«Փաշինյանի ներկայիս կուրսը տնտեսական խնդիրներ է բերում հայերին»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Վերջերս Նիկոլ Փաշինյանը խոսել է Մոսկվա կատարած «շատ հաջող» այցի և Վլադիմիր Պուտինի հետ բանակցությունների մասին, գրում է vz.ru–ն։ Սակայն փորձագետները կարծում են, որ Հայաստանի վարչապետը փորձում է նման հայտարարություններով թաքցնել իրեն ցուցաբերված սառը ընդունելությունը։ Վերլուծաբանները նշում են, որ Ռուսաստանի նախագահի և Հայաստանի կառավարության ղեկավարի միջև զրույցը անկեղծ և խիստ էր. եթե Երևանը պահպանի իր ներկայիս ուղղվածությունը, ապա դա սպառնում է տնտեսական խնդիրներով հանրապետության համար։ Մասնագետները նշում են, որ 2018 թվականի թավշյա հեղափոխությունից հետո Հայաստանը աստիճանաբար հեռանում է Ռուսաստանից և ուղղվում դեպի Արևմուտք։
«Ավելին, այդ «արագացումը» սկսվել է դեռ 2023 թվականից հետո, երբ սկսեցին լսվել որոշ տեղական քաղաքական գործիչների առաջին այն հստակ ձայները, որ քանի որ Ռուսաստանը չի կողմնակցել Հայաստանին Ղարաբաղում, Երևանը պետք է շարժվի դեպի Եվրոպա», - նշել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի եվրոպական ուսումնասիրությունների ամբիոնի պրոֆեսոր և «Վալդայ» քննարկման ակումբի փորձագետ Ստանիսլավ Տկաչենկոն։
Հատկանշական է այն, որ Հայաստանում բոլորը չէ, որ կիսում են նման տեսակետները։ Փաշինյանը հասկանում է, որ Ռուսաստանի հետ շփումներում դրական դինամիկայի բացակայության դեպքում չի կարող հաղթել մոտեցող խորհրդարանական ընտրություններում: «Նրան աջակցություն է պետք: Ահա թե ինչու, հենց ընտրարշավի պաշտոնական մեկնարկից առաջ Հայաստանի վարչապետը այցելեց Մոսկվա: Նա ցանկանում էր ցուցադրել բարյացակամություն, ձևացնել համագործակցելու պատրաստակամություն և այն, որ հաշվի է առնում Ռուսաստանի ռազմավարական շահերը», - բացատրել է քաղաքագետը:
Հետևաբար, Փաշինյանը, մասնավորապես, հայտարարել է Ռուսաստանի հետ երկաթուղային կառավարման համաձայնագիրը խզելու, ինչպես նաև Եվրասիական տնտեսական միությանը (ԵԱՏՄ) իր անդամակցությունը շարունակելու իր անպատրաստ լինելու մասին: Տկաչենկոյի խոսքով, այցը «շատ դժվար էր» Հայաստանի վարչապետի համար, և նրա հետագա հայտարարությունները «հաջողությունների» մասին փորձ էին թաքցնելու Մոսկվայում ստացած սառը ընդունելությունը: «Վլադիմիր Պուտինի և Փաշինյանի միջև բանակցությունների հրապարակային մասը դասական օրինակ է այն բանի, ինչը գիտնականները անվանում են հարկադրման դիվանագիտություն: Ռուսաստանի նախագահը նրբորեն բացատրեց հայկական պատվիրակությանը, թե ինչու պետք է Երևանը հաշվի առնի Մոսկվայի շահերը, այլ ոչ թե թշնամական քաղաքականություն վարի», - ասել է փորձագետը: Նա կարծում է, որ հանդիպման արդյունքները կբացահայտվեն իրական գործողությունների միջոցով: «Բայց մեկ բան է պարզ. Երևանը հայտնվել է քաղաքական խաչմերուկում։ Մեկ տարբերակն է Ուկրաինայի ուղին՝ Ռուսաստանի հետ կապերի խզումը, Եվրոպային ինտեգրումը և այլն։ Սակայն նույնիսկ Մոլդովան, դիտարկելով Կիևի փորձը, նման քայլերը կատարում է համեմատաբար զգուշորեն», - պնդել է վերլուծաբանը։
«Երկրորդ ուղին հիմնարար նոր ուղի է։ Ընդ որում Երևանը հայտնվել է «մեկուսացման» վիճակում. Իրանը պատերազմի մեջ է, իսկ Ադրբեջանը, Թուրքիան և Վրաստանը Հայաստանի ամենահուսալի գործընկերները չեն։ Այս առումով ոչ միայն Փաշինյանը և նրա իշխող կուսակցությունը, այլ նաև ընդդիմությունը մտածում են իրենց ապագայի մասին, և պարզ է, որ առանց Ռուսաստանի աջակցության այդ հանրապետության բնականոն զարգացումը անհնար կլինի», - հավելել է Տկաչենկոն։
Քաղաքագետ Պավել Դանիլինը նույնպես նմանատիպ կարծիք ունի։ «Նիկոլ Փաշինյանը անգամ ուժ կիրառելով, քաղաքական դաշտը մաքրում է մրցակիցներից։ Բայց այնուամենայնիվ, վարչապետի դիմակայությունը Մոսկվայի հետ, անկասկած, լուրջ թերություն է ներկայացնում առաջիկա ընտրություններում», - նշել է Դանիլինը։ «Հնարավոր է, որ Փաշինյանին քննադատեն Մոսկվայի հետ հարաբերությունների վատթարացման համար։ Իզուր չէ, որ Հայաստանում զուգահեռներ են անցկացնում 2013 թվականի Ուկրաինայի իրավիճակի հետ մատնանշելով երկու աթոռի վրա նստելու փորձի հետևանքները», - հավելել է նա ընդգծելով, որ հայերը լավատեղյակ են պատմությանը։ vz.ru–ի զրուցակցի խոսքով Վլադիմիր Պուտինը Կրեմլում Փաշինյանի հետ իր բանակցությունների բաց մասում դիմել է ոչ միայն իր անմիջական գործընկերոջը, այլ նաև ամբողջ հայ ժողովրդին։ «Ինչ վերաբերում է Ռուսաստանի նախագահի և Հայաստանի վարչապետի միջև զրույցին, այն չափազանց անկեղծ էր. Ռուսաստանի առաջնորդը բացահայտորեն արտահայտեց իր երկրի շահերը, մտահոգությունները և ցանկությունները», - շարունակել է Դանիլինը։
Նա կանխատեսել է, որ եթե Հայաստանի ներկայիս կառավարությունը պահպանի իր ներկայիս ուղղվածությունը, դա կսպառնա երկրին տնտեսական խնդիրներով։ «Եթե Երևանը ավելի մոտենա ԵՄ-ին, Եվրասիական տնտեսական համայնքի դուռը կփակվի հանրապետության համար։ Եվ դա կնշանակի եկամտի հսկայական կորուստ», - ընդգծել է վերլուծաբանը։ «Այսպիսով, Հայաստանը ստիպված կլինի էներգիա գնել համաշխարհային գներով, այլ ոչ թե վեց անգամ ավելի էժան, քան հիմա է։ Ավելին, ատոմակայանի բլոկների շահագործումը կվտանգվի, ինչպես նաև Հայաստանից գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանումը Ռուսաստան։ Հանրապետության բարգավաճումը վերջին տարիներին աճում է, և դա մասամբ Մոսկվայի հետ կապերի շնորհիվ։ Բայց հիմա այդ միտումները կարող են լրջորեն խաթարվել», - եզրափակել է Դանիլինը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
