Մամուլի ազատության միջազգային օր․ պատմության այս օրը (03 մայիս)

ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ-Մամուլի ազատության միջազգային օր, Լռության միջազգային օր, Արևի միջազգային օր, Թուրքիզմի միջազգային օր, Լեհաստան՝ Սահմանադրության օր և Լեհաստանի թագուհի սուրբ Մարիայի օր, Սիերրա-Լեոնա՝ Անկախության օր, ՀԱՀ՝ Ազատության օր, Ճապոնիա՝ Սահմանադրության օր։

 ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ 

1893-ծնվել է կուսակցական և պետական գործիչ Արամ Մանուչարյանը։

1957-ԽՍՀՄ-ում որոշում է կայացվել կոլխոզները ձևափոխել սովխոզների։

1961-վախճանվել է հայագետ Գրիգոր Ղափանցյանը։

1988-ԽՍՀՄ ՆԳ ստորաբաժանումները մտցվել են ԼՂՀ-ի խառը բնակչություն ունեցող Հադրութի շրջանի Թութ գյուղ, որպեսի կանխվեն ազգամիջյան ընդհարումները։

1989-սկսվել է համընդհանուր գործադուր ԼՂՀ-ում, միարժամանակ ցույցեր են սկսվել Հյաստանում, որտեղ պահանջել են ԼՂՀ-ի հանձնում Հայաստանին։

2001- Ալավերդու Ակներ թաղամասում տեղի է ունեցել ընդհարում «Եհովայի վկաներ» կրոնական կազմակերպության քարոզիչների և տեղի ազգաբնակչության միջև: 

2006- գիշերը Երևան-Սոչի չվերթ կատարելիս աղետի է ենթարկվել «Արմավիա» ավիաընկերության A-320 օդանավը: Օդանավում եղել են 113 մարդ, որոնք բոլորը զոհվել են:

2006- գիշերվա ժամը մեկն անց երկու րոպե երեք վայրկյան հաջորդականությունը կազմել է 123456: Նման դասավորություն չի լինում բազմաթիվ սերունդների օրոք:

2007- Մասաչուսեթս նահանգի Քեմբրիջ քաղաքում   հանդիսությամբ Հայաստանում Միացյալ Նահանգների նախկին դեսպան Ջոն Էվանսին շնորհվել է Ամերիկայի հայկական համագումարի «Հենրի Մորգենթաու» մրցանակը:

2009-Դուբայի ոստիկանությունը ձերբակալել է հայի, ով փորձել է մոտ 300 000 դիրհամ արժողությամբ զարդեր գնել կեղծ կրեդիտ քարտով: 

2010-Լեռնային Ղարաբաղը Արաքում գտնվող Իրանի կոմբայնաշինական ընկերությունից 20 կոմբայն է ձեռք բերել: 

2011-Բրյուսելում  հիմնադրվել է միջխորհրդարանական նոր  կառույց` «Եվրանեսթ»-ը, որը միավորելու է Եվրոպական խորհրդարանի եւ Արևելյան գործընկերության երկրների պատգամավորական պատվիրակությունները: Հայկական պատվիրակությունը գլխավորել է Ազգային ժողովի նախագահ Հովիկ Աբրահամյանը:

2016-Դատական ակտերի հարկադիր կատարման ծառայության (ԴԱՀԿԾ) նախկին պետի օֆշորային գործարքների մասին «Հետք» էլեկտրոնային պարբերականի հրապարակման հիման վրա Հատուկ քննչական ծառայությունում (ՀՔԾ)  քրեական գործ է հարուցվել:

2017-Ռուսաստանյան 102-րդ ռազմակայանի բնակսպասարկման ոլորտի շուրջ 100 աշխատակից գործադուլ են հայտարարել պահանջելով 3 ամսվա չվճարված աշխատավարձը:

2019- Երևանի քաղաքապետարանի և ՀՀ Մշակույթի նախարարության նախաձեռնությամբ, երևանցիների կողմից սիրված, «Ջրավաճառ տղան» արձանը տեղադրվել է Երևանի Անգլիական այգի` Պեպոյի արձանի հարևանությամբ:

2022- վաղ առավոտից «Դիմադրության շարժման» մասնակիցները կաթվածահար են արել մայրաքաղաքի մի շարք փողոցներ։ Ոստիկանները ակցիայի մասնակիցներին բերման են ենթարկել բռնի ուժ կիրառելով։ 

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ

1241-Պիզայի և Սիցիլիայի միավորված նավատորմը գլխովին ջախջախել է Գենուայի նավատորմին Մելորիի ճակատամարտում։

1469-ծնվել է իտալացի քաղաքական գործիչ և մտածող Նիկոլլո Մաքիավելլին։

1481-վախճանվել է թուրքական սուլթան Մահմեդ 2-րդը։

1494-իսպանացի ծովագնաց  Կոլոմբոսը հայտնագործել է Յամայկա կղզին։

1616-ծնվել է անգլիացի գրող և դրամատուրգ Ուիլյամ Շեքսպիրը։

1791-սեյմը Վարշավայում ընդունել է Եվրոպայում առաջինը հանդիսացող Ռեչ Պոսպոլիտայի սահմանադրությունը։

1808-ռուս-շվեդական պատերազմի ընթացքում ռուսական զորքերը գրավել են շվեդական Սվեաբորգ ամրոցը։

1815-ստեղծվել է Լեհական թագավորությունը, որը հետագայում Վիենյան կոնգրեսի որոշումով դարձել է Ռուսական կայսրության մաս։

1841-Նոր Զելանդիան հայտարարվել է Բրիտանական գաղութ։

1902-ԱՄՆ-ում ստեղծվել է «Պեպսի»  ընկերությունը։

1904-ամերիկացի գյուտարար Ջորջ Պարկերը արտոնագրել է իր գյուտը՝ գնդիկավոր գրիչը։

1906-Թուրքիան հրաժարվել է Սինայական թերակղզու նկատմամբ պահանջներից և այն ճանաչել է եգիպտական տարածք։

1941-ծնվել է վրաց շախամատիստուհի, աշխարհի 5-րդ չեմպիոն Նոնա Գաբրինդաշվիլին։ 

1947-ճապոնիայում ընդունվել է նոր սահմանադրություն, որը սահմանափակել է թագավորի լիազորությունները։

1997-սկսվել է շախմատի աշխարհի չեմպիոն Գարրի Կասպարովի և «Deep Blue» համակարգչային ծրագրի մրցամարտը։

1999-ավերիչ մրրիկը ամայացրել է Օկլախոմա սիթիի հարավ-արևմտյան հատվածը և արվարձանները, զոհվել են 36 մարդ, վնասը գնահատվել է մեկ միլիարդ դոլլար։

2021— Մեխիկոյում փլվել է էստակադա, զոհվել է 26 մարդ:

2023- Բելգրադում 13–ամյա Կոստա Կեցմենովիչը Ռիբնիկարի անվան դպրոցի տարածքում կարակ է բացել, որի արդյունքում սպանել է 10 մարդու և վիրավորել 7–ին:

Կ․Խաչիկյան