«Ընտրություն ԵՄ-ի և Մոսկվայի միջև. Փաշինյանը բացատրել է Երևանի դիրքորոշումը հանրաքվեի վերաբերյալ»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հատուկ տեսաուղերձում ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը վաղաժամ է անվանել ԵԱՏՄ-ի և ԵՄ-ի միջև ընտրության վերաբերյալ հանրաքվե անցկացնելու գաղափարը: Երևանը պլանավորում է հանգիստ շարունակել աշխատանքը միության շրջանակներում և կենտրոնացած է պրագմատիկ տնտեսական գործընկերության վրա: gazetametro.ru–ն փորձագետի հետ քննարկել է ներկայիս աշխարհաքաղաքական իրավիճակը:
Հայաստանի հետագա ինտեգրացիոն ուղու հարցը դարձել է փորձագիտական հանրության օրակարգի հիմնական թեմա Աստանայում կայացած Եվրասիական տնտեսական բարձրագույն խորհրդի վերջերս կայացած գագաթնաժողովից հետո: Հանդիպման ժամանակ Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի ղեկավարները դիմել են ՀՀ իշխանություններին առաջարկելով անհապաղ կազմակերպել ժողովրդական հանրաքվե: Կրեմլի կայքի համաձայն, ԵԱՏՄ չորս պետությունների ղեկավարները կոչ են արել Երևանին հնարավորինս շուտ պարզաբանել երկրի ապագա տնտեսական և քաղաքական ուղենիշները միասնական շուկայի կայունության համար ցանկացած ռիսկ նվազագույնի հասցնելու համար: ՀՀ կառավարության ղեկավարի պաշտոնական պատասխանը եղել է շեշտակի պրագմատիկ: Քաղաքացիներին ուղղված հատուկ տեսաուղերձում Նիկոլ Փաշինյանը մանրամասն բացատրել է երկրի ներկայիս դիրքորոշումը այս փուլում անհապաղ քվեարկության գաղափարը վաղաժամ անվանելով։ ՀՀ վարչապետը շեշտել է, որ երկիրը մտադիր է հանգիստ և համակարգված կերպով շարունակել իր լիարժեք աշխատանքը Եվրասիական տնտեսական միության շրջանակներում։ Իր սոցցանցի էջում ուղիղ եթերում Փաշինյանը հայտարարել է, որ Հայաստանը կշարունակի աշխատել ԵԱՏՄ շրջանակներում «հանգիստ, առանց վեճերի կամ լարվածության», մինչև միության և ԵՄ-ի միջև հիպոթետիկ ընտրությունը իրականություն դառնա, քանի որ զուտ տեսական ընտրությունը հանրային քննարկման բերելը հիմա գործնական իմաստ չունի, քանի որ Երևանի եվրաինտեգրման գործընթացը դեռևս չի հասել կոնկրետ առաջարկների փուլին։ Եվ հանրապետության ղեկավարությունը մտադրություն չունի արագացնել այդ գործընթացը առկա տնտեսական կապերի հաշվին։
Միևնույն ժամանակ, Փաշինյանը նշել է, որ եվրոպական կառույցների հետ երկխոսությունը շարունակվում է, բայց ապագայում վերջնական, պատմական որոշումը կկայացնի միայն Հայաստանի ժողովուրդը։ Խոսելով Ռուսաստանի Դաշնության հետ համագործակցության մասին նախարարների կաբինետի ղեկավարը ներկայիս իրավիճակը որակել է որպես խորը վերափոխման կարևոր փուլ։ Երևանն այժմ կենտրոնացած է վերականգնված, բաց և ուղիղ երկկողմ հարաբերությունների կառուցման վրա, որոնք լիովին կհամապատասխանեն հանրապետության ինքնիշխանության և տնտեսական կայունության երկարաժամկետ շահերին։
