Հայաստանին վախեցնում են Ղարաբաղով
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը որոշել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության նախընտրական քարոզարշավում շեշտը դնել Ադրբեջանի հետ պատերազմի վրա, գրում է ng.ru–ն: Կառավարության ղեկավարի խոսքով, եթե իր կուսակցությունը հաղթի (խորհրդարանական ընտրությունները նշանակված են հունիսի 7-ին), ապա ոչ մի սարսափելի բան տեղի չի ունենա, բայց եթե պարտվի, Բաքուն կարող է հարձակվել այս աշնանը: Ընդդիմությունը համոզված է, որ Փաշինյանը փորձում է վախեցնել հայերին:
Տասնվեց մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող կազմակերպություններ և լրագրողական միավորումներ Նիկոլ Փաշինյանին մեղադրել են Լեռնային Ղարաբաղից փախստականների նկատմամբ ատելություն հրահրելու մեջ: Դրա պատճառը նրա վեճն էր մի փախստականի հետ Երևանի մետրոյում: Վարչապետը նրան առաջարկել էր Հայաստանի քարտեզի պատկերով կրծքանշան, սակայն կինը հրաժարվել էր պնդելով, որ ինքն այլ քարտեզ ունի, քանի որ Ղարաբաղից է: «Մենք թույլ չենք տա, որ նրանք զրկեն մեզ Արցախ վերադառնալու հույսից», - ընդգծել է նա: Սա լսելով վարչապետը զայրացել է, սկսել է գոռալ, մատը թափ տալ և մեղադրել իր զրուցակցին հայրենիքից փախչելու մեջ: Սակայն, երբ սոցիալական ցանցերի օգտատերերը քննադատեցին Փաշինյանին, նա ներողություն խնդրեց: Ավելի ուշ պարզվեց, որ վարչապետի զրուցակիցը Արմինե Մոսյանն էր՝ Առաջին Ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ զոհված դաշտային հրամանատար Մերուժան Մոսյանի դուստրը։ Նրա գերեզմանը գտնվում է Ղարաբաղիմ Մարտունիում։
Նշենք, որ հայերի մեծ մասը կարեկցանք է զգում փախստականների նկատմամբ, այլ ոչ թե ատելություն։ Ինչ վերաբերում է վարչապետի վարքագծին, ապա մետրոյում տեղի ունեցած միջադեպը դատապարտելուց հետո հայերը վերադարձել են իրենց առօրյա կյանքին։
Ընդհանուր առմամբ, գաղտնիք չէ, որ Փաշինյանը բավականին տաքարյուն մարդ է։
Հնարավոր է, որ խորհրդարանական ընդդիմության հետ դաժան բանավեճեր անցկացնելուց և փախստականին մերժելուց հետո, նա իր առջև տեսել է ոչ թե երկարատև տառապած երեխայի հետ կնոջ, այլ ևս մեկ քաղաքական հակառակորդի, որը փորձում է խլել իշխանությունը իրենից։ Այնուամենայնիվ, հայ-ադրբեջանական հակամարտության լուծումն է դարձել իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության նախընտրական քարոզարշավի հիմնական թեման։ Փաշինյանը պնդում է, որ եթե իր կուսակցությունը պարտվի ընտրություններում, իշխանության կգան նրանք, ովքեր կփորձեն վերանայել Ադրբեջանի հետ խաղաղության համաձայնագիրը, ինչը կհանգեցնի պատերազմի արդեն աշնանը։
Հատկանշական է այն, որ նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի «Հայաստան» դաշինքը չի թաքցրել իր մտադրությունները հենց դա անելու մասին: Սակայն պետության նախկին ղեկավարը վստահ է, որ դա պատերազմի չի հանգեցնի. ընդհակառակը, եթե նա վերջին ութ տարիների ընթացքում ղեկավարեր երկիրը, Ղարաբաղը դեռ հայկական կլիներ: Ավելին, «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության Նարեկ Քոչարյանը և «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության Գագիկ Ծառուկյանը նույնպես կարծում են, որ հայերը արժանի են ավելի լավ խաղաղության, քան այն, որը Փաշինյանը բերեց նրանց:
