Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ … Լողափնյա ֆուտբոլ
ՖՈՏՈԼողափնյա ֆուտբոլը սպորտաձև է, որն այլընտրանք է ավազոտ լողափերում խաղացվող ավանդական ֆուտբոլին:
Այդ սպորտաձևի ծննդավայրը Բրազիլիան է։ Ինչպես գիտենք, ֆուտբոլը ամենահայտնի սպորտաձևն է բրազիլացիների շրջանում: Այնտեղ ֆուտբոլ խաղում են փողոցներում, սպորտային դաշտերում, տանիքներում և, իհարկե, լողափերում: Ժամանակի ընթացքում լողափնյա ֆուտբոլն այնքան հայտնի է դարձել, որ ամբողջ երկիրը, իսկ հետո նաև ամբողջ աշխարհն է սկսել հետևել այդ խաղերին: Ներկայումս ծովափնյա ֆուտբոլի առաջնությունները հեռարձակվում են ավելի քան 180 երկրներում։
Իսկ ընդհանրապես լողափնյա ֆուտբոլի առաջին առաջնությունն անցկացվել է 1992 թվականին ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում։ Այդ տարին էլ համարվում է լողափնյա ֆուտբոլի որպես պաշտոնական սպորտաձևի հիմնադրման օր։ Նույն թվականին ստեղծվել է Լողափնյա ֆուտբոլի համաշխարհային կազմակերպությունը՝ ԼՖՀԿ-ն, որն էլ մշակել և գրել է այդ սպորտաձևի համար առաջին կանոնները: ԼՖՀԿ-ն աշխարհի առաջնություններ է կազմակերպել ու անցկացրել մինչև 2005 թվականը, այդ թվականից հետո լողափնյա ֆուտբոլը դարձել է ՖԻՖԱ-ի մի մասը։
Լողափնյա ֆուտբոլը սպորտաձև է, որտեղ հանդիպումները անցկացվում են ոչ թե հատուկ սարքավորված դաշտերում, այլ ավազոտ լողափերում։ Ըստ էության, դա դասական ֆուտբոլի տեսակ է։ Խաղացողներից չի պահանջում կոշիկ, հանդիպումները տեղի են ունենում ավազի վրա, ինչը պահանջում է մեծ տոկունություն: Քանի որ խաղադաշտերը փոքր են, հարված անելու և գոլ խփելու հնարավորությունը գրեթե ցանկացած դիրքից է։ Դրա պատճառով էլ խաղի ընթացքում գոլերի քանակը հաճախ երկնիշ թվերով է լինում, դարպասին հարվածների միջին թիվը նույնպես մեծ է (մոտ 60 հարված, մինչդեռ ավանդական ֆուտբոլում 20 հարվածն արդեն իսկ միջինից բարձր է): Որպես կանոն, լողափնյա ֆուտբոլի հանդիպումները շատ հագեցած են իրադարձություններով և մեծ հետաքրքրություն են առաջացնում ինչպես խաղացողների, այնպես էլ հանդիսատեսների մոտ։
Ավանդական լողափնյա ֆուտբոլը խաղում են երկու թիմերի միջև, հինգ խաղացողից բաղկացած թիմը կարող է անսահմանափակ թվով փոխարինումներ կատարել, ուստի պահեստայինների նստարանին միշտ շատ խաղացողներ կան: Խաղադաշտերը փոքր են (37– 28 մետր), սահմանափակված ժապավեններով և դարպասներով: Խաղն ունի երեք խաղակես՝ յուրաքանչյուրը 12 րոպե։ Խաղը ոչ-ոքի չի կարող ավարտվել, երբ հիմնական ժամանակն ավարտվում է, նշանակվում է լրացուցիչ ժամանակ, իսկ եթե այն հաղթողին չի բացահայտում, նշանակվում է 11 մետրանոց հարվածաշար: Թեև մարզիկները խաղում են բոբիկ ոտքերով, նրանց թույլատրվում է կրել ծնկների և սրունքների պաշտպանիչներ: Երբ խախտում է տեղի ունենում, մրցավարը նշանակում է 11 մետրանոց, որը պետք է կատարի այն խաղացողը, ում նկատմամբ խախտվել են կանոնները, բայց եթե նա չի կարող դա անել (վնասվածքի պատճառով), ապա նրա փոխարեն հարվածը կարող է կատարել ցանկացած այլ խաղացող:
Կ. Խաչիկյան