Արդյունաբերական վերածնունդի օրակարգ․ «Միասնության թևեր»-ը ներկայացրեց իր տնտեսական տեսլականը
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
«Միասնության թևեր» քաղաքական նախաձեռնությունը Վանաձորում բացել է իր հերթական գրասենյակը՝ Գարեգին Նժդեհի 7/17 հասցեում։ Նախաձեռնության հիմնադիր Արման Թաթոյանի հրապարակային հրավերով բացման արարողությանը մասնակցել են նաև Լոռու մարզի բազմաթիվ համակիրներ՝ ընդգծելով մարզային ներգրավվածության կարևորությունը նախաձեռնության համար։
Գրասենյակի բացման ժամանակ Արման Թաթոյանը խոսել է Վանաձորի արդյունաբերական անցյալի և հնարավոր ապագայի մասին՝ շեշտելով քաղաքի երբեմնի նշանակությունը քիմիական արդյունաբերության ոլորտում։ Նրա խոսքով՝ Վանաձորը բացառիկ քաղաք է եղել, որտեղ անգամ ծանր ջուր է արտադրվել, և դա վկայում է այն ներուժի մասին, որը կարող է վերակենդանացվել ճիշտ կառավարման պայմաններում։ Թաթոյանը համոզմունք է հայտնել, որ արդյունաբերության, այդ թվում՝ ռազմարդյունաբերության զարգացումը անմիջականորեն առնչվում է ազգային անվտանգության ամրապնդմանը։
Նախաձեռնության տնտեսական ծրագրի հիմքերը ներկայացրել է համահիմնադիր և տնտեսական թիմի ղեկավար Դավիթ Անանյանը։ Նրա գնահատմամբ՝ Հայաստանում տասնամյակներ շարունակ կիրառվող տնտեսական մոդելը սպառել է իրեն և չի ապահովել կայուն ու երկարաժամկետ զարգացում։ «Միասնության թևեր»-ը առաջարկում է նոր մոտեցում՝ հիմնված յոթ առանցքային սկզբունքների վրա։
Առաջինը գործող տնտեսական մոդելի վերանայումն է և Հայաստանի համար բնորոշ զարգացման ուղղության ձևավորումը։ Անանյանի խոսքով՝ անհրաժեշտ է հստակեցնել Հայաստանի տեղն ու դերը համաշխարհային տնտեսության մեջ՝ ձևավորելով արտահանման վրա հիմնված, ոչ թե սպառողական տնտեսություն։ Հայաստանը պետք է դառնա գիտատար և տեխնոլոգիական արտադրանքի կենտրոն՝ զբաղեցնելով իր հստակ նիշան միջազգային շուկայում։
Երկրորդը կլաստերային արդյունաբերականացման քաղաքականությունն է։ Ըստ ներկայացված մոտեցման՝ առևտուրը և ներքին սպառումը չեն կարող դառնալ կայուն տնտեսական աճի հիմք, քանի որ դրանք ինքնին արժեք չեն ստեղծում։ Ներկայումս Հայաստանը հիմնականում ներմուծող երկիր է, և սպառումը խթանում է այլ երկրների տնտեսությունները։ Նախաձեռնությունը առաջարկում է զարգացնել գիտության և բարձր տեխնոլոգիաների վրա հիմնված արտադրական կլաստերներ՝ անցում կատարելով հումքի արտահանումից դեպի պատրաստի արտադրանքի արտահանում։
Երրորդ սկզբունքը փոքր և միջին ձեռնարկությունների դերակատարության բարձրացումն է։ Անանյանի համոզմամբ՝ արդյունաբերական զարգացումը չի սահմանափակվում խոշոր ձեռնարկություններով։ Փոքր և միջին ձեռնարկությունները պետք է դառնան սոցիալ-տնտեսական քաղաքականության ողնաշարը՝ ինտեգրվելով տեխնոլոգիական շղթաներին և խոշոր արտադրական համալիրներին։ Սա ենթադրում է վերապատրաստման ծրագրեր, մասնագիտացման խորացում և պատասխանատու գործարար մշակույթի ձևավորում։