«Սա նշանակում է, որ նրանք «բացում են պատերազմի դուռը»: Նույնիսկ եթե մենք հավատարիմ մնանք ամենալավատեսական կանխատեսմանը, խաղաղության համաձայնագրի վերանայումը նշանակում է հնարավորություն ստեղծել վերափոխելու այն ամբողջ բովանդակությունը, որը մենք վերջնականապես լուծեցինք բանակցային գործընթացի միջոցով: Տեսականորեն կարելի է ենթադրել, որ այդ բովանդակությունը կարող է բարելավվել, բայց կարող է նաև վատթարանալ: Բայց շատ ավելի հավանական է, որ այն ամբողջությամբ կփլուզվի», - կարծում է Փաշինյանը:
ՀՀ արտաքին գործերի նախարար և «Քաղաքացիական պայմանագրի» հիմնադիրներից մեկը հանդիսացող Արարատ Միրզոյանը, համաձայն է իր գործընկերոջ գնահատականի հետ: Երբ լրագրողները նախարարին հարցրին, թե արդյո՞ք «կամ մենք, կամ պատերազմ» արտահայտությունը շանտաժ է, նա պատասխանեց. «Ի՞նչ է շանտաժը: Մենք խաղաղություն ենք առաջարկում: Հավատացեք ինձ, այլ հանգամանքներում ոչ թե Հայաստանի հաջողությունը կամ զարգացումն է լուրջ կասկածի տակ դրվելու, այլ նրա գոյությունը՝ որպես անկախ պետություն»։ Միրզոյանը նաև բացատրել է, որ «Քաղաքացիական պայմանագրի» անդամներն ունեն քաղաքական իրավունք իրենց հակառակորդներին համարել «պատերազմի ուժեր»։ Միևնույն ժամանակ, դիվանագետը վստահեցրել է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղությունը չի կարելի անվանել վարդագույն։
«Այս հակամարտությունը տևել է տասնամյակներ։ Այնքան արյուն է թափվել։ Այնպես որ, վերքերը դեռ թարմ են», - խոստովանել է Միրզոյանը։ Նա նաև հավելել է, որ ադրբեջանական կողմը դեռևս պահում է մարդկանց, բազմաթիվ մարդասիրական հարցեր, այդ թվում անհետ կորած անձանց ճակատագիրը, մնում են չլուծված։ Սակայն Միրզոյանը գնահատում է, որ երկրների միջև թշնամանքի և ագրեսիայի մակարդակը աստիճանաբար նվազում է։
«Պատերազմը Փաշինյանի վերջին փաստարկն է։ Անհասկանալի է, թե ինչպե՞ս է նա իմացել, որ Ադրբեջանը կարող է հարձակվել սեպտեմբերին։ Արդյո՞ք Ալիևը նրան պատմել է իր ծրագրերի մասին։ Ամեն դեպքում, Փաշինյանը այլևս ոչինչ չունի ընտրողների հետ խոսելու։ Ազգը չի աջակցել եկեղեցու վրա նրա հարձակումներին, կոռուպցիայի դեմ պայքարի նրա խոստումները չեն կատարվել, ոչ մի խոշոր կոռումպացված պաշտոնյա չի բանտարկվել։ Բայց պատերազմի կանխարգելումը նույնպես լավագույն թեման չէ, քանի որ Փաշինյանի իշխանության ութ տարիների ընթացքում Հայաստանը երեք կամ չորս խոշոր ռազմական հակամարտություն է ապրել», - նշել է քաղաքական վերլուծաբան Տիգրան Քոչարյանը։ Նախկինում Հայաստանի կառավարությունը, Ադրբեջանի հետ նոր պատերազմի սպառնալիքից բացի, շեշտը դնում էր նաև երկրի եվրոպական ինտեգրման վրա։ Սակայն այժմ Երևանը հայտարարում է, որ այդ գործընթացի համար ժամանակացույց չկա։ Ավելին, հայտնի չէ, թե երբ է լինելու ԵՄ–ի և Հայաստանի միջև վիզային ռեժիմի վերացման շուրջ բանակցությունների ավարտը։ «Մենք գործողությունների ծրագիր ստացանք անցյալ տարվա նոյեմբերին։ Առաջին առաջընթացի զեկույցը, կարծում եմ, կհրապարակվի առաջիկա մեկ-երկու ամսվա ընթացքում», - բացատրել է փոխարտգործնախարար Վահան Կոստանյանը։
Միրզոյանը, սակայն, հայտարարել է, որ հայ-թուրքական երկխոսությունը հասել է դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման և սահմանի լիակատար բացման կետին, մնում է միայն ստանալ Անկարայի համաձայնությունը։ Ավելին, Հայաստանի իշխանությունները սկսել են քննարկել իրենց թուրք գործընկերների հետ միմյանց համալսարանների ուսանողների համար կրթաթոշակներ սահմանելու հնարավորությունը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
