Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ …Նուտելլա մածուկ

Նուտելլան քաղցր շոկոլադե-ֆունդուկային մածուկ է, որը հայտնի է ամբողջ աշխարհում: Այն քսվում է հացի, նրբաբլիթների, վաֆլիների վրա, ինչպես նաև օգտագործվում է աղանդերների և թխվածքաբլիթների մեջ: Նուտելլան մածուկ է՝ սփրեդ, որը պատրաստվում է ֆունդուկից՝ (անտառային ընկույզ կամ տխիլ), կակաոյից, շաքարից և բուսական յուղից: Արտադրվում է իտալական Ferrero ընկերության կողմից: Այն ուտելու ամենատարածված ձևը նախաճաշին հացի վրա քսելն է։ Նուտելլան չի պարունակում արհեստական ​​գունանյութեր կամ կոնսերվանտներ, և փոխարենը՝  նրա մեկ տուփը պարունակում է տասնյակներով ընկույզ։

Իսկ ինչպե՞ս է առաջացել Նուտելլան:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո կակաոն շատ թանկ էր և սակավ: 1940–ականներին Իտալացի հրուշակագործ Պիետրո Ֆերերոն որոշեց «շատացնել» շոկոլադը նրան ավելացնելով աղացած անտառային ընկույզ, որը առատ էր Պիեմոնտի շրջանում: 1946 թվականին ներկայացվեց Pasta Gianduja-ն (կոշտ շոկոլադե-ֆուննդուկային սալիկը): Իսկ 1951 թվականին դրա ավելի մեղմ տարբերակը Supercrema անվամբ: 1964 թվականին էլ Պիետրոյի որդին՝ Միշել Ֆերերոն, կատարելագործեց բաղադրատոմսը և արտադրանքին տվեց նոր անուն՝ Nutella («nut»–ը իտալերեն «ընկույզն» է + իտալերեն -ella վերջածանցը): Այդ պահից սկսած էլ Նուտելլան սկսեց նվաճել աշխարհը:

Ներկայումս  Նուտելլան վաճառվում է ավելի քան 160 երկրներում։ Ընդ որում բաղադրատոմսը տարբեր երկրներում փոքր-ինչ տարբերվում է՝ համապատասխանեցվում է տեղական ճաշակին։ Անգամ Նուտելլայի համաշխարհային օր կա, որը նշվում է փետրվարի 5-ին։  Ferrero ընկերությունն էլ աշխարհում անտառային ընկույզի ամենամեծ գնորդներից մեկն է։

Իսկ ինչո՞ւ է Նուտելլան այդքան հայտնի դարձել։ Բանն այն է, որ նա

ունի նուրբ ու համասեռ կառուցվածք, առկա է շոկոլադի և ընկույզի կատարյալ համադրություն, ունի  բազմակողմանիություն (հարմար է նախաճաշի, աղանդերի և թխվածքաբլիթների համար), ունի ուժեղ ապրանքանիշ և ճանաչելի համ:

Nutella-ն Հայաստանում հայտնվել է որպես ներմուծվող ապրանք՝ համաշխարհային բրենդի տարածման շրջանակում։ 1990-ականներին՝ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո Հայաստան սկսել են ներմուծվել արևմտյան մթերքներ։ Nutella-ն առաջին անգամ հայտնվել է 1990-ականների կեսերին, բայց հիմնականում վաճառվել է կոմիսիոն խանութներում, փոքր մասնագիտացված մթերային կետերում, ձեռքից՝  արտագնա աշխատանքից կամ արտասահմանից վերադարձողների միջոցով։ Այդ տարիներին այն համարվում էր թանկ և «էլիտար» քաղցրավենիք։ Նուտելլան  տարածում և ճանաչում է ձեռք բերել միայն 2000-ականներին, երբ ներմուծումը դարձել է ավելի կայուն և սկսվել է վաճառվել մեծ սուպերմարկետներում։ Այն աստիճանաբար մտել է ընտանիքների առօրյա որպես նախաճաշի քաղցրավենիք,

երեխաների սիրելի մթերք, տոնական սեղանի հավելում։ Հայ սպառողները այն կապում են «եվրոպական որակի» և «իտալական համի» հետ։ Ներկայումս

Nutella-ն արդեն լայնորեն ճանաչված բրենդ է Հայաստանում։ Այն վաճառվում է տարբեր չափերով և տարբեր երկրներում արտադրված տարբերակներով (հիմնականում Եվրոպական), օգտագործվում է ոչ միայն տանը, այլ նաև

սրճարաններում, փանքեյքներում, կրեպներում, տորթերի և դեսերտների մեջ։

Հայկական շուկայում հայտնվել են նաև Նուտելլայի տեղական և տարածաշրջանային նմանակներ, սակայն Nutella-ն է շարունակում մնալ «օրիգինալի» խորհրդանիշը։

Հետաքրքիր է այն, որ Հայաստանում ուտելի մածուկները հաճախ կոչում են պարզապես «նուտելլա», նույնիսկ երբ խոսքը այլ բրենդի մածուկի մասին է։

Այն նաև դարձել է երեխաների ու դեռահասների մշակութային հիշողության մաս՝ նախաճաշ, դպրոց, հյուրասիրություն։ Իսկ մեծ սերունդի համար էլ Nutella-ն մնացել է որպես առաջին «արտասահմանյան քաղցրավենիքի» հիշողություն։

Կ.Խաչիկյան