Չորրորդ ուղղությունը կապիտալի շուկաների հասանելիությունն է։ Առաջարկվում է վերանայել փակ բաժնետիրական և սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների իրավական կարգավորումները՝ հնարավորություն տալով դրանց վերակազմավորվել և իրենց բաժնետոմսերը շրջանառության մեջ դնել բորսայական հարթակներում։ Այս մոտեցումը, ըստ նախաձեռնության, կբացի ճանապարհ այլընտրանքային կապիտալի ներգրավման համար, իսկ հարկումը պետք է կիրառվի միայն շահաբաժինների նկատմամբ։
Հինգերորդ սկզբունքը Սփյուռքի հետ համագործակցության նոր մոդելի ձևավորումն է։ Անանյանի գնահատմամբ՝ տարիներ շարունակ Սփյուռքի ներուժը դիտարկվել է բացառապես բարեգործության տեսանկյունից։ Նախաձեռնությունը առաջարկում է այն վերածել գործընկերային հարաբերության՝ ներգրավելով Սփյուռքի ներդրումային և արտադրական հնարավորությունները Հայաստանի տնտեսության մեջ, այդ թվում՝ արտադրությունների տեղափոխման և համատեղ ծրագրերի իրականացման միջոցով։
Վեցերորդը հարկային փիլիսոփայության փոփոխությունն է։ Ըստ ներկայացված մոտեցման՝ գործող համակարգը հիմնականում ձևավորվել է ֆիսկալ նպատակներով՝ առանց տնտեսական խթանների հաշվառման։ Առաջարկվում է վերացնել շրջանառության հարկը, փուլային կարգով հրաժարվել ավելացված արժեքի հարկից և դրանք փոխարինել վաճառքի հարկով՝ միաժամանակ ներդնելով շահութահարկի և եկամտահարկի առաջադիմական համակարգ։ Նպատակն է ապահովել սոցիալական արդարություն և նվազեցնել հարկային բեռը՝ պահպանելով հարկերի համաչափության սկզբունքը։
Յոթերորդ ուղղությունը թվային դրամի զարգացումն է։ Նախաձեռնությունը կարևորում է դրա ներդրումը կանխիկ և անկանխիկ հաշվարկներին զուգահեռ, ինչպես նաև պետական գնումների իրականացումը թվային դրամով՝ ապահովելով թափանցիկություն և վերահսկելիություն։
Անդրադառնալով հարկերի ամբողջական վերացման վերաբերյալ որոշ քաղաքական հայտարարություններին՝ Դավիթ Անանյանը նշել է, որ նման մոտեցումը սխալ է թե՛ տնտեսական, թե՛ սոցիալական առումով։ Նրա խոսքով՝ հարկերը պետության գոյության հիմքն են, և խնդիրը դրանց վերացման, այլ արդյունավետ ու արդար բաշխման մեջ է։ Ռազմական ծախսերի մասով նախաձեռնությունը կողմ է դրանց ավելացմանը՝ առաջարկելով պաշտպանության ոլորտին հատկացնել համախառն ներքին արդյունքի ութ տոկոսը։ Ըստ ներկայացված ծրագրի՝ ռազմարդյունաբերական համալիրը պետք է ոչ միայն բավարարի ներքին պահանջարկը, այլև ուղղված լինի արտահանմանը։
«Միասնության թևեր» քաղաքական նախաձեռնությունը, ըստ հիմնադիրների, նպատակ ունի ձևավորել մասնագիտական ներուժի վրա հիմնված քաղաքական թիմ և իրականացնել համակարգային փոփոխություններ։ Վանաձորում բացված նոր գրասենյակը նախաձեռնության տարածքային ընդլայնման հերթական քայլն է՝ ուղղված մարզերի ներուժի լիարժեք օգտագործմանը և արդյունաբերական վերածննդի օրակարգին։
