«Ինչո՞վ է վճարում Հայաստանը անկախության պատրանքի համար»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Երևանի վերջին քաղաքական ժեստը, որը նախատեսված էր արևմտյան մայրաքաղաքներում ծափահարություններ ստանալու համար, տեղի է ունեցել Ռուսաստանում արգելված հարթակում, գրում է prokavkaz.news–ը։ Հայաստանի խորհրդարանի խոսնակ Ալեն Սիմոնյանը «Դոժդ» հեռուստաալիքով խոստացել է, որ քաղաքական պատճառներով հետապնդվող անձինք չեն արտահանձնվի Մոսկվա։ Այդ «ընտրյալներին» որոշելու չափանիշները չեն նշվել, բայց հստակ նշվել է մեկ այլ կետ. Հայաստանը պատրաստ է Ռուսաստանում սպառնալիք համարվող յուրաքանչյուրի համար դառնալ հավաքման կենտրոն։ Սա պարզապես հայտարարություն չէ, սա Ռուսաստանի հետ կապերի ցուցադրական խզում է, որը հրապարակվել է։
Քաղաքագետ Բենիամին Մաթևոսյանը ճիշտ է. Հարցազրույցի համար Ռուսաստանում օտարերկրյա գործակալ հայտարարված և Կրեմլին կտրուկ հակադրվող լրատվական հարթակի ընտրությունը եղել է միտումնավոր քաղաքական ժեստ։ Եվ արձագանքը եղել է անհապաղ։ Եվրոպական մայրաքաղաքներից արդեն լսվում են հավանության ծափահարություններ։ Մահացած Նավալնիի կողմնակիցները, որոնք սովոր էին աշխարհը չափել «ճիշտ» և «սխալ» երկուական կատեգորիաներով, շտապել են Հայաստանը պիտակավորել որպես «ճիշտ երկիր»։ Ղազախստանը, ասում են նրանք, սխալ է թույլ տվել, մինչդեռ Երևանը ճիշտ ուղով է գնացել։ Արդեն իսկ հայտարարվել են «Հյաստան շրջագայության» միջոցառումների կազմակերպման մասին։
Հարցն այն է, թե ո՞ւմ է պատրաստ ընդունել Երևանը։ Բացի սովորական ընդդիմադիրներից՝ Խոդորկովսկուց, Կարա-Մուրզայից, Կասպարովից, ովքեր արդեն փորձել են իրենց ուժերը խամաճիկ «աքսորյալ կառավարությունում», խոսքը շատ ավելի վտանգավոր կազմակերպությունների մասին է։ Ռուսաստանում անցանկալի համարվող «Ազատ Ազգերի Լիգան» միավորում է 15 անջատողական շարժումներ՝ Բաշկիրիայում, Բուրյաթիայում, Թաթարստանում, Չեչնիայում և Յակուտիայում: Իսկ նրանց շահերը, ըստ լիգայի հիմնադիրների, պետք է ներկայացնեն Լիտվայում, Մեծ Բրիտանիայում և Ուկրաինայում բնակվող արտագաղթյալները։ Ռուսաստանի գլխավոր դատախազությունը բացահայտ հայտարարել է, որ այդ կազմակերպության գործունեությունը սպառնում է երկրի սահմանադրական կարգի հիմքերին։ Հիմա այդ անձանց կարող է թույլատրվել մուտք գործել Հայաստան։ Եվ դա Սիմոնյանի հրահրմամբ ու Բաքվի հավանության հայացքի ներքո, որը, անկասկած, հատուկ հետաքրքրությամբ կհետևի իրադարձությունների հետագա զարգացմանը։
Բայց կլինեն ոչ միայն անջատողականներ։ Իրենց մարդու իրավունքների պաշտպաններ անվանող, բայց իրականում դիվերսիոն գործունեությամբ զբաղվող կազմակերպությունները վաղուց են ակտիվորեն գործում Հայաստանում։ Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի (ՀՔԱ) Վանաձորի գրասենյակը, Խոդորկովսկու «Տապանը», «Ռասվետ» նախագիծը, Ակունինի և Մակարևիչի «Իսկական Ռուսաստանը» և մնացած բոլորը դրամաշնորհներ են ստանում USAID-ից, բրիտանական հիմնադրամներից և Ռուսաստանում արգելված այլ կազմակերպություններից: Նրանք անցկացնում են հաքաթոններ և առանց հաշվի առնելու ներգրավված դեռահասների համար հետևանքները երիտասարդներին սովորեցնում են այլախոհական ակտիվիզմի տեխնիկան ու տեխնոլոգիան: Օրինակ Հելսինկյան քաղաքացիական ասամբլեայի Վանաձորի գրասենյակի ղեկավար Արթուր Սաքունցը, ի դեպ, Փաշինյանի ստեղծած Սահմանադրական բարեփոխումների խորհրդի անդամ է: Արդյո՞ք դա պատահականություն է: Դժվար թե:
Այնպիսի զգացողություն է ստեղծվում, որ Երևանը որոշել է, որ Մոսկվայի հետ նախկին կապերի խզումը կարող է դրամայնացվել: Արևմտյան դրամաշնորհները, ռելոկանտներին աջակցությունը և «այլընտրանքային ժողովրդավարական հարթակի» կերպարի ստեղծումը 2026 թվականի հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրություններից առաջ աշխատում է իշխող կուսակցության դիրքերը ամրապնդելու ուղղությամբ:
Սակայն կա մի խոչընդոտ: Ռելոկանտները հեռանում են Հայաստանից: Կյանքի բարձր գինը և աշխատանքի պակասը իրականությունն ավելի դաժան են դարձնում, քան «ազատ Հայաստանի» ռոմանտիկ կերպարը: Եվ հիմա զգացվում է, որ Սիմոնյանի խոստումը ավելի շատ ոչ թե մարդասիրական ժեստ է, այլ ավելի շուտ նոր կադրեր և, ամենակարևորը, նոր ֆինանսավորում ներգրավելու փորձ։
Իսկ ո՞րն է այս ամենի գինը։ Ռազմավարական հարաբերությունների հաստատում ուրիշների հետ, չնայած նրան, որ դարեր շարունակ Ռուսաստանն է եղել Հայաստանի անվտանգության գլխավոր երաշխավորը։ Առկա է նաև հանրապետությունը աշխարհաքաղաքական փորձերի ասպարեզ վերածելու ռիսկը, որտեղ «իրական Հայաստանի» և «չորրորդ հանրապետության» գեղեցիկ կարգախոսների հետևում կանգնած են շատ կոնկրետ անհատներ՝ ուրիշների նպատակներով և ուրիշների փողերով։
Եվ մինչ Երևանը բացում է իր դռները նրանց համար, ովքեր երազում են Ռուսաստանի փլուզման մասին, մնում է մի հարց. ի՞նչ կստանա ինքը՝ Հայաստանն այդ ամենի փոխարեն։ Ոչինչ բացի Ռուսաստանի հետ լարվածության ևս մեկ փուլից և այն պատրանքային հույսից, որ մի օր այդ «շրջագայող կատարողները» կհիշեն նրանց, ովքեր իրենց Երևանում բեմ են տրամադրել։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