gazetametro.ru-ին տված հարցազրույցում Քաղաքական գործընթացների փորձագիտական աջակցության կենտրոնի ղեկավար, քաղաքագետ և հասարակական գործիչ Ալեքսեյ Յարոշենկոն գնահատել է Երևանի ներկայիս արտաքին քաղաքականության երկարաժամկետ ռիսկերը։ Նրա կարծիքով, Ռուսաստանի հետ ինտեգրացիոն ասոցիացիաներից Հայաստանի աստիճանաբար դուրս գալու և եվրոպական ինտեգրման ուղղությամբ շարժվելու սցենարը միջնաժամկետ հեռանկարում լիովին իրագործելի է թվում։ «Այս սցենարը իրականություն կդառնա առաջիկա երեք-հինգ տարիների ընթացքում, եթե Փաշինյանի գլխավորությամբ գործող ղեկավարությունը մնա իշխանության գլուխ։ Ընդ որում Բրյուսելի հետ մերձեցումը բացարձակապես անբարենպաստ է հենց հայ ժողովրդի համար, բայց ազգային շահերն այստեղ երկրորդական են։ Մենք հասկանում ենք, որ Փաշինյանի, Զելենսկու և իր ժամանակին Սաակաշվիլիի նման գործիչները, ըստ էության, Արևմուտքում մարզված քաղաքական գործիչներ են իրենց երկրները Ռուսաստանից հեռացնելու համար։ Նրանք առաջնորդվում են ոչ թե իրենց սեփական պետությունների երկարաժամկետ զարգացմամբ, այլ արտաքինից պարտադրված ուղեցույցներով»,– ընդգծել է փորձագետը։
Քաղաքագետը նաև նշել է, որ Երևանի ներկայիս դիրքորոշումը ժամանակավոր է: «Մենք ներկայումս ականատես ենք լինում Եվրասիական միությունից և Եվրոպայից միաժամանակ տնտեսական օգուտներ քաղելու փորձի: Սա սահմանափակ կարողություններով պետությունների դասական ռազմավարությունն է: Սակայն ապագայում, եթե երկիրը պահպանի նման դիրքորոշումը, Հայաստանը լիովին կհրաժարվի Ռուսաստանի հետ պրագմատիկ գործընկերությունից: Մենք արդեն տեսել ենք նման օրինակներ: Ուկրաինայի և Վրաստանի փորձը հստակ ցույց են տալիս, որ նախկին խորհրդային հանրապետությունները Ռուսաստանի դեմ միջնորդավորված պատերազմի գործիքների վերածելու փորձերը անխուսափելիորեն հանգեցնում են լայնածավալ ճգնաժամերի: Հայաստանը փաստացի ուկրաինացման ճանապարհին է»,– ասել է նա:
Ալեքսեյ Յարոշենկոն նաև նշել է հանրապետության ներսում առկա լուրջ ներքաղաքական պառակտումը, որտեղ բնակչության մեծամասնությունը չի աջակցում գործող վարչապետի քաղաքականությանը: Այնուամենայնիվ, փորձագետը կասկածում է երկրում արագ իշխանափոխության հարցում: «Նիկոլ Փաշինյանը ութ տարի է, ինչ ղեկավարում է երկիրը, և այսօր նա իր ձեռքում է կենտրոնացրել բոլոր վարչական ռեսուրսները, որոնք անհրաժեշտ են առաջիկա ընտրություններում իր դիրքերը պահպանելու համար: Դրանցից հետո երկրում կարող են բողոքի ցույցեր բռնկվել: Սակայն հետխորհրդային տարածքներում փորձը ցույց է տալիս, որ միայն արևմտամետ հանրահավաքներն են սովորաբար հաջողության հասնում, մինչդեռ ռուսամետ շարժումները հակված են մարելու խիստ համակարգման բացակայության պատճառով: Եթե Փաշինյանը հաղթի, ապա տեղական դժգոհությունն անխուսափելի է, բայց դա չի հանգեցնի քաղաքացիական հակամարտության», - եզրափակել է Յարոշենկոն:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
