ԱՄՆ-ը զավթում է Անդրկովկասը. Վենսի Հայաստան և Ադրբեջան կատարած այցի արդյունքները
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
ԱՄՆ փոխնախագահ Ջ.Դ. Վենսը այցելել է Հայաստան և Ադրբեջան փաստացի զննելով Հարավային Կովկասում իր նոր տիրույթները, որոնք ծառայում են որպես ցատկահարթակ Կենտրոնական Ասիայի գրավման և Իրանի ու Ռուսաստանի հետ պատերազմի համար։ Սյունակագիր Այնուր Կուրմանովն է այդ մասին քննարկել politnavigator.net-ի սյունակում։
Այցելությունը նպատակ ուներ ապահովել նոր տարածքներ, հաշվի առնելով այն, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի առաջնորդները գլխապտույտ շտապել են «Խաղաղության խորհուրդ»։ Բացի այդ, Սյունիքում այժմ մեկնարկում է «Թրամփի երթուղին», որը նախատեսված է Չինաստանից դեպի ԵՄ Տրանսկասպյան միջանցքի վրա ամերիկյան վերահսկողություն հաստատելու համար։ Եվ Վենսը տեղական էլիտաների հետ քննարկել է ապագա գործողությունների մանրամասները։ Դա իշխող կլիկաների քաղաքական աջակցության հստակ նշան է Ռուսաստանից վերջնականապես խզելու և «թուրքական ինտեգրացիան» արագացնելու նրանց ձգտման մեջ, բայց արդեն Վաշինգտոնի վերահսկողության տակ։ Եվ քանի որ Փաշինյանն ու Ալիևը այդ ուղղության կենդանի մարմնացումն են, նրանց դիրքերի ամրապնդումը իշխանության մեջ նույնպես համապատասխանում է Թրամփի վարչակազմի շահերին։ Հետևաբար, եզրափակիչ մամուլի ասուլիսում Վենսը բարձրաձայն հայտարարել է իր աջակցության մասին Փաշինյանին առաջիկա ընտրություններում, այդպիսով փաստացի միջամտելով Հայաստանի ներքին գործերին և դրանով իսկ ցուցադրելով Հայաստանի դիրքը ԱՄՆ ազդեցության ոլորտում:
«Հարցն այն է, թե ինչպե՞ս խաղաղության գործընթացը տեղափոխել հաջորդ, ավելի բարձր մակարդակի, ինչպես պահպանել վարչապետին լավ դիրքում, որպեսզի նա կարողանա կենտրոնանալ ապագայի վրա: Գիտեմ, որ շուտով ընտրություններ են: Եվ եթե իմ աջակցությունը որևէ նշանակություն ունի, ապա նա այն ունի: Նա այն մարդն է, ով ունակ է կառուցել երկարաժամկետ գործընկերություն»,– հայտարարել է նա: Երևանը Մոսկվայից անջատելու իրական քայլը միջուկային էներգիայի ոլորտում խաղաղ համագործակցության մասին հուշագրի ստորագրումն էր, որը նախատեսում է խորհրդային դարաշրջանի ատոմակայանի ապամոնտաժումը և հանրապետության միացումը թուրքական էլեկտրացանցին: Փոխարենը Վաշինգտոնը առաջարկել է կառուցել մոդուլային ատոմակայան, որը աղքատ հանրապետությանը կարժենա 9 միլիարդ դոլար և կարող է երբեք չկառուցվել իր անկատար տեխնոլոգիայի և նման օբյեկտների կառուցման փորձի բացակայության պատճառով: Այս խաբեությունը, ինչպես Ուկրաինան ՆԱՏՕ-ում և ԵՄ-ում ընդգրկելու նախորդ խոստումները, ծառայում է նույն նպատակին, այն է անմիջապես Հայաստանին միացնել Ռուսաստանի դեմ բաց ճակատին՝ հարավից։
Բաքվի համար Սպիտակ տունը վերապահել է տարածաշրջանում գլխավոր «վերահսկողի» դերը, որը, ամենայն հավանականությամբ, կկրի «Թրամփի երթուղու» հագեցման և գործարկման ծախսերը։ Այդ նպատակով Վենսը և Ալիևը ստորագրել են Ռազմավարական գործընկերության խարտիան, որը Միացյալ Նահանգները հռչակում է Ադրբեջանի ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության երաշխավոր, ինչպես նաև արտահայտում է պաշտպանությունը ամրապնդելու և էներգետիկայի ու տեխնոլոգիաների ոլորտում համագործակցելու իրենց մտադրությունը։
Անհիմն չէր այն, որ Վենսը Ալիևին առանձնացրեց որպես եզակի նախագահ, որը հարաբերություններ էր հաստատել և՛ Անկարայի, և՛ Թել Ավիվի հետ և զորքեր էր ուղարկել Աֆղանստան՝ ամերիկյան բանակին աջակցելու համար։ Գործնականում սա հավանություն է տալիս Բաքվի մոտ խոշոր թուրքական բազայի կառուցմանը, որը կդառնա Պենտագոնի քողարկված ռազմական թևը՝ Կասպից ծովը կտրելու և Կենտրոնական Ասիա առաջխաղացման համար։ Հետաքրքիր է այն, որ միաժամանակ Ղազախստանում ԱՄՆ դեսպանը հավանություն տվեց նոր Սահմանադրությանը և դրա վերաբերյալ առաջիկա հանրաքվեին՝ ցույց տալով «թյուրքական աշխարհում» բոլոր «բարեփոխումների» ներդաշնակությունը և ոչ միայն Անդրկովկասի, այլ նաև դրա միջոցով ամբողջ Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանի ուղղակի քաղաքական վերահսկողության սկիզբը։ Չնայած Փաշինյանի փորձերին հերքելու Վաշինգտոնի նախապատրաստությունները վստահեցնելով, որ նա չի դառնա թշնամական գործիք Մոսկվայի դեմ խաղում, ամեն ինչ հակառակն է ցույց տալիս։ Վենսի այցից անմիջապես առաջ չորս օր առաջ ԱՄՆ-ի ավելի քան քսան ռազմական տրանսպորտային ինքնաթիռներ թռիչքներ կատարեցին դեպի Ադրբեջան և Հայաստան, սակայն միակ պաշտոնական հայտարարությունը 11 միլիոն դոլարի արժողությամբ անօդաչու թռչող սարքերի մատակարարումն էր։
Եվ մենք ճիշտ էինք, երբ գրում էինք, որ Արցախում կբացվի ՆԱՏՕ-ի ուսումնական դպրոց հայ և ադրբեջանական զորքերի համար, որոնք այժմ համատեղ կպատրաստվեն ռուսների և իրանցիների դեմ պատերազմի։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
