ԵԱՏՄ-ի ֆիտոսանիտարական արգելքների պատճառով Հայաստանը գյուղատնտեսական արտահանման համար օգտագործում է Վրաստանը

Մրգերի, բանջարեղենի և ձկնամթերքի ներմուծման վրա Ռոսսելխոզնադզորի կողմից արգելքի պատճառով, Հայաստանը վերաուղղորդել է իր գյուղատնտեսական արտահանումը Վրաստանի մասնակցությամբ ոչ պաշտոնական լոգիստիկ սխեմաների միջոցով։ Այդ եզրակացությանն են հանգել «Ակցենտներ» վերլուծական կենտրոնի զեկույցի հեղինակները, գրում է versia.ru–ն։ Այն երկրի համար, որը նախկինում իր գյուղատնտեսական արտադրանքի 90 տոկոսից ավելին արտահանում էր Ռուսաստանի Դաշնություն, ԵԱՏՄ-ի ֆիտոսանիտարական սահմանափակումները դարձել են ոլորտի համար լուրջ սպառնալիք։

Վրաստանի ազգային վիճակագրական ծառայության կողմից 2026 թվականի առաջին կիսամյակի համար հրապարակված վիճակագրությունը գրանցել է վրացական շուկա մտնող հայկական ապրանքների ծավալի զգալի աճ։ Օրինակ Հայաստանից Վրաստան կենդանի ձկան արտահանումը հասել է ռեկորդային մակարդակի 2009 թվականից ի վեր՝ տասն անգամ ավելի, քան նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածում։ Հայկական արտադրանքը կազմել է վրացական կենդանի ձկան ներմուծման 82 տոկոսը։ Միևնույն ժամանակ, գրանցվել է ծաղիկների ներմուծման աճ՝ դրամական առումով հասնելով 3.3 միլիոն դոլարի, ինչը 53.7 տոկոսով ավելին է, քան նախկինում էր։

Վերլուծաբանների կարծիքով, ապրանքների դիտարկվող աննորմալ տեղաշարժը պայմանավորված է փչացող ավելցուկային ապրանքները հարևան շուկաներ զեղչված գներով նետելու ցանկությամբ: Վրաստանի արդյունաբերական ասոցիացիաները, այդ թվում Ծաղկավաճառների ասոցիացիան, արդեն ուշադրություն են հրավիրել այդ գործընթացների վրա նշելով անարդար մրցակցության նշաններ և այն փաստը, որ որոշ ապրանքներ ներմուծվում են առանց համապատասխան պիտակավորման։

Միևնույն ժամանակ, լոգիստիկայի մասնագետները նշում են ստեղծված իրավիճակի մեկ այլ կողմ. Վրաստանը, նրանց գնահատմամբ, գործում է ոչ այնքան որպես վերջնական ստացող, որքան որպես տարանցիկ հանգույց: Հայկական գյուղատնտեսական արտահանման զգալի մասը վերափաթեթավորվում է, տրամադրվում են վրացական լինելու ենթադրյալ փաստաթղթեր կամ խառնվում են տեղական արտադրանքի հետ, որից հետո փորձեր են արվում այդ ապրանքները Վերին Լարսի անցակետով մաքսանենգ ճանապարհով տեղափոխել Ռուսաստան:

Իրենց հերթին, փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկը և գյուղատնտեսության նախարար Օքսանա Լուտը բազմիցս են հայտարարել, որ Հայաստանից ուղղակի մատակարարումների վերականգնումը հնարավոր կլինի միայն հայտնաբերված անասնաբուժական և բուսասանիտարական խախտումները շտկելուց և պարտադիր լաբորատոր փորձարկումներից հետո:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am