլ սպասվելիք ընտրությունները խաղի կանոնների փոփոխություն են ենթադրում: Ավագանու ընտրությունները ցույց տվեցին այդ փոփոխությունը. այսինքն, եթե փողի, ընտրակաշառքի գործոնը չի զրոյացվել, առնվազն հասցվել է նվազագույնի: Այդ գործոնն այլևս բավականին լուրջ ազդեցություն չի ունենում: Ըստ իս՝ այս պարագայում շատ կարևոր են դառնում դասական ընտրական գործընթացներին բնորոշ էլեմենտները: Այդ էլեմենտներից մեկը սեփական ծրագրեր ներկայացնելն է: Եթե բոլորն ասեն, որ ի սկզբանե դեմ են եղել նախորդ ռեժիմին, փորձեն տեղավորվել հեղափոխական ճամբարում, այնուամենայնիվ, որպեսզի ընտրողը մեկին մյուսից զատի կամ գոնե հասկանա՝ ինչո՞ւ պետք է այս ուժին ձայն տալ, մյուսին՝ ոչ, յուրաքանչյուր կուսակցություն պետք է ունենա իր ծրագրային ֆիշկաները: Պետք է ունենա այն «speaker»–ներին, որոնց կարելի է հավատալ, որովհետև ակտուալ է մնում այն հին կարգախոսը, թե կարևոր չէ՝ ինչ են ասում, կարևոր է՝ ով է ասում: Եթե հիմա անկախ իրենց կենսագրությունից, բոլորը հանկարծ դարձան հակասերժսարգսյանական, հակառոբերտքոչարյանական, ուրեմն ընտրողն էլ պետք է փորձի անալիզ անել՝ ի վերջո, այս կարգախոսներով ո՞վ է հանդես գալիս: Կարևոր է, թե ովքեր են կուսակցության դեմքերը, կարևոր են ռեալ ծրագրերն ու ֆիշկաները: Իսկ ծրագրերը չպետք է լինեն դեկլարատիվ, չպետք է լինեն բարի ցանկությունների ու կենացների մակարդակով, ինչպես սովորաբար եղել են մեզ մոտ»:
հեղինակ՝ Աննա Բադալյան
