Երկու աթոռները, որոնց վրա նստած էր ՀՀ վարչապետը, ճաքեցին. Կրեմլը հարվածել է Փաշինյանի ձեռքերին

Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը զանգահարել է Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինին կոչ անելով վերացնել Ռուսաստան հայկական արտահանման սահմանափակումները։ Փաշինյանը նշել է, որ նման միջոցառումները խախտում են ԵԱՏՄ կանոնները, սակայն, ինչպես նշել է kapital-rus.ru–ի սյունակագիր Լյուբով Ստեպուշովան, այդ խնդրանքը մերժվել է։

Ռուսաստանի բուսասանիտարական ծառայությունները լուրջ սահմանափակումներ են կիրառել, որոնք էականորեն են ազդել Երևանի տնտեսության վրա։ Ռուսաստանի բաժինը Հայաստանի արտաքին առևտրաշրջանառության մեջմոտ 35% էր։ Արգելքը վերաբերում է գրեթե բոլոր հիմնական արտահանվող ապրանքներին՝ ծաղիկներ, ձուկ, մրգեր, բանջարեղեն, գինի, հանքային ջուր, կաթնամթերք և այլն։ Հայաստանի Կենտրոնական բանկը կանխատեսել է, որ դա կարող է հանգեցնել երկրի ՀՆԱ-ի 2%-ով անկման։ Չնայած հայ արտադրողներին ԵՄ շրջանակներում փոխհատուցում և առևտրային արտոնություններ տրամադրելու վերաբերյալ Եվրամիության և անձամբ Փաշինյանի խոստումներին, ռուսական շուկայի արագ փոխարինումը եվրոպականով անհնար է խիստ եվրոպական սանիտարական չափանիշների պատճառով։ Ավելին, հայ փորձագետները կասկածի տակ են դնում տեղական կաթնամթերքի և ձկան մրցունակությունը եվրոպական շուկայում գնի և չափանիշների առումով, համեմատելով դրանք ավելի մատչելի թուրքական կաթնամթերքի կամ նորվեգական ձկան հետ։

Իրավիճակը ցույց է տալիս Կրեմլի անզիջելիությունը անգամ իր դաշնակիցների կոչերի պայմաններում։ Մոսկվան սկզբունքային դիրքորոշում է ընդունել. մոտ ապագայում պետք է տեղի ունենա հանրաքվե Եվրոպական Միության և ԵԱՏՄ միջև ընտրության վերաբերյալ։ Կրեմլի խոսքով, այդ որոշումը համաձայնեցվել է Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի ղեկավարների հետ մայիսի 9-ին Աստանայում կայացած գագաթնաժողովում։

Սա Երևանի ընտրության քննադատություն չէ, այլ Մոսկվայի անհամաձայնությունը վճարել Հայաստանի միաժամանակյա ձգտման համար ինտեգրվելու ԵՄ-ին պահպանելով Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների տնտեսական օգուտները, ներառյալ ռուսական շուկան, սուբսիդավորված գազի գները և ռուսական աշխատաշուկա մուտքը։ Հայաստանի ղեկավարը պնդում է, որ վերջնական ընտրություն կատարելու ժամանակը դեռ չի եկել, բայց Մոսկվան պահանջում է հանրաքվե անցկացնել հնարավորինս շուտ։ Սա Փաշինյանին դժվարին դրության մեջ է դրել, հատկապես հաշվի առնելով ներքին բիզնեսի վրա ճնշումը, որը գտնվում է սնանկության եզրին։

Ռուսաստանի արտաքին հետախուզության ծառայությունն էլ հայտնել է, որ Բրյուսելը հասկանում է ԵԱՏՄ–ից դուրս գալու դեպքում Հայաստանում խորը տնտեսական ճգնաժամի անխուսափելիությունը։ Միևնույն ժամանակ, ըստ գործակալության, ԵՄ-ն միտումնավոր լռում է Երևանի կորուստները փոխհատուցելու անհնարինության և այլ երկրներին իրենց շուկաները բացելու համոզելու դժվարությունների մասին։ ԵՄ-ն փորձում է քողարկել այս իրողությունները հայտարարելով, որ ինտեգրացիան կախված է Հայաստանի հաջողությունից որպես խթան առաջարկելով վիզային ազատականացումը։

Նույն բանը կարելի է նկատել դիտարկելով հետխորհրդային այլ երկրներում եվրոպական ինտեգրման փորձը, նույնիսկ առանց հետախուզական տվյալների օգտագործման։

Բրյուսելն արդեն իսկ պահանջում է, որ Երևանը լիովին վտարի ռուսական բիզնեսը ռազմավարական ոլորտներից և խզի Ռուսաստանի հետ հումանիտար կապերը։ Եթե դա տեղի ունենա, ապա Կրեմլը կարող է վերանայել իր հարաբերությունները Երևանի հետ, այդ թվում գազի և նավթամթերքի համար արտոնությունների չեղարկումը։ Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի գնահատականների համաձայն ԵԱՏՄ-ից լիովին դուրս գալը և ռուսական արտոնություններից հրաժարվելը կհանգեցնի Հայաստանի ՀՆԱ-ի 14%-ով կրճատման և առևտրային շրջանառության մինչև 40%-ի կորստին։ Փաշինյանը նման միջոցառումները որակել է որպես ԵԱՏՄ կանոնների խախտում, սակայն, ինչպես նշել է սյունակագիր Լյուբով Ստեպուշովան, այդ խնդրանքը մերժվել է։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am