«Մոսկվայի անսպասելի արձագանքը Վաշինգտոնին սպառնում է վերաձևավորել ուժերի հավասարակշռությունը Անդրկովկասում»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հունգարական Világgazdaság հրատարակությունը Մոսկվայի արձագանքը Անդրկովկասում ԱՄՆ նոր ենթակառուցվածքային ծրագրերի նկատմամբ անվանել է անսպասելի։ Սա վերաբերում է Վաշինգտոնի TRIPP նախաձեռնությանը, գրում է rznonline.ru–ն։
Հունգարացի դիտորդների կարծիքով, Ռուսաստանի ԱԳՆ խոսնակ Մարիա Զախարովայի հայտարարությունն այն մասին, որ Ռուսաստանը պատրաստ է քննարկել TRIPP-ին միանալու հարցը, անակնկալ էր։ Չնայած նա ընդգծել էր, որ վերջնական որոշում հնարավոր է կայացնել միայն նախագծի մանրամասների մանրակրկիտ վերլուծությունից հետո։ Világgazdaság հրատարակությունը կարծում է, որ ռուս-ամերիկյան հարաբերությունների ներկայիս վիճակը հաշվի առնելով ամերիկյան նախաձեռնությանը Ռուսաստանի մասնակցության գաղափարն ինքնին բացառիկ է թվում և արդեն ընկալվում է որպես քաղաքական ազդանշան։ Նախագծի «գործում» նշվում է, որ TRIPP-ը մշակվում է որպես տարանցիկ միջանցք, որը կապում է Ադրբեջանի մայրցամաքային մասը Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության հետ Հայաստանի Սյունիքի մարզի միջոցով։ Ընդգծվում է, որ երթուղին նաև շրջանցելով Վրաստանը բացում է ուղիղ ճանապարհ դեպի Թուրքիա և Կենտրոնական Ասիա։
Նկարագրության համաձայն Հայաստանը պահպանում է տարածքի նկատմամբ ձևական ինքնիշխանությունը, սակայն միջանցքի կառավարումն ու շահագործումը պետք է փոխանցվեն լիցենզավորված ամերիկյան ընկերության, իսկ վարձակալության ժամկետը կարող է լինել մինչև 99 տարի, նաև ԱՄՆ մասնավոր ռազմական ընկերության մինչև հազար աշխատակից պետք է ապահովի երթուղու անվտանգությունը։
Világgazdaság–ը նշում է, որ նախագիծը մասնակիցներին առաջարկում է տարբեր առավելություններ. Հայաստանի համար տրանսպորտային շրջափակման վերացում և տարանցիկ եկամուտ, Ադրբեջանի համար Նախիջևանի հետ հաղորդակցության վերականգնում, իսկ ԱՄՆ-ի համար Չինաստանից Եվրոպա ռազմավարական ուղու վերահսկողություն և տարածաշրջանում ազդեցության մեծացում: Սակայն հոդվածում նաև ընդգծվել է հակասությունների առկայությունը: Հայաստանը պնդում է, որ TRIPP-ը նույնական չէ նախկինում քննարկված Զանգեզուրի միջանցքին, սակայն քննադատները մատնանշում են ինքնիշխանությանը սպառնացող ռիսկերը և ռազմավարական ենթակառուցվածքների արտաքին կառավարումից կախվածությունը: Այս ֆոնին հունգարական հրատարակությունը եզրակացրել է, որ եթե համաձայնություններ ձեռք բերվեն, ապա TRIPP-ը կարող է զգալիորեն փոխել Հարավային Կովկասի տրանսպորտային քարտեզը և վերաբաշխել ազդեցությունը տարածաշրջանում:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am
